H διαδρομή σου, τα highlights και τα σημαντικά βήματα που σε έφεραν εδώ που βρίσκεσαι σήμερα
Η πορεία μου δεν ήταν γραμμική: σπούδασα Φυσική και Περιβάλλον, εργάστηκα σε μεγάλη χημική βιομηχανία και στη συνέχεια ασχολήθηκα με την αξιοποίηση ερευνητικών αποτελεσμάτων και τη διεθνή πολιτική έρευνας. Η περιέργεια και η διάθεση να δοκιμάζω νέα πράγματα με οδήγησαν στην έρευνα του μέλλοντος και τελικά στο MOMus. Αυτή η διαδρομή μού έδωσε την ικανότητα να συνδέω επιστημονική αυστηρότητα, δημιουργικότητα και στρατηγική σκέψη — δεξιότητες που σήμερα αξιοποιώ τόσο στην Έδρα UNESCO για την Έρευνα του Μέλλοντος στο ΙΤΕ όσο και στο MOMus. Νιώθω πραγματικά τυχερός για αυτές τις δύο δραστηριότητες και για το έργο που κάνουμε.
Η αλήθεια είναι ότι έχουμε δει το MOMus να μεταμορφώνεται από τη στιγμή που ήρθε στα χέρια σου. Τι άλλαξε για σένα και ποιο είναι το όραμα και το story της δημιουργικής προοπτικής που ανοίχθηκε μπροστά σου
Πριν το MOMus εργάστηκα ως σύμβουλος στρατηγικής για μεγάλους οργανισμούς σε Αμερική, Ασία και Ευρώπη, βοηθώντας τους να αναπτύξουν σχέδια για να ανταποκριθούν στις προκλήσεις του μέλλοντος. Ωστόσο, ως εξωτερικός συνεργάτης, ο ρόλος μου περιοριζόταν στο να προτείνω στρατηγικές και να ελπίζω στην υιοθέτησή τους ενώ τώρα, στο MOMus, έχω για πρώτη φορά εκτελεστική ευθύνη και την πραγματική δυνατότητα να υλοποιήσω αυτά που θεωρώ χρήσιμα. Εκτός από την ενίσχυση της εσωτερικής οργάνωσης και της οικονομικής βιωσιμότητας, το μεγάλο μας όραμα είναι να γίνει το MOMUS ένας ανοιχτός οργανισμός με διεθνές, ελκυστικό, κοινωνικά δεσμευμένο εκθεσιακό πρόγραμμα. Θέλουμε τα μουσεία μας να είναι φωτεινοί, οικείοι χώροι όπου το κοινό, οι καλλιτέχνες και οι φορείς θα επιθυμούν να συνεργαστούν.
Μίλησε μας για τα κομβικά σημεία που στιγμάτισαν τη διαδρομή σου στο MOMus και τα σημαντικότερα επιτεύγματα σας έως και το πιο πρόσφατο
Τα τελευταία τρίαμιση χρόνια έχουν γίνει τόσα πολλά που σχεδόν δεν προλαβαίνουμε να χαρούμε κάθε επίτευγμα. Αν πρέπει να επιλέξω μερικές στιγμές θα ξεχώριζα: τις μεγάλες παρουσιάσεις της Συλλογής Κωστάκη στη Σαγκάη και στη Μάλαγα, τις διεθνείς συνεργασίες και τις εκθέσεις Πικάσο και Φρίντα Κάλο στη Θεσσαλονίκη, τις εκτεταμένες ανακαινίσεις σε όλα τα μουσεία μας και την επαναλειτουργία των καφέ, και φυσικά το νέο μας σημείο, το MOMUS Air στο αεροδρόμιο Μακεδονία. Ξεχωριστή μνεία αξίζει το πλάνο για το νέο μουσείο στο κτίριο FIX , που υλοποιεί το Υπουργείο Πολιτισμού, ένα έργο που ανοίγει μια νέα σελίδα για την προβολή και τη διαχείριση της Συλλογής Κωστάκη.
