Aliki Paliou, A Journey Through Painting Perception: Η έκθεση σε επιμέλεια της Μαρίνας Φωκίδη στην Karla Osorio Gallery της Βραζιλίας, σηματοδοτεί τη δημιουργική συνάντηση των δύο γυναικών

Μιλήστε μας για το story της συνάντησής σας και της κοινής σας απόφασης να προχωρήσετε σε μια δημιουργική συνεύρεση  

ΑΛΙΚΗ ΠΑΛΗΟΥ:  Γνωριστήκαμε με τη Μαρίνα στη πτυχιακή μου στη Σχολή Καλών Τεχνών  στο εργαστήριο της Ρένας Παπασπύρου. Ηταν μια εγκατάσταση με σχέδια φωτογραφίες και βίντεο πάνω στη μητρότητα καθώς είχα αποκτήσει τότε το πρώτο μου παιδί. Μου έγραψε πάνω σε ένα χάρτινο πιατάκι οτι της άρεσε η δουλειά μου και ήθελε να συναντηθούμε! Αυτό με έκανε να πετάξω από τη χαρά μου.  Από τότε απέκτησα άλλα 3 παιδιά αλλά πάντα ασχολιόμουν με τη ζωγραφική απλά δεν εξέθετα  τη δουλειά μου.Με τη Μαρίνα υπήρχε απο την αρχή μια αμοιβαία εκτίμηση και μια κοινή γλώσσα κι έτσι, η  δημιουργική μας συνεύρεση προέκυψε πολύ φυσικά.

ΜΑΡΙΝΑ ΦΩΚΙΔΗ : Ακριβώς έτσι. Με είχε εντυπωσιάσει ο τρόπος με τον οποίο η Αλίκη απέδωσε την εμπειρία της μητρότητας — όχι μέσα σε ένα ροζ συννεφάκι, αλλά με ειλικρίνεια και πολυμορφία. Από τότε είχα βρει ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα τη δυναμική γραφή της, τη μανιέρα της και τον τρόπο που ζωγραφίζει με μια ουσιαστική, σχεδόν εμμονική, μανία επανάληψης.  ‘Έκτοτε, ξαναβρεθήκαμε σε διαφορετικές συνθήκες και δουλεύουμε πλέον στενά μαζί ως επιμελήτρια και καλλιτέχνις. Έγραψα ένα κείμενο για αυτά τα έργα που απορρέαν από αυτή την πτυχιακή και παρακολουθώ συστηματικά τη δουλειά της, η οποία συνεχίζει να με εκπλήσσει.

Η έκθεση στη Βραζιλία πως προέκυψε, τι περιλαμβάνει και τι εισπράξατε από το κοινό εκεί;

ΑΠ Η έκθεση στη Βραζιλία προέκυψε μετά την ατομική μου έκθεση στη Βιέννη με τη Wilhelmina’s Gallery. Την ίδια περίοδο πραγματοποιούταν το Spark Festival, και η Karla Osorio, που συμμετείχε στο φεστιβάλ, επισκέφθηκε την έκθεσή μου. Έτσι γνωρίστηκε με εμένα και με τη δουλειά μου. Εκεί ήταν και η Μαρίνα, ως επιμελήτρια της Spark art fair  και με αυτόν τον τρόπο δημιουργήθηκε η σύνδεση που οδήγησε τελικά στη συνεργασία μας στη Βραζιλία.

ΜΦ Με την Αλίκη δεν σταμάτησα να δουλεύω στενά. Συνεχίζω να παρουσιάζω τη δουλειά της και να καλώ στο στούντιό της ανθρώπους που πιστεύω πως θα αποτελούσαν ένα καλό “ταίριασμα” με την πρακτική της. Έτσι προέκυψαν κάποιες  από τις εκθέσεις της. Μία από αυτές τις γνωριμίες ήταν και η Κάρλα Οσόριο, η οποία είδε τη δουλειά της Αλίκης τόσο στη Βιέννη όσο και στο ατελιέ της στην Αθήνα. Αμέσως μας κάλεσε στη γκαλερί της, προτείνοντας μια ατομική παρουσίαση της Αλίκης Παληού υπό τη δική μου επιμέλεια.

