Αρχικά μίλησε μας για τα highlights της διαδρομής σου, ποια είναι τα σημαντικά σου βήματα που σε έφεραν εδώ που βρίσκεσαι σήμερα.
Να το πω απλά; Κομβική ήταν η απόφασή μου να αφιερωθώ αποκλειστικά στην τέχνη μου και να αφήσω πίσω τον κόσμο του branding.
Παράλληλα οι συγκυρίες ήταν πολλές. Άλλες μικρές και άλλες μεγάλες. Κάποιες αρχικά έδειχναν τελείως τυχαίες αλλά όπως ξέρουμε τυχαίο δεν υπάρχει. Συνεργασίες που πρόσθεταν το λιθαράκι τους στην καλλιτεχνική μου πορεία. Εκθέσεις ατομικές ή ομαδικές. Απο την πρώτη που έκανα στην αρχή της καλλιτεχνικής μου διαδρομής, πριν ακόμη αποκτήσω το δικό μου εργαστήριο τον Ιούνιο του 2014 στην πινακοθήκη ΔΕΠΑΜ Μυκόνου με άλλους τέσσερις καλλιτέχνες.
Μετά γρήγορα όλα πήραν φόρα… Πρώτα η Galleria Spigolo στο Κουφονήσι με τη Francesca Consolati η οποία πίστεψε στην δουλειά μου από την πρώτη στιγμή και συνεχίζει να παρουσιάζει τα έργα μου σε διαρκή βάση και σε διεθνές κοινό. Με το Sealed Earth μέσα απο τα πολύ ενδιαφέροντα workshops που διοργάνωνε, τις εκθέσεις, αλλά και το Big Blue Dot το 2022 στο Κουφονήσι. Ένα Residency κεραμικής κατά τη διάρκεια του οποίου δημιουργήσαμε κεραμικά γλυπτά έργα με αναφορά στην Κέρο και τον πρωτοκυκλαδικό πολιτισμό. Τα έργα εκτέθηκαν στα παράλια του νησιού.
Την εξαιρετική συνεργασία μου με το πωλητήριο του Μουσείου Μπενάκη η οποία με τιμά ιδιαίτερα και συνεχίζεται με μεγάλη επιτυχία.
Η ένταξή μου στο Homo Faber του Michelangelo Foundation αλλά κυρίως η πρόθεση μου να δημιουργώ όσα βλέπω μέσα από το δικό μου καλλιτεχνικό φίλτρο.
Το story της ανακάλυψης μιας δημιουργικής προοπτικής στην κεραμική: πως γεννήθηκε η πρώτη ιδέα και πως διαμορφώθηκε με το πέρασμα του χρόνου.
Η ζωγραφική, το σχέδιο πάντα υπήρχαν στη ζωή μου. Άλλωστε στη σχολή Βακαλό πέρα από το Design η επαφή με τις καλές τέχνες και τον εικαστικό χώρο ήταν βασική προυπόθεση για να αποφοιτήσει κανείς. Έτσι ποτέ δεν άφησα την ζωγραφική ούτε το σχέδιο ακόμα και όσο ζούσα στο εξωτερικό.
Το 2008, ενω εργαζόμουν ενεργά στο χώρο του branding έχοντας την εταιρία Milk στην Αθήνα αποφάσισα να αφιερώσω περισσότερες ώρες σε αυτό που αγαπώ και έτσι επέλεξα την κεραμική. Τότε φυσικά ήταν πολύ δύσκολο να βρει κανείς εργαστήριο να διδαχθεί την τέχνη αυτή. Διότι δεν ήταν τόσο διαδεδομένη…μόδα όσο είναι σήμερα. Το ένστικτό μου με οδήγησε στο εργαστήριο του Αντρέα Κατσιλιέρη δίπλα στον οποίο μυήθηκα σε αυτή την αρχαία αλλά και τόσο γοητευτική τέχνη.
Τέχνη που περικλείει όλες τις τέχνες. Έτσι τη λέω εγώ.
Ο Κατσιλιέρης είναι ένας εξαιρετικός δάσκαλος για πολλούς λόγους αλλά ο κυριότερος είναι ότι δεν υπήρξε πατερναλιστικός, Ποτέ δεν με επηρέασε. Αντίθετα, με άφησε να ξετυλίξω όλα όσα είχα και με υποστήριζε με τις γνώσεις του. Αυτό είναι που του αναγνωρίζω πάνω απ όλα. Του οφείλω τον λόγο για τον οποίο βρήκα αμέσως την καλλιτεχνική μου φωνή και δεν περιπλανήθηκα χρονοτριβώντας σε θάλασσες που δεν ήταν δικές μου.
