Ένα σημείο εκκίνησης για τη διαδρομή μου στον χώρο των τεχνών… θα μπορούσε να είναι η εισαγωγή μου στην Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας το 2005. Στο παρελθόν είχα σπουδάσει Διοίκηση Επιχειρήσεων και Marketing και είχα εργαστεί ως στέλεχος του Marketing για κάποια χρόνια. Ήταν κάτι που έκανα με συνέπεια, αλλά όχι με πάθος. Έτσι, το 2004 αποφάσισα να κάνω μια στροφή σε αυτό που αγαπούσα πάντα αλλά δεν είχα τολμήσει. Ήταν πολύ απαιτητικά τα χρόνια εκείνα των σπουδών και πολύ ενδιαφέροντα όσα έμαθα. Στην πτυχιακή μου εργασία είχα ήδη παρουσιάσει έργα με θέμα το φάρμακο, την ίαση της ψυχής και του σώματος.
Το 2013 πραγματοποίησα την πρώτη ατομική μου έκθεση στην Γκαλερί Καππάτος στην Αθήνα με τίτλο PHARMAKON και το 2016 την δεύτερη ατομική μου στην Γκαλερί Λόλα Νικολάου στην Θεσσαλονίκη με τίτλο PLACEBO. Το 2017 συμμετείχα σε 3ατομική έκθεση στο Μουσείο Αβέρωφ στο Μέτσοβο (Μ. Κατζουράκης, Π. Κλιάφα, Β. Γεροδήμος) και το 2019 σε 3ατομική στην Γκαλερί Λόλα Νικολάου (Γ. Λάππας, Α. Λίτη, Π. Κλιάφα). Προ ημερών ολοκληρώθηκε η ατομική μου έκθεση με τίτλο “Healing the Grid” στη γκαλερί Ζουμπουλάκη στην Αθήνα.
Παράλληλα και μέχρι σήμερα έχω συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές εκθέσεις και art fair στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και αρκετά έργα μου έχουν περιέλθει σε σημαντικές ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές (Μουσεία) στην Ελλάδα καθώς και Ιδρύματα και ιδιωτικές συλλογές στο εξωτερικό.
Μια διαφήμιση χαπιού σε ένα περιοδικό μου έδωσε την αφορμή… να ασχοληθώ με το θέμα, όταν σπούδαζα ακόμα στην Σχολή Καλών Τεχνών. Άρχισα να ζωγραφίζω χάπια και να αναρωτιέμαι «αν είναι πραγματικά απαραίτητο να διαφημίζονται τα φάρμακα ή αν είναι αυτονόητο πως θα τα πάρει κάποιος εφόσον τα χρειάζεται για την αντιμετώπιση κάποιας ασθένειας ή την ανακούφιση από μία ενόχληση». Σιγά σιγά ανακάλυψα πόσο πλούσιο, διαχρονικό, πανανθρώπινο θέμα ήταν το φάρμακο και οι προεκτάσεις του εννοιολογικά, αλλά και πόσες δυνατότητες και ποικιλία έχει ως υλικό για τη δημιουργία έργων τέχνης.
Χρησιμοποιώ τα χάπια και τις συσκευασίες τους τόσο για την αισθητική τους αξία, όσο και γιατί αποτελούν φορείς νοημάτων και συνειρμών. Τα χάπια με τα διάφορα χρώματα και σχήματά τους, οι κάψουλες και οι καρτέλες χαπιών με τη διαφάνεια και τη γυαλάδα τους ή οι καρτέλες αλουμινίου που είναι από μόνες τους μικρά γλυπτά, δημιουργούν μια πληθώρα υλικών και ιδεών, που χρησιμοποιώ όπως κάποιος άλλος καλλιτέχνης θα χρησιμοποιούσε χρώματα, πηλό, ψηφίδες κα. Στους πολυελαίους μου οι διαφανείς κάψουλες μετατρέπονται σε μικρά κρύσταλλα που αντανακλούν το φως, στις ασπίδες μου τα blister δίνουν την εντύπωση της αδιαπέραστης μεταλλικής επιφάνειας, στην «ταπετσαρία» από σακούλες φαρμακείου η τακτοποιημένη συσσώρευση πλαστικού γίνεται ένα σύγχρονο παλίμψηστο με εικόνες της πόλης. Οι δυνατότητες είναι ανεξάντλητες.
