Μέσα από το @theonlypaulineloeb στο Instagram, η Pauline Loeb μοιράζεται τον κόσμο της σύγχρονης τέχνης και την αγορά τέχνης όπως η ίδια τα βιώνει — με περιέργεια, συναίσθημα και μια ανάλαφρη διάθεση. Στα βίντεό της, παίρνει το κοινό μαζί της στα art fairs που επισκέπτεται, μιλά για τα έργα που τη συγκινούν και προσπαθεί να ανοίξει μια πόρτα σε ένα σύμπαν που συχνά μοιάζει κλειστό.
Πώς ξεκίνησε η δημιουργική σου πορεία; Διηγήσου μας την ιστορία της ζωής σου.
Με έναν τρόπο, γεννήθηκα μέσα σε αυτό. Ο πατέρας μου ήταν δημοπράτης και ειδικός στην Old Master Αrt, οπότε είχα μια εξαιρετική εκπαίδευση από πολύ μικρή. Για να “επαναστατήσω” λίγο, ξεκίνησα να σπουδάζω νομική, αλλά μετά από μόλις δύο εβδομάδες τα παράτησα και στράφηκα στην ιστορία της τέχνης. Δεν ήμουν ακόμη έτοιμη να το παραδεχτώ, αλλά η τέχνη με γοήτευε από παιδί. Δεν τρέχαμε στα μουσεία με τον πατέρα μου, αλλά μας μετέδωσε βαθιά —σε μένα και στα αδέλφια μου— μια αίσθηση ομορφιάς.
Τι νοιώθεις ότι έμαθες από την εκπαίδευσή σου στη Galerie Kugel;
Μετά τις σπουδές και μερικές πρακτικές εδώ κι εκεί, βρέθηκα στη Galerie Kugel. Τι απίστευτη τύχη.
Πρώτα απ’ όλα, ανακάλυψα μια πραγματικά υπέροχη οικογένεια. Και σε επαγγελματικό επίπεδο, στον χώρο της Οld Master Art, δύσκολα βρίσκεις κάτι καλύτερο.
Τα επτά χρόνια που πέρασα στη Galerie Kugel ήταν πραγματικά εκπληκτικά: έμαθα τόσα πολλά, και κάθε μέρα βρισκόμουν ανάμεσα σε αριστουργήματα, αντικείμενα μουσείου και τους κορυφαίους συλλέκτες του κόσμου που επισκέπτονταν τη γκαλερί. Μια απολύτως ξεχωριστή “σχολή”.
Τι κάνει την τέχνη τόσο ξεχωριστή; Ποιες μοναδικές ποιότητες τη χαρακτηρίζουν και ποιες είναι οι δικές σoυ προτιμήσεις;
Δεν είμαι θεωρητικός της τέχνης, οπότε η απάντησή μου μπορεί να ακουστεί κάπως αφελής — ή ακόμη και απογοητευτική — όμως η προσέγγισή μου στην τέχνη είναι πολύ ενστικτώδης.
Για μένα, αυτό που κάνει την τέχνη εξαιρετική είναι το άμεσο συναίσθημα που δημιουργεί.
Φυσικά, κάποια έργα —αρχαία και σύγχρονα— απαιτούν γνώσεις για να γίνουν πλήρως κατανοητά, αλλά στο τέλος, αυτό που έχει σημασία για μένα είναι το συναίσθημα.
Εφόσον επισκέπτεσαι art fairs σε όλο τον κόσμο, ποιες είναι οι κύριες διαφορές που βρίσκεις ανάμεσα σε καλλιτέχνες από διαφορετικούς τόπους; Νιώθεις ότι η δουλειά τους επηρεάζεται από την πολιτισμική και εθνική τους ταυτότητα;
Απολύτως. Κάθε καλλιτέχνης κουβαλάει μέσα του την ιστορία, τον πολιτισμό, το περιβάλλον και τις οπτικές του αναφορές.