Μοιάζει να περνάς ωραία δημιουργώντας τα έργα σου, να παίζεις και να πειραματίζεσαι σαν μικρό παιδί που του χάρισαν καινούρια παιχνίδια. Είναι αλήθεια πως νοιώθεις έτσι;
Νιώθω την χαρά και την αδημονία της δημιουργίας που είχαμε ως παιδιά όταν θέλαμε να αναπαραστήσουμε όσα γεννούσε η φαντασία μας. Η φαντασία μας είναι από τα πιο αληθινά πράγματα. Η φαντασία αρχικά υλοποιεί. Αυτή σχηματίζει την εικόνα την οποία ακολουθούμε. Αγαπώ αυτό το κάλπασμα της παιδικής φαντασίας. Όλα είναι υπαρκτά, υλοποιήσιμα. Όλα βγάζουν νόημα και κ ά θ ε στιγμή όλα αλλάζουν.
Ναι, και μέσα από αυτό το φίλτρο εγώ δημιουργώ. Γι ́αυτό το ονομάζω και εγώ παιχνίδι. Η έννοια αυτή του παιχνιδιού είναι παρεξηγημένη στις ημέρες μας. Διότι είναι συνυφασμένη με το χαζολόγι και το δήθεν χάσιμο χρόνου. Αντίθετα είναι πολύ σοβαρή υπόθεση. Διότι εκεί ερχόμαστε σε επαφή με το εδώ και το τώρα. Μέσα από αυτό αφηνόματε να μας οδηγήσει η ψυχή μας στη χαρά και την ηδονή. Μέσα από αυτό φανταζόμαστε τον κόσμο μας. Δημιουργούμε καινούργια…σύμπαντα. Μέσα απο αυτό σχηματίζουμε τα όρια μας, επιλέγουμε, και ζούμε με την αλήθεια μας.
Είχα δει έργα σου στη Biennale Κεραμικής στη Σαντορίνη και μαγεύτηκα, τα παρατηρούσα ώρες, σαν να είχαν να διηγηθούν απίθανες ιστορίες. Μίλησέ μας για το storytelling αυτών που δημιουργείς.
Σκοπός μου πάντα μέσα από την τέχνη μου και εν προκειμένω ειδικά μέσα από τα βιβλία είναι να “ταρακουνήσω ̈, να δώσω μια σκουντιά, να ξαφνιάσω, να αιφνιδιάσω τον θεατή να βγει απο την κυριολεξία (για αυτό επέλεξα το βιβλίο ως αντικείμενο). Να αναγκαστεί να έρθει σε επαφή με την φαντασία του, τον ψυχισμό του. Να φτιάξει την δική του ιστορία. Να την διηγηθεί με τα δικά του λόγια. Να μπει σε έναν δικό του κόσμο.
Τα κεραμικά βιβλία, ακριβώς επειδή ακυρώνεται η χρήση τους εκ των πραγμάτων μέσα απο το υλικό του πηλού, το κάνουν αυτό να συμβεί πιο άμεσα, πιο έντονα.
Ξεκινάω με ένα θέμα που με απασχολεί και του δίνω έναν τίτλο ενω παράλληλα δημιουργώ το βιβλίο γλυπτό έτσι όπως με οδηγεί εκείνο. Σημείωση: Ποτέ δεν προσχεδιάζω σε χαρτί ούτε δουλεύω με πρόπλασμα. Αυτό δεν το κάνω για τον εξής και μόνο λόγο. Διότι αν το κάνω, μπαίνω κατευθείαν πάλι στο νοητικό και έτσι αυτο-περιορίζομαι.
Με ποιον τρόπο νοιώθεις ότι η αισθητική σου εξελίσσεται με τον χρόνο
Να πω την αλήθεια; Δεν ξεχωρίζω την αισθητική από το έργο. Δημιουργώ διότι θέλω να επικοινωνήσω. Η αισθητική δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι μέρος της δημιουργίας για να υπάρξει η γλώσσα, ο κώδικας, ο λόγος. Τα περισσότερα, αν όχι όλα μου τα έργα έχουν έντονα στοιχεία γλυπτικής. Δεν δημιουργώ μόνο κλασικά κεραμικά αντικείμενα. Δημιουργώ μέσα απο την κεραμική. Η κεραμική είναι το μέσο (medium) όχι ο λόγος.