Πιστεύω πως με τα χρόνια και παρόλο που εξακολουθώ να ασχολούμαι με την ίαση και τα χάπια, η δουλειά μου εξελίσσεται τόσο σε επίπεδο νοήματος, καθώς εξετάζω διαρκώς διαφορετικές πτυχές τους, όσο και σε επίπεδο μορφής, υλικών και μέσων έκφρασης. Το φάρμακο και η ίαση είναι μια μεγάλη «ομπρέλα» με πολλά επιμέρους θέματα που αφορούν τη επιστήμη, τον τρόπο ζωής μας και την επικαιρότητα και που αποτελούν πηγές έμπνευσης για εμένα. Νιώθω πως ακόμα υπάρχουν πάρα πολλά θέματα που με απασχολούν και δεν έχω μπορέσει να θίξω με τη δουλειά μου, καθώς και πάρα πολλά υλικά που συλλέγω και δεν έχω μπορέσει να χρησιμοποιήσω με τον κατάλληλο τρόπο. Αυτό το γεγονός, καθώς και η εναλλαγή των εικαστικών μέσων με τη ζωγραφική, γλυπτική, assemblage, collage, «ψηφιδωτό», ταπετσαρίες, ψηφιακά μέσα, εγκαταστάσεις, και η έρευνα που απαιτείται διαρκώς, διατηρούν το ενδιαφέρον μου πάντα ζωντανό και αμείωτο.
Η τελευταία μου ατομική έκθεση με τίτλο “Healing the Grid” στη γκαλερί Ζουμπουλάκη… περιελάμβανε ένα μεγάλο κεντρικό γλυπτό-πολυέλαιο σε σχήμα ανεστραμμένου Ζιγκουράτ και δύο φωτεινές κολώνες από κάψουλες-χάπια, καθώς και μια σειρά επιτοίχιων και γλυπτών assemblage από καρτέλες χαπιών. Η εγκατάσταση συμπληρωνόταν από ένα μεγάλο επίτοιχο collage από σακούλες φαρμακείου.
Ήταν μια έκθεση βασισμένη στις διασταυρώσεις της τέχνης με την ιατρική, με θέμα το φάρμακο, τη θεραπεία του σώματος και της ψυχής, αλλά και την περιβαλλοντική επίπτωση των ιατρικών/φαρμακευτικών αποβλήτων, σε επιμέλεια της Δρ. Σωζήτας Γκουντούνα. Αφορούσε μια συνέχεια της δουλειάς μου τόσο εννοιολογικά και σε επίπεδο προβληματισμών, όσο και σε επίπεδο μορφής και υλικών. Η πίεση που ασκείται από τους ρυθμούς ζωής στις πόλεις και στο δυτικό υπερσυνδεδεμένο κόσμο, η αναζήτηση νοήματος μέσα από υλικά και άυλα πλέγματα, η αντιμετώπισή τους με χρήση φαρμάκων αποφεύγοντας ριζικές αλλαγές του εαυτού μας και της καθημερινότητάς μας, ήταν τα βασικά θέματα της έκθεσης. Η «Θεραπεία του Πλέγματος» δεν είναι μόνο θεματική· είναι και προσωπική. Με κάθε έργο προσπαθώ να φτάσω πιο κοντά σε μια ουσία. Θα έλεγα ότι αυτή η έκθεση αποτέλεσε ένα σημείο καμπής – όχι αποκοπή από το παρελθόν, αλλά εννοιολογική εμβάθυνση και μορφολογική επέκταση.
Όσον αφορά το γεγονός ότι η έκθεση έγινε στην Γκαλερί Ζουμπουλάκη, χαίρομαι πολύ που συνεργάζομαι με μια τόσο ιστορική και οργανωμένη γκαλερί και είναι τιμή μου, που η δουλειά μου παρουσιάστηκε εκεί, όπου έχουν εκθέσει τόσο σημαντικοί εικαστικοί εδώ και δεκαετίες. Η Γκαλερί Ζουμπουλάκη ήταν και είναι πάντα πρωτοπόρα και έχει φιλοξενήσει εκθέσεις-σταθμούς στην Ιστορία της Ελληνικής και διεθνούς τέχνης στον χώρο αυτό. Προσπάθησα να διαχειριστώ τον χώρο δημιουργώντας μια μεγάλη «εγκατάσταση» με έργα που δημιουργούν ένα αρμονικό σύνολο και πιστεύω πως ήταν ιδανικό πλαίσιο για τη δουλειά μου. Επίσης, επιδίωξή μου με την έκθεση αυτή ήταν να ανοίξω τη θεματολογία μου από το ατομικό (σωματική θεραπεία) προς το κοινωνικό (θεραπεία του πλέγματος, της πόλης) και να ενοποιήσω τα μέσα που χρησιμοποιώ σε μια συνολική εικαστική γλώσσα, με εννοιολογική συνέπεια και περιβαλλοντική επίγνωση. Η έκθεση μου έδωσε επίσης ιδιαίτερη χαρά, ικανοποίηση και ανατροφοδότηση, καθώς μου πρόσφερε τη δυνατότητα να αγγίξω και να έρθω σε διάλογο με ένα ευρύτατο κοινό.
