Αρχικά μίλησε μας για τα highlights της διαδρομής σου, ποια είναι τα σημαντικά σου βήματα που σε έφεραν εδώ που βρίσκεσαι σήμερα
Σίγουρα το ξεκίνημα μου και οι σπουδές μου στην αρχιτεκτονικη είναι η βάση όλης μου της καριέρας. Το αντικείμενο και η κουλτούρα των σπουδών έχουν τη μεγαλύτερη επιρροή τόσο στον τρόπο που σκέφτομαι όσο και σε κάθε scale δουλειάς – είτε προκειται για χώρο είτε για αντικείμενο.
Ένα σημαντικό highlight ήταν σίγουρα η συνεργασία μου με τον designer Σπύρο Κίζη στην Αθήνα μιας και μαζί του έμαθα πως να είσαι σωστός επαγγελματίας, πέρα από creative.
Κατά τη διάρκεια των σπουδών μου όμως στο Design Academy ήταν που βρήκα τη προσωπική δική μου γραφή, έκανα τα πρώτα μου πειράματα με το μέταλλο και άλλα υλικά και εκεί δημιούργησα και τον πρώτο μου Αμφορέα. Η μετέπειτα συλλογή των Αμφορέων έμελλε να γίνει το highlight της μέχρι τώρα πορείας μου.
Πολλές εκθέσεις και συνεργασίες μετά από όλα αυτά, αλλά θα ξεχωρίσω τη φετινή μου συμμετοχή στην Alcova Milano όπου παρουσίασα την πρώτη μου ολοκληρωμένη συλλογή, το “Throne Room Collection” κάθως και την πρώτη μου πρόσκληση σε έκθεση το 2023 από τους Greece is for lovers.
Το story της ανακάλυψης της δημιουργικής προοπτικής στη ζωή σου πως γεννήθηκε και πως διαμορφώθηκε με το πέρασμα του χρόνου
Μου αρέσει πάντα να απαντάω αυτήν την ερώτηση μιας και όλα ξεκίνησαν όταν έπαιζα playmobil. Στα playmobil βρήκα όλη τη δημιουργικότητα τόσο στο να χτίζω όσο και στο να δημιουργώ ιστορίες, όπως κάνω τώρα μέσα από τα αντικείμενα και τους χώρους που δημιουργώ.
Με τη διπλωματική μου εργασία στην αρχιτεκτονική κατάλαβα πόσο μου αρέσει να δουλεύω με τα χέρια μου καθώς και την ανάγκη αναζήτησης μίας πνευματικότητας μέσα από τα αντικείμενα μου.
Η “έκρηξη” ήρθε στην Ολλανδία όταν άρχισα να πειραματίζομαι με περισσότερα υλικά. Εκεί ερωτεύτηκα το μέταλλο.
Έχοντας το background της αρχιτεκτονικής τι αποκόμισες, πως διαγράφηκε η πορεία σου και με ποιον τρόπο θεωρείς ότι η αισθητική σου εξελίσσεται
Όπως ανέφερα και πριν η αρχιτεκτονική είναι η βάση της σκέψης μου. Μου έμαθε την σημασία της δομής, της αναλογίας και της λειτουργικότητας.
Η αισθητική μου πιστεύω ότι εξελίσσεται διαρκώς προς την απλότητα και την ειλικρίνεια της κατασκευής μιας και θέλω πάντα τα έργα μου να δείχνουν πως στέκονται και πως έχουν φτιαχτεί, μεταφέροντας την αρχιτεκτονική λογική σε κλίμακα αντικειμένου.
Δημιουργείς αντικείμενα από μέταλλο συχνά με αναφορές στην Αρχαία Eλλάδα. Τι ήταν αυτό που σε οδήγησε σ’ αυτόν τον τρόπο έκφρασης και ποια είναι η διαδικασία διαμόρφωσης των έργων σου
Πίσω στο 2021 και όσο ήμουν στην Ολλανδία είχα βαλθεί να “ανακαλύψω” τον χρυσό μέσα από μέταλλα όμως που δεν είναι εξαρχής χρυσά. Έτσι μετά από πολλούς πειραματισμούς, κατάφερα μέσα μόνο με τη χρήση της φωτιάς, να μεταμορφώσω βιομηχανικά μέταλλα, σε refined μορφές.