Τι είναι το Momus Air, πως γεννήθηκε η αρχική ιδέα και πως διαμορφώθηκε στην υλοποίησή του
Τα αεροδρόμια με κυνηγάνε, έχω ταξιδέψει σε 61 χώρες και σε εκατοντάδες αεροδρόμια, γι’ αυτό και η ιδέα για ένα μουσείο στο «Μακεδονία» με γοήτευσε αμέσως. Αυτό που ξεκίνησε ως μια απλή συνεργασία προβολής εξελίχθηκε, μαζί με την Fraport, σε ένα πραγματικό μουσειακό εκθεσιακό χώρο.
Οι τεχνικές προκλήσεις ήταν πολλές: από τις προδιαγραφές πυρασφάλειας και μικροκλίματος μέχρι την εναρμόνιση με την εμπορική λογική του αεροδρομίου. Εκεί ήταν καθοριστική η συνεισφορά όλων των εμπλεκόμενων, δεν παρατήσαμε την ιδέα και καταφέραμε να υλοποιήσουμε κάτι μοναδικό. Μουσεία υπάρχουν σε πολύ λίγα αεροδρόμια, κανένα όμως από όσο γνωρίζω σε τόσο κεντρικό σημείο, στην καρδιά της λειτουργίας ενός διεθνούς κόμβου. Πετύχαμε κάτι σπάνιο γιατί δεν εγκαταλείψαμε την ιδέα και σήμερα το MOMus Air αλλάζει τον τρόπο που οι ταξιδιώτες συναντούν την τέχνη.
Ειδικά σε έναν τόσο δημιουργικό τομέα όπως αυτόν της Τέχνης πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει μια δυναμική ομάδα με ιδέες, όραμα και όρεξη για νέες κατακτήσεις
Μία δυναμική ομάδα είναι η καρδιά οποιασδήποτε τολμηρής πρωτοβουλίας: φέρνει τη φρεσκάδα των ιδεών, την αντοχή στην αποτυχία και την ικανότητα να μετατρέψει το όραμα σε πράξη. Το όραμα χωρίς αποφασιστική ομάδα μένει ιδέα και η ομάδα χωρίς όραμα γίνεται απλώς διαχείριση. Γι’ αυτό δίνουμε ευκαιρίες στα στελέχη μας σε όλα τα τμήματα του MOMus, ενθαρρύνουμε να προτείνουν νέες ιδέες και να ρισκάρουν και φυσικά προσπαθούμε να επιβραβεύουμε την αποφασιστικότητα – αυτά τα χαρακτηριστικά παράγουν πραγματικές καινοτομίες.
Με ποιον τρόπο θεωρείς ότι η αισθητική σου εξελίσσεται και πόσο η επαφή σου με την Τέχνη έχει διαφοροποιήσει την ματιά σου στα πράγματα
Η αισθητική μου εξελίσσεται συνεχώς γιατί η τέχνη λειτουργεί για μένα, αλλά και σε όλους πιστεύω, σαν ένα διαρκές εργαστήριο παρατήρησης. Μαθαίνω να βλέπω λεπτομέρειες και να εκτιμώ διαφορετικά αφηγήματα, ενώ η αισθητική έγινε πλέον και κριτήριο λήψης αποφάσεων. Ωστόσο, η μεγαλύτερη επίπτωση πάνω μου θεωρώ ότι συμβαίνει με έμμεσο τρόπο: η επαφή με την σύγχρονη τέχνη δρα καταλυτικά στην ανάπτυξη δημιουργικής σκέψης και ενισχύει τη νοοτροπία του πειραματισμού.