Είναι αλήθεια πως αγαπώ τα έργα μεγάλης κλίμακας και τις εγκαταστάσεις… Στα έργα αυτά το σώμα δεν είναι απλός θεατής· είναι συνδημιουργός της εμπειρίας. Στη συγκεκριμένη έκθεση και ιδιαίτερα στην κεντρική εγκατάσταση στόχος μου, μέσω και του φωτός, ήταν ο θεατής να έχει συμμετοχή. Όχι να ξεχάσει την πόλη ή τα άλλα ποικίλα πλέγματα που τον περιβάλλουν, αλλά να τα δει αλλιώς – να παρατηρήσει πώς ο ίδιος εγγράφεται μέσα στο πλέγμα. Η θεραπεία θα επιθυμούσα να είναι και σωματική, όχι μόνο νοητική και αφηρημένη: να περνά από την αίσθηση και την παρατήρηση στη συμμετοχή. Έργα τέχνης μεγάλων διαστάσεων, που χρησιμοποιούν φως, έχουν μια ιδιαίτερη δύναμη να ενεργοποιούν τον θεατή με τρόπους που ξεπερνούν την παραδοσιακή εμπειρία της θέασης. Δεν κοιτάς απλώς το έργο — βρίσκεται μέσα του. Το φως γεμίζει τον χώρο, ακουμπά το σώμα, επηρεάζει την όραση και συχνά δημιουργεί συνθήκες που απαιτούν σωματική κίνηση και προσαρμογή. Μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση (χαλάρωση, ένταση, δέος) και να ενεργοποιήσει μηχανισμούς προσοχής και αντίληψης — κάνει τον θεατή να παρατηρεί ενεργά και όχι παθητικά.
Η Τέχνη και η δημιουργία, σε όλες τους τις μορφές, και όχι μόνο οι εικαστικές τέχνες… έχουν τη δύναμη να μας βοηθούν να γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι, αλλά όχι με έναν αυτόματο ή «εύκολο» τρόπο. Είναι ένας δρόμος εσωτερικής καλλιέργειας, γιατί μας φέρνουν σε επαφή με τον εαυτό μας, μας ανοίγουν προς τους άλλους με ενσυναίσθηση και κατανόηση, μας διδάσκουν υπομονή, πειθαρχία, αντοχή στις αποτυχίες και στην συνεχή κριτική, μας συνδέουν με κάτι μεγαλύτερο, υπερβατικό όπως είναι η «έμπνευση».
Έτσι, η Τέχνη δεν μας κάνει «καλύτερους» με την ηθική έννοια του όρου, αλλά μας βοηθά να γίνουμε πιο αληθινοί, πιο ευαίσθητοι, πιο συνειδητοί. Το ότι κάποιος δημιουργεί ή ασχολείται με την Τέχνη δεν σημαίνει αυτομάτως ότι εξελίσσεται και ως άνθρωπος. Η Τέχνη είναι ένας δρόμος, όχι εγγύηση.
Κάποιος μπορεί να βαδίζει αυτόν τον δρόμο ψάχνοντας την αλήθεια του∙ κι άλλος να τον περνάει κυνηγώντας την αναγνώριση ή τη λάμψη του «εγώ». Κάπως έτσι βλέπουμε στην Ιστορία της Τέχνης καλλιτέχνες γεμάτους αλαζονεία, ή και με μια πολύ σκοτεινή πλευρά, που όμως παράγουν έργα σπουδαία. Η ικανότητα δημιουργίας δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την εσωτερική ωριμότητα ή την ηθική.
Ναι, υπάρχει η Ελλάδα στο έργο μου… Είναι δύσκολο να ορίσουμε με λίγα λόγια το τι σημαίνει η «Ελλάδα», αλλά ας υποθέσουμε πως είναι το φως και η καθαρότητα της σύνθεσης, η απλότητα και το μέτρο στις μορφές, ο διάλογος με την παράδοση — αρχαία, βυζαντινή ή λαϊκή, η πνευματικότητα και η πίστη, αλλά και η σύγχρονη ζωή και καθημερινότητα. Στο έργο μου εκφράζεται ως πνεύμα, μνήμη και πολιτισμική ευαισθησία.
Αντλώ έμπνευση από τη λαϊκή και θρησκευτική παράδοση — όπως στα έργα «Pillow», «Μπουχαροποδιά», «Ομφάλιο» — όπου αναδιατυπώνω τα μοτίβα των ελληνικών υφαντών και ψηφιδωτών με σύγχρονα υλικά (χάπια), μεταφέροντας τα σύμβολα της πίστης και της θεραπείας στη σημερινή εποχή. Αντλώ επίσης έμπνευση από την αρχαία και βυζαντινή αρχιτεκτονική – όπως στα γλυπτά/κολώνες φτιαγμένα από κάψουλες ή «ντυμένα» από καρτέλες χαπιών και το έργο «Templo» – και από την καθημερινότητα – όπως στο collage με πλαστικές σακούλες φαρμακείου και τον σταυρό φαρμακείου (έργο με τίτλο “CHANGE”).