Υπάρχει μια ιστορία πίσω από κάθε έργο και αν ναι ποια ειναι αυτή Αλίκη, ποιο ειναι αυτό που αγαπάς περισσότερο και γιατί;

ΑΠ Ναι, πίσω από κάθε έργο υπάρχει πράγματι μια ιστορία. Οι πίνακες των τελευταίων δύο χρόνων γεννήθηκαν από τα ταξίδια μου, πραγματικά και συμβολικά. Άλλοτε εμπνέονται από τόπους που έχω επισκεφθεί και άλλοτε από στιγμές, χειρονομίες ή καταστάσεις που με σημάδεψαν και έγιναν μέρος του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνομαι τον κόσμο. Για μένα η ζωγραφική είναι ένας τρόπος κατανόησης — της ομορφιάς, των αντιφάσεων και των πολλών στρωμάτων που συνθέτουν την πραγματικότητα.

Με την πρώτη ματιά, τα έργα μπορεί να φαίνονται ανάλαφρα ή ευχάριστα ή απλές τουριστικές στιγμές, αλλά αν κοιτάξει κανείς πιο προσεκτικά, έχουν βαθύτερο νόημα. Αυτή είναι η δυαδικότητα που με ενδιαφέρει. Για παράδειγμα, ο πίνακας The Gift γεννήθηκε από το ταξίδι μου στη Σρι Λάνκα. Δεν είναι απλώς ένα τουριστικό στιγμιότυπο· είναι ένας στοχασμός πάνω στη διαφορετικότητα. Ένα παιδί ανοιχτό σε νέες εμπειρίες και στον πλούτο διαφορετικών πολιτισμών απλώνει το χέρι προς τον ντόπιο κάτοικο που της προσφέρει ένα δώρο. Αυτό το δώρο δεν είναι υλικό αλλά συμβολικό. Είναι γνώση και μια νέα οπτική για τον κόσμο. Από την άλλη, η στάση του ενήλικα, τα τρεξίματα του χρώματος και το κόκκινο υποδηλώνουν πως ο ενήλικας είναι πιο συγκρατημένος, ήδη διαμορφωμένος από άκαμπτα πρότυπα και στερεότυπα.

Στον πίνακα The Drone, ένα μικρό κορίτσι σταματάει το παιχνίδι για να κοιτάξει ένα drone που αιωρείται πάνω από την άμμο. Φαίνεται σαν μια αθώα στιγμή, μια στιγμή περιέργειας. Αλλά το drone μεταφέρει δύο νοήματα. Είναι παιχνίδι και ταυτόχρονα είναι όπλο που χρησιμοποιείται σε πολέμους. Αυτή η δυαδικότητα με συναρπάζει. Θέλω να δείξω πώς η βία γίνεται εύκολα μέρος της καθημερινότητάς μας, πώς ο πόλεμος μπορεί να εμφανιστεί αθόρυβα, μεταμφιεσμένος σε παιχνίδι. Είναι ένας στοχασμός πάνω στο πώς το σοβαρό και το παιγνιώδες έχουν γίνει σχεδόν αδιαχώριστα.

Στον πίνακα The moon η στάση της μορφής είναι ανησυχητική, γιατί δεν ανήκει στην παραλία. Είναι ξαπλωμένη σαν να βρίσκεται στο κρεβάτι της, παγιδευμένη σε μια ιδιωτική στιγμή που με κάποιον τρόπο έχει ξεχυθεί σε έναν δημόσιο χώρο. Αυτή η κατάρρευση ανάμεσα στο οικείο και το εκτεθειμένο αντανακλά το πώς, στην εποχή των κοινωνικών δικτύων, οι ιδιωτικές μας χειρονομίες και οι εσωτερικές μας καταστάσεις γίνονται ορατές. Αυτό μας κάνει να νιώθουμε ευάλωτοι και εκτεθειμένοι.

Ο πίνακας The Adolescent, που εμπνεύστηκα από τους περιπάτους μου στο δάσος στο Ρίο, δείχνει ένα κορίτσι που μόλις έχει λουστεί κάτω από τον καταρράκτη. Είναι μισόγυμνη, βιώνοντας την ελευθερία που σου δίνει η φύση. Όμως τα αθλητικά παπούτσια που φοράει, τα οποία ξεχωρίζουν, υπενθυμίζουν την καταναλωτική μας κοινωνία. Ο καταναλωτισμός είναι παρών ακόμη και σε εκείνες τις στιγμές που είμαστε βυθισμένοι στην αγκαλιά της φύσης.

