Ποιο είναι αυτό το συναρπαστικό νέο σας εγχείρημα; Πώς προέκυψε η ιδέα για τα Travelogues, τι ενέπνευσε το πρώτο βιβλίο και τι σας οδήγησε στη δημιουργία ενός δεύτερου;
Το Travelogue: Greek Everyday Solutions to Common Problems είναι ένα βιβλίο που ωρίμαζε για χρόνια. Ξεκίνησε από το πρότζεκτ DIY: Who’s the Designer? των Papairlines και αποτελεί ένα οπτικό ταξίδι στη αυθόρμητη DIY κουλτούρα σε ολόκληρη την Ελλάδα, διερευνώντας τη σχέση του design ως πρακτικής με τα αντικείμενα που δημιουργούν άγνωστοι, ανώνυμοι δημιουργοί.
Οι Papairlines είναι μια ομάδα σχεδιαστών — ο Λουκάς Αγγέλου, η Βάσω Ασφή και ο Κώστας Μπίσσας. Με εφαρμοσμένο ενδιαφέρον για το πώς γεννιούνται οι ιδέες, άρχισαν πριν από το 2012 να φωτογραφίζουν αντικείμενα αγνώστων δημιουργών, κυρίως από προσωπική περιέργεια: πώς δρουν δημιουργικά οι «μη-σχεδιαστές»; Πώς συνθέτουν λύσεις σε προβλήματα και ανάγκες, καλύπτοντας σχεδιαστικά κενά που δεν έχουν προβλεφθεί από τις υπάρχουσες υποδομές και τον εξοπλισμό;
Καθώς οι σκέψεις γύρω από το DIY: Who’s the Designer? ωρίμαζαν και το προσωπικό φωτογραφικό αρχείο της ομάδας μεγάλωνε, οι συζητήσεις που γεννούσε κάθε νέα εικόνα δημιούργησαν την επιθυμία να εμπλακούν περισσότεροι συνεργάτες στο εγχείρημα. Νέες οπτικές θα μπορούσαν να προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες και ενδιαφέροντα αντικείμενα από μακρινές και απομακρυσμένες περιοχές. Στο ερώτημα «Ποια ευρηματικά αντικείμενα μπορεί να υπάρχουν στην Ελλάδα, δημιουργημένα από DIY σχεδιαστές;», η ομάδα απάντησε με ένα ανοιχτό κάλεσμα προς επαγγελματίες και ερασιτέχνες φωτογράφους, ζητώντας εικόνες από όλη τη χώρα.
Ο πρώτος τόμος του Travelogue: Greek Everyday Solutions to Common Problems επιφύλασσε μια μεγάλη έκπληξη: αυτό που αρχικά θεωρούσαν ένα προσωπικό σχεδιαστικό πρότζεκτ, αποδείχθηκε ότι είχε ευρύτερη απήχηση — μια εθνογραφική και πολιτισμική διάσταση που το έκανε προσιτό και σε κοινό πέρα από τον χώρο του design. Ήταν μεγάλη χαρά να παρακολουθούν τις αντιδράσεις του κόσμου, να λαμβάνουν μηνύματα και εικόνες τόσο από συναδέλφους όσο και από εντελώς άγνωστους αναγνώστες που απέκτησαν το βιβλίο.
Από ιστορίες παππούδων που δημιουργούν DIY αντικείμενα «στο χωριό» κάπου στα Βαλκάνια, μέχρι αναγνώστες που μοιράζονταν σκέψεις για το πώς «βλέπουν πλέον low-tech λύσεις παντού» γύρω τους, το βιβλίο άνοιξε ενδιαφέρουσες συζητήσεις και ενίσχυσε την κατανόηση της φύσης αυτών των ιδιαίτερων αντικειμένων. Οι εκδότες μοιράζονταν επίσης ιστορίες από τις αντιδράσεις των επισκεπτών του βιβλιοπωλείου τους στην Αθήνα, ενώ το βιβλίο ταξίδεψε σε βιβλιοπωλεία από τις ΗΠΑ έως την Κορέα. Με τόσο θετική ανταπόκριση, ήταν φυσικό να προχωρήσουν σε έναν δεύτερο τόμο, παρουσιάζοντας ακόμη περισσότερες εικόνες ευρηματικών λύσεων από όλη την Ελλάδα.