Λειτουργώντας δημιουργικά στη σκιά ενός κρατικού φορέα υπάρχουν περιθώρια για out of the box αναζητήσεις;
Ναι υπάρχουν, αλλά χρειάζονται στρατηγική: το «εκτός πλαισίου» επιτυγχάνεται όταν συνδέεις καινοτομία με σαφές δημόσιο όφελος, μετρήσιμους στόχους και συμμόρφωση σε κανονισμούς. Χρειάζεται επίσης συμμαχίες (εσωτερικές και εξωτερικές), μικρά πιλοτικά έργα που αποδεικνύουν αξία, και υπομονή στο να πείσεις τους θεσμικούς εταίρους. Με σωστή τεκμηρίωση και διαχείριση ρίσκου, ένα δημόσιο πλαίσιο μπορεί να γίνει καταλύτης δημιουργικότητας, όχι ανασταλτικός παράγοντας.
Σήμερα, έχουμε επιπλέον ένα σημαντικό επιτυχημένο ιστορικό οπότε τέτοιες «εκτός πλαισίου» αναζητήσεις λαμβάνου εξαρχής καλύτερη υποστήριξη εντός και εκτός μουσείου.
Ως πολίτες νοιώθουμε τo Momus να έχει αποκτήσει μια εξωστρέφεια προς την πόλη και να αγκαλιάζει το κοινό της. Πως το καταφέρατε αυτό και τι άλλο θα μπορούσε να συμβεί προς αυτή την κατεύθυνση
Όταν αναλάβαμε διαπιστώσαμε ότι το MOMus είχε απομακρυνθεί από μεγάλο μέρος της κοινωνίας: ήταν, στην πράξη, ένας δημόσιος φορέας για λίγους, αυτό φαινόταν στην μικρή και στη περιορισμένη στήριξη από χορηγούς. Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες, αλλά αποφασίσαμε να αλλάξουμε ριζικά το μοντέλο. Η βασική αρχή που διέπει πια την λειτουργία μας, από το εκθεσιακό πρόγραμμα και τις παράλληλες δράσεις μέχρι την επικοινωνία, είναι ότι το MOMUS οφείλει να είναι προσβάσιμο και σχετικό με όλη την κοινωνία. Θέσαμε σαφείς στόχους στον προγραμματισμό, θεσπίσαμε διαφανείς διαδικασίες και προσκαλούμε με ανοικτό τρόπο συνεργασίες: όποιος έχει ιδέα, μπορεί να τη φέρει χωρίς προκαταλήψεις ή γραφειοκρατικά εμπόδια.
Στο εκθεσιακό πεδίο, όμως, δεν υποχωρούμε στην ποιότητα: ως ένας από τους μεγαλύτερους δημόσιους φορείς για τον σύγχρονο πολιτισμό θέλουμε να φιλοξενούμε «μεγάλες» εκθέσεις. Πρέπει να αποφασίζουμε με αίσθημα ευθύνης τι θα εκτεθεί δίπλα σε έργα της Ποπόβα, του Μαλέβιτς ή του Τάκη, που βρίσκονται στις μόνιμες εκθέσεις μας.
Τι άλλο υπάρχει στα άμεσα σχέδια σας για τη νέα χρονιά
Η επόμενη χρονιά είναι γεμάτη εκπλήξεις και σημαντικές εκθέσεις για όλα τα μουσεία μας. Ξεχωρίζουν δύο ναυαρχίδες: η συμμετοχή μας στη Μπιενάλε της Βενετίας, όπου το MOMUS φέρει φέτος τον ρόλο του εθνικού επιτρόπου υποστηρίζοντας έναν καταπληκτικό καλλιτέχνη τον Ανδρέα Αγγελιδάκη και η 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης της Θεσσαλονίκης, υπό την επιμέλεια της εμπνευσμένης, Νάντιας Αργυροπούλου. Πρόκειται για δύο μεγάλα εγχειρήματα που τεντώνουν τις επιχειρησιακές μας δυνατότητες, αλλά και για ευκαιρίες που επιβεβαιώνουν την ώριμη, διεθνή στάση του MOMus. Ανυπομονώ να δούμε το αντίκτυπο που θα έχουν στην πόλη, στο κοινό και στο διεθνές προφίλ μας.