Στον πίνακα After Prometheus  στοχάζομαι το γεγονός ότι ζούμε σε έναν κόσμο τεχνητής νοημοσύνης, ντρόουν και επιτήρησης, όπου το δώρο του Προμηθέα δεν είναι πια η φωτιά αλλά κάτι πιο ψυχρό και αμφίσημο. Το μαύρο αντικείμενο που πετάει στον ουρανό είναι ένας σταυρός, ένα πουλί, ένα ντρόουν. Υπάρχει ένας νέος ουρανός όπου τα μυθικά πουλιά έχουν γίνει μηχανές.

Ο πίνακας The traffic light, εμπνευσμένος από τους περιπάτους μου στην παραλία της Κοπακαμπάνα, αγγίζει το θέμα του πώς διαφορετικοί ρυθμοί συνυπάρχουν σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο. Δύο τουρίστες περπατούν αργά κατά μήκος της ακτής, ενώ μια Βραζιλιάνα μητέρα προστατεύει το μωρό της κάτω από μια μπλε ομπρέλα. Ο σύντροφός της βυθίζεται σε μια καρέκλα, ίσως από εξάντληση, ίσως από παράδοση. Πάνω τους αιωρείται παράλογα ένα φανάρι, σαν να προσπαθεί να ρυθμίσει τους ρυθμούς τους. Μια φιγούρα κινείται μέσα σε έναν λαμπερό κίτρινο χώρο, ήρεμη και γαλήνια, ενώ μια άλλη τρέχει με φόβο. Είμαστε συνεχώς συνειδητοί για άλλες ζωές που ξεδιπλώνονται αλλού, κάποιες φορές μέσα σε κρίση.

Αν έπρεπε να ξεχωρίσω ένα έργο, ίσως θα διάλεγα το The Drone, γιατί μέσα από αυτό συνειδητοποίησα τι ακριβώς με απασχολει. Συμπυκνώνει με τον πιο άμεσο τρόπο τη δυαδικότητα που με απασχολεί: το παιχνίδι και τη βία, την αθωότητα και την απειλή, το οικείο και το ανησυχητικό. Ζωγραφικά, είναι επίσης σημαντικό για μένα, γιατί σε αυτό το έργο χρησιμοποίησα διαφορετικά επίπεδα: μορφές που χάνονται, άλλες που γίνονται πιο ορατές, διαφορετικούς τρόπους ζωγραφικής που συνυπάρχουν, διαφανειες, σβησιματα, χρωμα που χυνω, ριχνω η πεταω απευθειας στο καμβα.

Τι απήχηση είχε η έκθεση και τι εισπράξατε από το κοινό εκεί

ΑΠ Ήταν πολύ ενδιαφέρον το πώς το κοινό στη Βραζιλία “διάβασε” τα έργα όπως είναι αναμενόμενο με έναν διαφορετικό τρόπο, βασισμένο στις δικές τους εμπειρίες και προβληματισμούς. Στο έργο  the moon είδαν μια κοπέλα που κοιμάται στη παραλία- μια απόλυτα φυσιολογική και ρεαλιστική εικόνα της καθημερινότητας  στο Ρίο- ενώ ένας Πορτογάλος θεατής που ζούσε για λίγο στη Βραζιλία το συνέδεσε με το μεταναστευτικό ζήτημα. Στο έργο  the traffic light είδαν μια σκηνή ληστείας να εξελίσσεται μπροστά τους, ενω οι άνθρωποι γύρω συνέχιζαν αμέριμνοι. Στον πίνακα  the gift κάποιοι διέκριναν μια παράνομη συναλλαγή, ενώ στο The Drone κάποιος θεώρησε ότι το κορίτσι κρατά απλώς ένα χαρταετό- ένα παιχνίδι και σύμβολο ελευθερίας, χωρίς τη σκοτεινή πλευρά του drone. Μια κοπέλα που εέχε μεγαλώσει στον Αμαζόνιο ξεχώρισε το the monkey γιατί  την άγγιξε η εικόνα ενός παιδιού που κοιτάει τη φύση μέσα απο το κινητό του.