Φοβάμαι ότι τα σχόλιά μου μπορεί να ακουστούν λίγο σχηματικά, αλλά ας προσπαθήσω: ίσως έντονη ενδοσκόπηση και ακρίβεια σε κάποιους Ασιάτες καλλιτέχνες, μια πιο σπλαχνική σχέση με τα υλικά για πολλούς Αφρικανούς καλλιτέχνες, μια εννοιολογική αφηγηματική παράδοση στην Ευρώπη, ή έργα βαθιά συνδεδεμένα με κοινωνικά ζητήματα στη Βόρεια Αμερική.
Αλλά όλα αυτά πρέπει να ιδωθούν υπό το πρίσμα της σημερινής πραγματικότητας: οι πολιτιστικές επιρροές δεν ήταν ποτέ τόσο ρευστές. Με τη συνεχή ροή πληροφοριών και τις ψηφιακές τεχνολογίες, οι καλλιτέχνες δανείζονται, αναμειγνύουν και επαναπλάθουν επιρροές συνεχώς.
Τι συμβαίνει με τα social media; Πώς ξεκίνησε η ιδέα να παρουσιάζεις μια art fair ή μια έκθεση με αυτόν τον εκπληκτικό τρόπο;
Ο στόχος μου δεν είναι να προβάλω τον εαυτό μου — αλλά να δείξω την τέχνη με έναν παιχνιδιάρικο, ελκυστικό τρόπο, ώστε να φαίνεται προσιτή και απολαυστική.
Κατά την περίοδο του Covid, δημιούργησα τη μεγαλύτερη βάση δεδομένων art fairs παγκοσμίως στο artfairmag.com. Για να είμαι ειλικρινής, δεν ενθουσίασε ιδιαίτερα.
Μετά τον Covid, δημιούργησα τον λογαριασμό @artfairmag στο Instagram για να συνοδεύσω το project, αλλά δεν είχα καμία στρατηγική, καμία ιδέα, καμία φιλοδοξία πίσω από αυτό. Η αλήθεια είναι ότι δεν είμαι από τη φύση μου “social media person”.
Όμως, προς έκπληξή μου, ο λογαριασμός άρχισε να ανεβαίνει πολύ γρήγορα. Πρόσφατα άλλαξα το όνομα σε @theonlypaulineloeb, επειδή το “artfairmag” ήταν κάπως περιοριστικό και δεν μου επέτρεπε να εξερευνήσω άλλες περιοχές της σύγχρονης τέχνης.
Απολαμβάνεις την εμπειρία του να είσαι αναγνωρίσιμη;
«Δημοσιότητα» είναι μεγάλη λέξη! Θα έλεγα ότι έχω μια μικρή αναγνωρισιμότητα μέσα στον κόσμο της τέχνης — οπότε όταν μπαίνω σε ένα art fair, συχνά με αναγνωρίζουν.
Πρόσφατα, σε μια παιδική χαρά στο Παρίσι, ενώ τα παιδιά μου έπαιζαν στις κούνιες, ένας άντρας φώναξε ξαφνικά: “Hey Art Lovers!” Ήταν απρόσμενο, αλλά και αρκετά γλυκό.
Αλλά σίγουρα δεν το επιδιώκω.
Με ποιο έργο τέχνης από τη συλλογή σου νιώθεις ότι συνδέεσαι βαθύτερα σε συναισθηματικό επίπεδο και γιατί;
Με τα πορτρέτα — αναμφίβολα.
Δεν ξέρω αν το πρόσεξες, αλλά έχω προσθετικό μάτι στο αριστερό μου μάτι. Έχασα το μάτι μου στην ηλικία των τριών λόγω καρκίνου του αμφιβληστροειδούς. Έτσι, η σχέση μου με το ανθρώπινο πρόσωπο ίσως να μην είναι ίδια με των περισσότερων ανθρώπων.
Πιθανότατα ανέπτυξα, ασυνείδητα, ένα πολύ ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα πρόσωπα των άλλων, ειδικά μέσα στην τέχνη… οπότε σίγουρα τα πορτρέτα.
Ή, παραδόξως, πορτρέτα από πίσω — έχω αρκετά στη συλλογή μου.