Ποιο θα ήταν ένα dream project για το Momus
Οι συνεργάτες μου ξέρουν ότι πάντα έχω «dream projects» πολλά μένουν προσωρινά σε αναμονή αλλά το πιο σημαντικό επίτευγμα θα είναι η ολοκλήρωση και λειτουργία της νέας στέγης του MOMUS, του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης στο κτίριο FIX. Συνεργαζόμαστε στενά με την ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού, την Λίνα Μενδώνη, που έχει και την κύρια ευθύνη, και στηρίζουμε το έργο με θέρμη: πιστεύω ότι θα αλλάξει ριζικά την πόλη. Όσο πιο νωρίς το κατανοήσουν και το στηρίξουν ευρύτερα οι φορείς και το κοινό, τόσο πιο γρήγορα και αποτελεσματικά θα προχωρήσει.
Είναι η Τέχνη και η δημιουργία γενικότερα ένας δρόμος για να γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι;
Ναι, το λέω με σιγουριά. Η τέχνη μας βάζει σε άσκηση ενσυναίσθησης, παρατήρησης και κριτικής σκέψης: μας μαθαίνει να βλέπουμε πολλαπλές οπτικές, να αντέχουμε την ασάφεια και να αναλαμβάνουμε ευθύνη για το νόημα που δημιουργούμε. Αυτό, σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο, είναι ένας από τους βασικούς τρόπους να γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι.
Πες μας μια ιστορία ή μια στιγμή που δεν θα ξεχάσεις ποτέ
Αγαπημένες μου στιγμές, όχι στιγμή, είναι όταν βρίσκομαι με τα παιδιά μου. Καθώς και τα δύο σπουδάζουν και έχουν τις δικές τους ζωές, εκτιμώ βαθιά τον χρόνο που μου αφιερώνουν. Δεν χορταίνω ούτε την κόρη μου ούτε τον γιό μου.
Τρία μέρη που αγαπάς να επιστρέφεις και γιατί
Δεν θα αναφέρω απλώς «αγαπημένα» μέρη — θα πω τρία που πάντα με τραβούν πίσω.
Η Θεσσαλονίκη: Ως παιδί και ως επαγγελματίας ζούσα σε πολλά μέρη, αλλά η Θεσσαλονίκη ήταν πάντα το λιμάνι μου, το σπίτι μου, η οικογένεια μου.
Το Κοπανάκι στη Μεσσηνία: το χωριό μου όπου βρίσκω ηρεμία, απλότητα και μια αυθεντική αισθητική που σπανίζει ως τόπος ανάπαυσης και επαναφόρτισης ιδεών.
Η παραλία της Επανομής: με μια παρέα φίλων, χειμερινούς κολυμβητές, χανόμαστε στη κρύα θάλασσα και στην αμεσότητα της φύσης· μια εμβυθιστική εμπειρία που καθαρίζει το μυαλό.
Δώσε μας τον δικό σου ορισμό για την ομορφιά
Η ομορφιά είναι ό,τι σε σταματάει, σε συγκινεί και σε κάνει να νοιάζεσαι — είτε οπτικά (ένα κυκλάμινο, ο παρθενώνας), είτε νοηματικά (μια ιδέα, μια πράξη). Η ομορφιά μπορεί να είναι κοινά αναγνωρίσιμη ή βαθιά προσωπική, αλλά πάντα είναι η στιγμή που σε ωθεί σε προσοχή και φροντίδα.
Τι θεωρείς αυθεντικό στις μέρες μας;
Αυθεντικό είναι κάθε ανθρώπινη δημιουργία που φέρνει μια γνήσια ταυτότητα. Η αυθεντικότητα δεν είναι απλώς αισθητικό κριτήριο, είναι πηγή εμπιστοσύνης: ό,τι είναι αυθεντικό λειτουργεί διακριτικά, δημιουργεί σταθερούς δεσμούς και προσφέρει πραγματικό αντίκτυπο. Σε ένα μέλλον με αυξανόμενες τεχνολογικές δυνατότητες, και τεράστιο όγκων πληροφοριών και εικόνων , η αυθεντικότητα αποτελεί μια βασική αξία.