Όντας Έλληνας, πόσο μάλλον που ζει κυρίως στο εξωτερικό, δεν μπορείς να ξεφύγεις εύκολα από την ιστορία σου μιας και εκείνη βρίσκει πάντα τρόπους να σε ακολουθήσει. Η ιστορία των αμφορέων κάπως έτσι ξεκίνησε μιας και γνώριζα ότι στην αρχαία Ελλάδα υπήρχε μία μειονότητα αμφορέων οι οποίοι ήταν χρυσοί. Αυτοί οι αμφορείς χρησιμοποιούνταν είτε ως ταφικά είτε ως λατρευτικά αντικείμενα από τους κοινούς θνητούς προς τους θεούς, για να ζητήσουν χάρες ή απλά για να δείξουν θαυμασμό. Έτσι οι δικοί μου pretend-to-be-gold αμφορείς είναι η προσφορά μου στο σύγχρονο ”πάνθεον”.
Είναι το μέταλλο το αγαπημένο σου υλικό και γιατί; Θα δοκίμαζες να δημιουργήσεις με άλλα υλικά;
Το μέταλλο έγινε το αγαπημένο μου υλικό γιατί ενώ φαίνεται τόσο σκληρό και βιομηχανικό, μπορεί να μεταμορφωθεί σε κάτι πολύ refined και premium. Το χρυσό και γυαλιστερό αποτέλεσμα τραβάει το μάτι, όμως εκεί είναι που κρύβεται και η ουσία του υλικού. Κάποια μέταλλα θα μείνουν όπως είναι στον χρόνο, άλλα ίσως σκουριάσουν, σημαδευτούν. Μου αρέσει πολύ αυτό, το πόσο εύκολα μας τραβάει κάτι το μάτι που όμως στον χρόνο θα αλλάξει μιας και η αλήθεια του υλικού είναι διαφορετική.
Ίσως μελλοντικά δοκίμαζα άλλα υλικά αλλά προς το παρόν είμαι στην “περίοδο του μετάλλου”.
Θα το χρησιμοποιούσες σε χρηστικά αντικείμενα, ένα σερβίτσιο φαγητού για παράδειγμα;
Συνήθως τα έργα μου είναι πρώτα αντικείμενα συζήτησης και μετά χρηστικά αντικείμενα. Δηλαδή πρώτα έρχεται ιδέα και μετά η χρήση.
Ωστόσο πολλές συνεργασίες έχουν έρθει με τη μορφή commission όπου η ιδέα είναι του πελάτη. Σε αυτήν την περίπτωση, με χαρά θα έφτιαχνα/σχεδίαζα ένα χρηστικό αντικείμενο όπως ένα σερβίτσιο φαγητού.
Οι συνδέσεις και ο τρόπος κατασκευής είναι εμφανής και σε προσκαλεί να τον εξερευνήσεις. Ήταν μια ιδέα που διαμόρφωσε το έργο σου εξαρχής ή προέκυψε στη δημιουργική διαδικασία;
Οι συνδέσεις με τα πριτσίνια είναι μία ιδέα που έγινε μέρος του design των αντικειμένων μου εν τέλει, αλλά ξεκίνησε καταλάθος ή μάλλον αναγκαστικά. Ο χαλκός με το ανοξείδωτο ατσάλι δεν μπορούν να συγκολληθούν οπότε μπορούν να συνδεθούν μόνο με κάποιο είδος βίδας. Τα πριτσίνια είναι ενας τόσο απλός τρόπος σύνδεσης, που τεχνήτες χρησιμοποιούν λόγω της γρήγορης συνδεσιμότητας που προσφέρει. Όμως στα δικά μου έργα νομίζω ότι και αυτά τα τόσο ευτελή εργαλεία, μεταμορφώνονται σε κάτι πιο refined και elevated.
Μιλησέ μας για τις συμμετοχές σου σε διεθνείς εκθέσεις και τις συνεργασίες που κρατάς στην καρδιά σου
Οποιαδήποτε έκθεση πόσο μάλλον διεθνής είναι η στιγμή που που το έργο ενός καλλιτέχνη κρίνεται και ίσως και αναγνωρίζεται. Για έναν δημιουργό που περνάει πολλές ώρες κλεισμένος σε ένα εργαστήριο, αυτή είναι η πιο κοινωνική και φωτεινή πλευρά της δουλειάς του. Προσωπικά πάντα ανυπομονώ, η εξωστρέφεια είναι ζωτική και για μένα και για τη δουλειά μου. Πέρα από την αναγνώριση όμως, οι εκθέσεις αυτές είναι και αφορμή να γνωρίσεις νέους designers, λάτρεις και συλλέκτες της τέχνης. Είναι απίστευτο, όμως του περισσότερους Έλληνες designers τους έχω γνωρίσει εκτός Ελλάδας.