Ποια νοιώθεις πως είναι τα σημαντικότερα επιτεύγματα σου
Το ότι αποφάσισα να αφοσιωθώ αποκλειστικά στην τέχνη μου μετά από 26 χρόνια στον εταιρικό χώρο. Επίσης το ότι εμπιστεύθηκα το ένστικτό μου και το άφησα να με οδηγήσει.
Τι και ποιοι άνθρωποι δίπλα σου σε βοηθούν να προχωράς μπροστά
Δικοί μου άνθρωποι, αδελφικοί φίλοι και όσοι αγαπώ φυσικά κυρίως. Αλλά, κι ας ακουσθεί περίεργα, κι όσοι επιχείρησαν να βάλουν εμπόδια στις επιλογές μου. Με απογοήτευσαν και με πολλή προσπάθεια και ανάλωση ενέργειας από πλευράς τους θέλησαν να με αναχαιτίσουν. Δυστυχώς γι αυτούς απέτυχαν. Κι ευτυχώς για μένα.
Μίλησέ μας για την ατομική σου έκθεση, τι περιλαμβάνει και τι θέλει να επικοινωνήσει στο κοινό
Η ατομική μου έκθεση με τίτλο “Where I come from” εγκαινιάστηκε στις 12.2.2026 στην Contemporary Gallery στο Κολωνάκι (Νεοφύτου Βάμβα 5) και τελειώνει στις 7 Μαρτίου.
Την έκθεση επιμελήθηκε με εξαιρετική επιτυχία ο Νίκος Υφαντής. Κάτι που δε το λεω μόνο εγώ αλλά το εκφράζουν αυθόρμητα όλοι όσοι την επισκέπτονται.
Πιστεύω πως το ευρηματικό αυτό στήσιμο των έργων έδωσε μοναδικό χαρακτήρα στην αφήγηση (Leonie like) αλλά και τον ανάλογο τόνο της έκπληξης. Ενώ λοιπόν δεν είναι καθόλου μονοθεματική καταφέρνει μέσω του στησίματος να λειτουργεί σαν μια ενότητα.
Τον Νίκο τον εμπιστεύθηκα με κλειστά μάτια και γιατί γνωρίζω την ποιότητα της εργασίας του από προηγούμενες εκθέσεις αλλά και γιατί έχουμε εξαιρετική δημιουργική χημεία.
Η έκθεση περιλαμβάνει έργα απο διαφορετικές “ζωές” και εσωτερικούς “τόπους” μου.
Εμπειρίες και αρχεία τα οποία με αφορμή την συγκεκριμένη έκθεση ξεπρόβαλαν στο συνειδητό.
Όλα τα έργα που περιλαμβάνει αυτή η έκθεση έχουν δημιουργηθεί σχεδόν ταυτόχρονα. Δεν είναι φάσεις οι οποίες πέρασα ως καλλιτέχνης. Σκοπός μου είναι να εκθέσω τη δική μου διαδρομή προς την ελευθερία, την δική μου άνοιξη. Το σμίξιμο με την μικρή Λεώνη και τα προγονικά μου κομμάτια. Όλα ψηφίδες από το δικό μου μωσαικό. Κάποια δικά μου νήματα που με συνδέουν με τον κόσμο μέσα μου — μεταφρασμένα σε έργα. Έργα τόσο κεραμικής, γλυπτικής όσο και ζωγραφικά — όπως ειναι τα ritual banners που παρουσιάζω για πρώτη φορά. Πολύχρωμες αφηγηματικές ιστορίες πάνω σε καραβόπανο.
Είμαι βέβαιη πως κάποιοι από αυτούς που θα επισκεφθούν την έκθεση θα συνδεθούν με κάποιο τρόπο από μια δική τους πλευρά. Θα δουν το χαρούμενο παιδί με τη σοφία που κάθε παιδί έχει μέσα του.
Γιατι τα παιδιά έχουν έμφυτη σοφία. Ζουν στην αλήθεια και αυτή είναι πολύτιμη. Αυτή η αλήθεια μας οδηγεί όταν την ξαναβρούμε. Άλλά και πάλι μας ταλαιπωρεί ακριβώς επειδή την χάσαμε.