Ζώντας στο Παρίσι και το Λονδίνο, με ποιον τρόπο σε επηρεάζουν αυτές οι πόλεις;
Έζησα στο Λονδίνο μόνο για μερικά χρόνια, αλλά νομίζω ότι είναι ασφαλές να πω πως είμαι οριστικά Παριζιάνα — με όλες τις αρετές και τα ελαττώματα που συνεπάγεται αυτό!
Με high fashion looks, φαίνεσαι αβίαστα κομψή καθώς κινείσαι ανάμεσα σε εμβληματικά έργα τέχνης σε εκθέσεις και art fairs. Πόσο το απολαμβάνεις;
Το λατρεύω! Δεν υπάρχει κανένας σκοπός — μόνο καθαρή απόλαυση.
Όσο για το «αβίαστα κομψή»: αυτό είναι το καλύτερα φυλαγμένο μυστικό των Παριζιάνων γυναικών.
Και σε πιο προσωπικό επίπεδο, μετά την παιδική μου αρρώστια, βρήκα στη μόδα έναν απίστευτο τρόπο να επαναπλάσω την εικόνα που είχα για τον εαυτό μου. Το να ντύνομαι είναι ταυτόχρονα μια χαρά… και μια πανοπλία.
Ποια είναι η άποψή σου για την ψηφιακή τέχνη; Σου προκαλεί τα ίδια συναισθήματα με ένα φυσικό έργο τέχνης σε μια έκθεση;
Τεράστιο ερώτημα.
Ναι — αν το έργο μου μιλάει, το συναίσθημα είναι εκεί. Η πραγματική υποκείμενη ερώτηση είναι: ποια είναι τα όρια της τέχνης;
Είναι ακόμη έργο τέχνης ένα κομμάτι που δημιουργείται από τεχνητή νοημοσύνη;
Τα όρια της τέχνης ήταν πάντα αντικείμενο συζήτησης. Ο Jean Tinguely ήδη έθεσε ένα θεμελιώδες ερώτημα: τι είναι τέχνη όταν μια μηχανή συμμετέχει στη δημιουργία;
Η τεχνητή νοημοσύνη απλώς συνεχίζει αυτό το ερώτημα, με νέες τεχνολογίες.
Γνωρίζεις τη σύγχρονη καλλιτεχνική σκηνή στην Ελλάδα; Έχεις κάποιο έργο Ελλήνων καλλιτεχνών στη συλλογή σου;
Ντρέπομαι να παραδεχτώ ότι δεν γνωρίζω πολύ καλά την ελληνική καλλιτεχνική σκηνή.
Δεν είχα ακόμη την ευκαιρία να προσκληθώ για να καλύψω ένα art fair στην Ελλάδα, αλλά θα το ήθελα πάρα πολύ.
Αν έπρεπε να επιλέξω μια Ελληνίδα καλλιτέχνιδα για τη συλλογή μου — παρόλο που συνήθως αγαπώ τη figurative art — θα ήταν ένα έργο της Μπίας Νταβού. Τρέφω βαθιά αγάπη για τη δουλειά της, ακριβώς επειδή με βγάζει από την comfort zone μου.
Ποιο είναι το καλύτερο art fair ή έκθεση τέχνης που έχεις επισκεφθεί ποτέ;
Πρόσφατα πήγα για πρώτη φορά στην Κωνσταντινούπολη για να επισκεφθώ το Contemporary Istanbul.
Ανακάλυψα μια νεανική καλλιτεχνική σκηνή απίστευτα δημιουργική, γεμάτη ενέργεια — πιθανότατα επειδή το πολιτικό πλαίσιο γεννά μια μορφή δημιουργικότητας που μπορεί να μετατραπεί ακόμη και σε τρόπο αντίστασης.
Ποια θα θεωρούσες τα σημαντικότερα highlights της καριέρας σου;
Πρόσφατα είχα την ευκαιρία να γυρίσω ένα βίντεο μέσα στο Grand Palais στο Παρίσι, σχεδόν εντελώς άδειο.
Ήταν σαν να είσαι παιδί κλειδωμένο όλο το βράδυ μέσα σε κατάστημα παιχνιδιών. Διασκέδασα απίστευτα.
Ποιοι είναι οι στόχοι που επιδιώκεις αυτή την περίοδο;
Να πάρω τα παιδιά μου από το σχολείο.