Όπως ανέφερα ήδη ξεχωρίζω τη συμμετοχή μου στην Alcova Milano μιας και ήταν η πλατφόρμα που με είδε περισσότερο ο κόσμος. To Paris Design Week είναι επίσης στην καρδιά μου μιας και περνώ πλέον τον περισσότερο μου χρόνο στη Γαλλία. Εκεί είχα την αφορμή να συναντήσω δύο φορές την Μπριζίτ Μακρόν με την οποία εκτός από το design, μιλήσαμε για αρκετή ώρα για το πόσο αγαπάει το ελληνικό φαγητό. Ήταν αρκετά αστείο και έκανε τους πάντες γύρω μας να βαρεθούν.
Εδώ πρέπει να αναφέρω και την τελευταία μου συνεργασία με τον Νίκο Τσεπέτη όπου μου εμπιστεύθηκε τη βιτρίνα του διάσημου φούρνου του Red Jane. Ο ενθουσιασμός και η αγάπη του για το design με έκανε να απολαύσω τη συνεργασία μας όσο καμία άλλη. Το ‘Γιγαντιαίο 6′ στη βιτρίνα του Red Jane είναι ένα πρελούδιο για τον νέο χρόνο 2026 καθώς και ένα σύμβολο αγάπης και φωτός για τον νέο χρόνο. Θα μείνει στα Χανιά μέχρι αρχές του χρόνου.
Πόση Ελλάδα υπάρχει στο έργο σου και τι θα ήθελες ένας ιδανικός θεατής να εισπράξει βλέποντάς τα αντικείμενά σου
Η Ελλάδα είναι ο πυρήνας του έργου μου. Υπάρχει στην μορφή, στο φως αλλά και στην αναφορά στο ιερό. Θα ήθελα ιδανικά ο θεατής βλέποντας τα αντικείμενα μου να νιώσει μία οικειότητα, σαν να γνωρίζει κάτι από το παρελθόν αλλά ταυτόχρονα να εκπλήσσεται από την σύγχρονη απόδοση του. Θα ήθελα να εισπράξει ηρεμία, αρμονία αλλά ίσως και να προβληματισμό για το τι θεωρούμε πολύτιμο σήμερα. Να δει την Ελλάδος ως μία ζωντανή πηγή έμπνευσης και όχι ένα στατικό μουσείο.
Πως χειρίζεσαι την τεχνολογία και τι είδους νέες δυνατότητες σου έχει προσφέρει
Η τεχνολογία είναι πολύ σημαντική στο έργο μου αλλά μόνο ως εργαλείο, όχι ως αυτοσκοπός. Την χρησιμοποιώ για την ακρίβεια του προσφέρει, όπως τις κοπές των μετάλλων ή στο σχεδιασμό πολύπλοκων γεωμετριών που σε έναν υπολογιστή μπορείς να κάνεις γρήγορα και εύκολα. Ωστόσο το φινίρισμα, η συναρμολόγηση καθώς και η τελική κατασκευή κ γίνεται πάντα με τα ίδια μου τα χέρια και αυτό νομίζω είναι που δίνει αξία τόσο στο έργο μου όσο και την όρεξη σε μένα να το κάνω.
Παραδοσιακή ζωγραφική vs Installations μέσω AI Που βρίσκονται οι δικές σου προτιμήσεις και τι άλλο φέρνει το μέλλον;
Δε νομίζω ότι μπορεί εύκολα το craftsmansip να αντικατασταθεί από τον υπολογιστή. Νομίζω είναι προφανές και από το έργο μου ότι προτίμησή μου κλίνει σαφώς προς την ύλη, το απτό, αυτό που έχει βάρος, υφή και κυρίως ανθρώπινο κόπο αλλά και λάθος.
Πόση Ελλάδα υπάρχει στο έργο σου και τι θα ήθελες ένας ιδανικός θεατής να εισπράξει βλέποντάς τα αντικείμενά σου
Η Ελλάδα είναι ο πυρήνας του έργου μου. Υπάρχει στην μορφή, στο φως αλλά και στην αναφορά στο ιερό. Θα ήθελα ιδανικά ο θεατής βλέποντας τα αντικείμενα μου να νιώσει μία οικειότητα, σαν να γνωρίζει κάτι από το παρελθόν αλλά ταυτόχρονα να εκπλήσσεται από την σύγχρονη απόδοση του. Θα ήθελα να εισπράξει ηρεμία, αρμονία αλλά ίσως και να προβληματισμό για το τι θεωρούμε πολύτιμο σήμερα. Να δει την Ελλάδος ως μία ζωντανή πηγή έμπνευσης και όχι ένα στατικό μουσείο.