Είναι το χιούμορ απαραίτητο συστατικό της ζωής μας και ποιες είναι οι αγαπημένες σας εικόνες από το νέο βιβλίο;
Όπως αποδεικνύουν και οι δημιουργίες των ανώνυμων κατασκευαστών, το χιούμορ αποτελεί μία από τις βασικές στάσεις — ή «συστατικά» — για να κατανοήσει κανείς αυτά τα DIY αντικείμενα. Μπορεί να μην φέρουν την ίδια ευθύνη με τα βιομηχανοποιημένα προϊόντα, όμως μέσα από τα χαρακτηριστικά τους μάς βοηθούν να παράγουμε νέες σκέψεις, να φωτίζουμε απρόσμενες ανάγκες, με περισσότερο ή λιγότερο χιούμορ, τεχνική επάρκεια και αισθητική.
Είναι δύσκολο να ξεχωρίσουμε κάποιες εικόνες ως αγαπημένες, καθώς καθεμία εκπροσωπεί μια διαφορετική ιδέα και αφηγείται μια ξεχωριστή ιστορία.
Τι είναι οι Papairlines και ποιες άλλες εκδόσεις υποστηρίζουν;
Οι Papairlines είναι η πρώτη «no-budget airlines», που ιδρύθηκε το 2011 από τη Βάσω Ασφή, τον Κώστα Μπίσσα και τον Λουκά Αγγέλου, με έδρα ανάμεσα στην Αθήνα και το Λονδίνο. Πραγματοποιώντας «design flights», χρησιμοποιούμε το ταξίδι ως μεταφορά για να συνδέσουμε την αισθητική με τη χρηστικότητα, τη διαδικασία με το αποτέλεσμα, το στερεότυπο με την εξέλιξη, τη συμπεριφορά με το συναίσθημα.
Πειραματιζόμαστε σχεδιάζοντας εμπειρίες που ενθαρρύνουν την πλάγια σκέψη και αναδεικνύουν εναλλακτικές προσεγγίσεις στον σχεδιασμό, μέσα από εκθέσεις, ομιλίες, σεμινάρια, workshops και εκδόσεις.
Το πιο πρόσφατο δοκίμιό μας, «Learnings from DIY culture in Greece: DIY as an act of rebellion & resistance», συμπεριλήφθηκε στο PAD journal, τεύχος 29 με θέμα «design and Making».
Οι Hyper Hypo είναι οι εκδότες μας — και πάνω απ’ όλα πολύ καλοί φίλοι.
Πόση Ελλάδα υπάρχει στο έργο αυτό και τι θα θέλατε ο ιδανικός αναγνώστης να εισπράξει βλέποντάς το;
Πιθανότατα περισσότερη απ’ όση μπορεί κανείς να αντέξει! Στόχος μας είναι να καταγράφουμε αυτά τα αντικείμενα μέσα στο φυσικό τους περιβάλλον, ώστε να κατανοήσουμε το πλαίσιο μέσα στο οποίο δημιουργήθηκαν. Ωστόσο, ο τρόπος που τα αντιλαμβάνεται ο καθένας είναι απολύτως προσωπικός και εξαρτάται από τις δικές του εμπειρίες και οπτική.
Πώς αντιμετωπίζετε το design σε αυτό το εγχείρημα; Είναι μια μορφή τέχνης που στοχεύει στη δημιουργία συναισθημάτων;
Βλέπουμε το design μέσα από τα μάτια ανώνυμων δημιουργών, οι οποίοι μπορεί να μη φέρουν την ίδια ευθύνη ως προς τη μορφή και τη λειτουργία, όμως — μέσα από το παράδειγμά τους — μας βοηθούν να παράγουμε νέες σκέψεις, να αναδείξουμε απρόσμενες ανάγκες, με περισσότερο ή λιγότερο χιούμορ, τεχνική επάρκεια και «τυχαία» αισθητική. Παρότι τα κίνητρα κάθε δημιουργού παραμένουν συνήθως άγνωστα, οι φωτογραφίες καταφέρνουν να γεννούν αισιοδοξία και την ικανοποίηση ότι η εφευρετικότητα δεν έχει όρια.
Έχοντας δημιουργήσει χώρους, αντικείμενα design, workshops, βιβλία κ.ά., ποιες δημιουργικές διαδρομές σας εξιτάρουν περισσότερο και τι ακολουθεί;
Με τον ενθουσιασμό που έχουμε λάβει τα βιβλία, αναζητούμε διαφορετικούς τρόπους να επεκτείνουμε το πρότζεκτ. Αναρωτιόμαστε πώς παρόμοιες στάσεις και δημιουργίες εκφράζονται σε διεθνές επίπεδο και ποια συμπεράσματα μπορούν να προκύψουν από τη συλλογή εικόνων από διαφορετικές χώρες. Πιθανότατα, βλέπουμε μια διεθνή επέκταση του βιβλίου στο μέλλον.