Ίσως ακούγεται περίεργο — αλλά ένα από τα μεγαλύτερα κίνητρά μου στο να χτίσω ένα προσωπικό project είναι να μπορώ να διαμορφώνω το πρόγραμμά μου έτσι ώστε να απολαμβάνω πραγματικά τον χρόνο μαζί τους.
Έχεις δοκιμάσει ποτέ να δημιουργήσεις η ίδια ένα έργο τέχνης;
Πάμε στην επόμενη ερώτηση!
Είμαι εντελώς καταστροφή σε αυτόν τον τομέα. Ο πατέρας μου πέρασε ένα πραγματικό ταλέντο στο σχέδιο στα αδέλφια μου… αλλά όχι σε μένα.
Υπάρχει κάτι νέο στα σχέδιά σου για το 2026;
Θα ήθελα πολύ να μιλήσω περισσότερο για τη μόδα και να δείξω ότι είναι μια εξαιρετική μορφή δημιουργίας και έκφρασης.
Αλλά δεν είναι εύκολο — και η μόδα στα social media δυστυχώς συχνά “αραιώνει” από μια πολύ εμπορική διάσταση.
Οπότε… χρειάζεται ακόμη σκέψη.
Όταν μπαίνεις σε έναν χώρο, τι τραβά την προσοχή σου πρώτο;
Φαντάζεσαι την απάντηση: ό,τι είναι κρεμασμένο στους τοίχους.
Πρέπει να παραδεχτώ πως ο χώρος στο σπίτι μου αρχίζει να εξαντλείται — κάτι που μπορεί να είναι λίγο τρομακτικό για όσους αγαπούν τους μινιμαλιστικούς χώρους — αλλά εμένα μου αρέσει να περιβάλλομαι από πίνακες και γλυπτά.
Ο designer και ο καλλιτέχνης που λατρεύεις
Θα μπορούσα να αναφέρω πολλούς, αλλά επειδή μιλήσαμε νωρίτερα για την Old Master Art, θα αναφέρω δύο νεαρούς Γάλλους καλλιτέχνες που λατρεύω επειδή γεφυρώνουν την κλασική τέχνη με τη σύγχρονη δημιουργία: τον Guillaume Bresson και τον Jean Boyer.
Και έναν τρίτο, που αγαπώ εξίσου για την τεχνική του πάνω στο ανθρώπινο σώμα: τον Dhewadi Hadjab.
Μια έκθεση που δεν θα ξεχάσεις ποτέ
Πολύ πρόσφατα, στην Académie des Beaux-Arts στο Παρίσι: η έκθεση αφιερωμένη στον Pierre-Yves Trémois, με εξαιρετικά σχέδια και χαρακτικά.
Αγαπημένη “ένοχη απόλαυση”;
Προφανώς: να αγοράζω ρούχα.
Τι υπάρχει στη λίστα για διάβασμα;
Είμαι μάλλον εμμονική αναγνώστρια. Διαβάζω πολλά αφηγήματα γραμμένα από γυναίκες.
Το τελευταίο που διάβασα ήταν το Η Ζουλεϊχά ανοίγει τα μάτια της της Guzel Yakhina — μιας εξαιρετικά ταλαντούχας Ρωσίδας συγγραφέα.
Σε μια άλλη ζωή θα ήσουν…
Μια γάτα. Λατρεύω τους υπνάκους.
Και ευτυχώς, το μεγαλύτερο πάθος της γάτας μου είναι να κοιμάται κουλουριασμένη πάνω μου.
Τι είναι “αυθεντικό” για σένα;
Δεν είμαι σίγουρη.
Στην τέχνη, ένα έργο μοιάζει ειλικρινές και αυθεντικό όταν ο καλλιτέχνης έχει “γδυθεί” — όταν τολμά να αποτυπώσει σε εικόνες ό,τι αναταράσσεται μέσα του, συνειδητά ή ασυνείδητα.
Είναι μια βίαιη διαδικασία, αλλά είναι αυτή που δίνει στο έργο τη δύναμή του.
Assistant Editor: Stefanos Gkoutas