Πως χειρίζεσαι την τεχνολογία και τι είδους νέες δυνατότητες σου έχει προσφέρει
Η τεχνολογία είναι πολύ σημαντική στο έργο μου αλλά μόνο ως εργαλείο, όχι ως αυτοσκοπός. Την χρησιμοποιώ για την ακρίβεια του προσφέρει, όπως τις κοπές των μετάλλων ή στο σχεδιασμό πολύπλοκων γεωμετριών που σε έναν υπολογιστή μπορείς να κάνεις γρήγορα και εύκολα. Ωστόσο το φινίρισμα, η συναρμολόγηση καθώς και η τελική κατασκευή κ γίνεται πάντα με τα ίδια μου τα χέρια και αυτό νομίζω είναι που δίνει αξία τόσο στο έργο μου όσο και την όρεξη σε μένα να το κάνω.
Παραδοσιακή ζωγραφική vs Installations μέσω AI Που βρίσκονται οι δικές σου προτιμήσεις και τι άλλο φέρνει το μέλλον;
Δε νομίζω ότι μπορεί εύκολα το craftsmansip να αντικατασταθεί από τον υπολογιστή. Νομίζω είναι προφανές και από το έργο μου ότι προτίμησή μου κλίνει σαφώς προς την ύλη, το απτό, αυτό που έχει βάρος, υφή και κυρίως ανθρώπινο κόπο αλλά και λάθος.
Με ποια αφορμή και έμπνευση κάνεις βήματα και εξελίσσεσαι στον τρόπο που δημιουργείς. Πες μας μια ιστορία
Έμπνευση προσπαθώ να αναζητώ και να βρίσκω σε οτιδήποτε γύρω μου αλλά κυρίως μέσα από την τέχνη, τον κινηματογράφο, τη μουσική αλλά και τα ταξίδια.
Κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ είναι η επίσκεψη μου στο Άγιο Όρος. Το ταξίδι αυτό έγινε με αφορμή την έρευνα για μία εργασία στο πανεπιστήμιο στην Ολλανδία. Το Άγιο Όρος είναι προβληματικό για πάρα πολλούς λόγους με προφανέστερο ότι άλλα φύλα δεν μπορούν να το επισκεφθούν, ωστόσο η πνευματικότητα που βρίσκει κανείς σε αυτούς τους χώρους κάνει ακόμα και τον πιο άθεο να πιστέψει σε κάτι ιερό. Θέλω να ελπίζω ότι αυτό το στοιχείο θα επηρεάζει για πολύ καιρό ακόμα το έργο μου.
Τι άλλο υπάρχει στη βεντάλια των αναζητήσεων σου;
Με απασχολεί πολύ η έννοια της πνευματικότητας στα αντικείμενα. Πέρα από τη μορφή, ψάχνω το πως ένα αντικείμενο μπορεί να γίνει συμβόλαιο ή μέρος μίας ιεροτελεστίας στην καθημερινότητα μας. Πιστεύω τα επόμενα μου έργα προσεχώς να φέρουν ακριβώς αυτές τις ιδέες.
Ποια νοιώθεις πως είναι τα σημαντικότερα επιτεύγματα στην δημιουργική σου διαδρομή
Δεν ξέρω αν έχω κάνει κάποιο επίτευγμα στην δημιουργική μου διαδρομή ωστόσο το σημαντικότερο για μένα, με βάση και το feedback που λαμβάνω, είναι ότι κατάφερα να δημιουργήσω μία αναγνωρίσιμη ταυτότητα. Το ότι κάποιος μπορεί να δει ένα έργο μου και να καταλάβει ότι είναι δικό μου, είναι μεγάλη ικανοποίηση.
Τι άλλο υπάρχει στα άμεσα σχέδιά σου
Ένας νέος χρόνος έρχεται οπότε προφανώς στα σχέδια μου είναι η συμμετοχή σε νέες εκθέσεις και η διεύρυνση των συνεργασιών μου.