Συνδέω το παρελθόν με το παρόν, τις ρίζες μας με την θεραπεία, το ιερό με το καθημερινό, το χειροποίητο και το βιομηχανικό εκφράζοντας μια σύγχρονη μορφή ελληνικότητας που δεν περιορίζεται σε εικόνες, αλλά εκφράζει έναν τρόπο σκέψης και βίωσης. Η χρήση αυτών των υλικών μεταφέρει τις παραδοσιακές μορφές σε ένα σύγχρονο πλαίσιο, όπου η ανάγκη για θεραπεία, ισορροπία και πίστη παίρνει μια νέα, παγκόσμια διάσταση. Είναι ένας τρόπος να δημιουργείς τέχνη που αντλεί από το παρελθόν χωρίς να μένει σε αυτό, μια ταυτότητα που εξελίσσεται μαζί με την εποχή της.
Έχω διεξάγει μια έρευνα για τη δυνατότητα δημιουργίας επίπλων… άλλων αντικειμένων ή και γλυπτών με τη χρήση υλικών από τα φαρμακευτικά και ιατρικά απόβλητα. Η ιδέα της ανακύκλωσης πλαστικών και άλλων άχρηστων ή χρησιμοποιημένων υλικών για τη δημιουργία νέων αντικειμένων έχει ήδη εφαρμοστεί με επιτυχία και είναι πολύ σημαντική και ενδιαφέρουσα αυτή η επανάχρηση. Το upcycling των φαρμακευτικών και ιατρικών αποβλήτων έχει μια ακόμα μεγαλύτερη αξία διότι θα μπορούσε να δώσει κίνητρο σε περισσότερους ανθρώπους να τα συγκεντρώνουν, να μην τα πετούν άναρχα και να συνειδητοποιήσουν ότι είναι πολύ βλαβερά για το περιβάλλον όταν περιέχουν και φαρμακευτικές ουσίες. Γενικά, πιστεύω πολύ στο να δίνουμε, ιδιαίτερα στα αντικείμενα που δεν βιοδιασπώνται, μια δεύτερη ζωή και ευκαιρία να γίνουν χρήσιμα με μια άλλη μορφή και ελπίζω να βρω τον τρόπο να πραγματοποιηθεί αυτή η σκέψη.
Σχετικά με τα σχέδια μου… ήδη συμμετέχω, παράλληλα με την ατομική μου, σε μια ομαδική έκθεση με τίτλο “Elements of Harmony” στη Νέα Υόρκη, που επιμελείται επίσης η Δρ. Σωζήτα Γκουντούνα, υπό την αιγίδα του οργανισμού Greece in USA καθώς επίσης και στην ομαδική έκθεση με βιβλία καλλιτεχνών (aritsts’ books) με τίτλο “BOOKMORPHS: Εικαστικά βιβλία από την Ελλάδα & το Ηνωμένο Βασίλειο” στο Hellenic Centre του Λονδίνου, με συμμετοχή Ελλήνων και Βρετανών εικαστικών. Την επιμέλεια της έκθεσης έχουν αναλάβει το Project 2 Athens (Φιόνα Μουζακίτη & Δέσποινα Σταύρου) και η Χριστίνα Μήτρεντσε και την εισαγωγή του κειμένου του καταλόγου η Διευθύντρια του Ελληνικού Κέντρου, Δρ. Νάγια Γιακουμάκη. Τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν με μεγάλη επιτυχία προ ημερών και η έκθεση έχει μεγάλη προσέλευση.
Το 2026 προγραμματίζω μια ατομική έκθεση στη Θεσσαλονίκη στη Γκαλερί Λόλα Νικολάου. Κάποια άλλα project/εκθέσεις βρίσκονται στο στάδιο του σχεδιασμού ακόμα.
Μετά την έκθεση Healing the Grid, είναι πολύ πιθανό να συνεχίσω να εξερευνώ και να εργάζομαι πάνω σε θεματικές που σχετίζονται με την τέχνη, την επιστήμη και την κοινωνία και ειδικότερα με το φάρμακο, τη βιοπολιτική του σώματος, την αστικότητα και τη θεραπεία. Είναι θέματα διαχρονικά και πάντα επίκαιρα, διότι πάντα κάτι νέο προκύπτει: από απλά καθημερινά ως ρηξικέλευθα και απρόσμενα όπως η πρόσφατη πανδημία. Επίσης, είναι προβληματισμοί που αφορούν όλη την ανθρωπότητα και την ύπαρξή μας.