Είναι αρκετά χαρούμενος για μία συνεργασία που θα ανακοινώσω μέσα στο Δεκέμβριο με τον creative Γιώργο Μεσημέρη του Hard Clo και τη δημιουργία ενός limited edition φουλαριού. Είναι πολύ ενθουσιασμένος να δω πως οι υφές των μετάλλων αποτυπώνονται πάνω στο ύφασμα.
Tι παρατηρείς πρώτα μπαίνοντας σε έναν χώρο;
Το φως. Ως αρχιτέκτονας το πρώτο πράγμα που νιώθω είναι πως το φως μπαίνει στο χώρο, πως χτυπάει τις επιφάνειες και τι ατμόσφαιρα δημιουργεί. Μετά βλέπω τα υλικά, τις αναλογίες κλπ. Το φως όμως είναι αυτό που αναδεικνύει ή καταστρέφει τα πάντα.
Τι θα ήθελες να δημιουργήσεις, ένα dream project
Από όταν ήμουν φοιτητής στην αρχιτεκτονική καθώς και μέσα από την δημιουργική μου αναζήτηση, παραμένει ως dream project η δημιουργία ενός “ξωκκλησιού”, σε ανάμνηση των ξωκκλησιών της Κρήτης ή των άλλων ελληνικών νησιών χωρίς όμως θρησκευτικά σύμβολα κλπ. Έναν χώρο ιερό, έναν χώρο ησυχίας, πνευματικότητας, ειρήνης που ο καθένας θα μπορεί μέσα σε αυτό να προσευχηθεί, να διαλογιστεί, να ηρεμήσει με τα κατάλληλα και προσεκτικά σχεδιασμένα αντικείμενα.
Οι artists της καρδιάς σου και γιατί τους επιλέγεις
Είναι πολύ δύσκολη και συνάμα πολύ εύκολη ερώτηση, γιατί είναι τόσοι πολλοί. Θα περιοριστώ σε εικαστικούς.
Από Έλληνες θα αναφέρω τον Φιλόλαο, την Άλεξ Μυλωνά, τον Τάκη, τον Ξενάκη, τον Κουνέλλη. Όλοι τους έκαναν την Ελλάδα λίγο ψηλότερη, είναι τρομερή έμπνευση.
Από ξένους, τον Donald Judd γιατί δίδαξε ότι η ειλικρίνεια του υλικού και η δομή μπορούν να είναι τέχνη. Ο Mark Rothko μιλάει μέσα μου με την πνευματικότητα και τη “σιωπή” του έργου του. Θα μπορούσα να κάθομαι μπροστά σε έργα του για ώρες. Θα αναφέρω και τον Noguchi γιατί ήταν ένας δημιουργός που είχε αφαιρέσει τα όρια ανάμεσα στην τέχνη, την αρχιτεκτονική και το design.
Τρία μέρη που αγαπάς να επιστρέφεις και γιατί
Και τα τρία μέρη είναι στο αγαπημένο μου Ρέθυμνο.
Μαργαρίτες: Το χωριό του παππού μου στο Ρέθυμνο. Μ’ αρέσει να πηγαίνω εκεί συνήθως τα καλοκαίρια και να ανακαλύπτω μέσα στα ατελείωτα κεραμικά μαγαζιά, μικρούς θησαυρούς.
Ξωκκλήσι Άι Γιάννη Μουρνέ: Σημείο απίστευτης θέας και ηρεμίας.
Η παραλία του Ρεθύμνου: Παρόλο που αντικειμενικά οι παραλίες στη νότια μεριά του νησιού είναι πολύ πιο όμορφες, οι παραλίες στη βόρεια μεριά ζουν όλο το χρόνο. Το τρέξιμο γενικά είναι το δικό μου είδος διαλογισμού, όμως το τρέξιμο στην παραλία του Ρεθύμνου και σε όλες τις εποχές του χρόνου, κάνει ένα διαφορετικό είδος καθαρισμού ψυχής και σώματος.
Τι θεωρείς αυθεντικό στις μέρες μας;
Αυθεντικό είναι οι άνθρωποι και τα αντικείμενα που έχουν ταυτότητα, που δε φοβούνται να δείξουν τις ατέλειες τους και που κουβαλούν την ιστορία τους με περηφάνια.
Αν σχεδίαζες κάτι για το TheAuthentics.gr τι θα ήταν αυτό
Θα σχεδίαζα ένα σύγχρονο “τάμα”. Ένα μικρό μεταλλικό αντικείμενο που να μπορεί ο καθένας να το κρατήσει η να το χαρίσει ως σύμβολο ευγνωμοσύνης η ελπίδας.