Τι εισπράττεις από το παγκόσμιο κοινό σε σχέση με το έργο σου και πόσο διαφορετικά είναι τα δεδομένα στην Ελλάδα.
Όσοι έχουν δει τα έργα μου τα έχουν πραγματικά αγκαλιάσει. Πιστεύω γιατί έχουν μια αμεσότητα. Μια ειλικρίνεια μέσα από την έκπληξη και το ξάφνιασμα που προκαλούν. Αυτό μου δίνει μεγάλη χαρά αλλά και ανακούφιση διότι μοιράζομαι αυτό που θέλω να εκφράσω.
Όμως όσο είμαι σε θέση να διαπιστώνω, ξανά και ξανά, στην Ελλάδα — ακόμα — έχουμε τις αγκυλώσεις μας. Δυστυχώς και στην τέχνη. Αν δεν το επιτρέπει η τέχνη τότε τι θα το επιτρέψει; Στο εξωτερικό υπάρχει μεγαλύτερο εύρος δράσης, πειραματισμού. Και γι ́αυτό οι άνθρωποι είναι πιο υποψιασμένοι και κατ ́ επεκταση προετοιμασμένοι για το νέο.
Τι σου έχει προσφέρει η εξωστρέφεια γενικότερα και πόσο επηρεάζει το έργο σου;
Ίσως επειδή προέρχομαι από τον χώρο του branding κι έχω εργαστεί πολλά χρόνια σε αυτόν γνωρίζω καλά τη σημασία της επικοινωνίας. Σημαντική σε ότι κάνει κανείς και πόσο μάλλον και στην τέχνη. Η τέχνη χρειάζεται την επικοινωνία ακόμα περισσότερο. Η σωστή επικοινωνία της επιτρέπει να “κατέβει” από το απρόσιτο βάθρο της και να μιλήσει κατανοητά στον κόσμο. Ο κόσμος θέλει και περιμένει να νιώσει, να αισθανθεί, να συνδεθεί.
Η τέχνη σώζει. Όσους φυσικά θέλουν να σωθούν.
Γνωρίζω πως είναι δύσκολο για έναν καλλιτέχνη ο οποίος χρειάζεται ως επί το πλείστον την “ησυχία” του, καθαρό μυαλό, την απομόνωση του για να δημιουργήσει, να αφιερώνει χρόνο, και μάλιστα αρκετό, στα social media. Έχουν γίνει όμως στην εποχή μας απαραίτητα, άρα και σημαντικά. Με τον τρόπο μου επιδιώκω κι εγώ την εξωστρέφεια, κι ας είναι σ’ αυτή τη μορφή της κουραστική. Γιατί η τεχνολογία μέσω της οποίας γίνεται σε ξεζουμίζει.
Τι υπάρχει στα άμεσα σχέδιά σου;
Θέλω να “ταξιδέψω” την έκθεση μου στο εξωτερικό.
Άμεσα θα εκθέσω στην ομαδική έκθεση Off Center Europe: art.
στην Ελβετία, στο Vevey από 27 Μαίου μέχρι 1 Ιουνίου 2026. Αλλά σύντομα θέλω να οργανώσω και τη δική μου ατομική έκθεση εκτός συνόρων.
Με ποια αφορμή και έμπνευση κάνεις βήματα και εξελίσσεσαι στον τρόπο που δημιουργείς. Πες μας μια ιστορία.
Προσπαθώ να παρατηρώ τα πάντα. Nα εμπιστεύομαι τα όνειρά μου. Kι εννοώ στην κυριολεξία τα όνειρα που βλέπω όταν κοιμάμαι. Τίποτε δεν θεωρώ τυχαίο. Επίσης μεγάλη μου αγάπη και αναφορά είναι η μόδα Haute Couture.
Πειραματίζομαι με υλικά και τεχνικές και εκτός κεραμικής. Μέσα απο την κεραμική δημιουργώ γλυπτά, συνδυάζοντας παράλληλα κι άλλα υλικά, κι άλλες τεχνικές. Άλλωστε όπως είπα η κεραμική για μένα είναι το μέσο όχι αυτοσκοπός. Γι ́αυτό παράλληλα και ζωγραφίζω σε άλλα υλικά και υιοθετώ συνεχώς νέες τεχνικές.
Ποιες είναι οι αδιαπραγμάτευτες αξίες στο έργο σου.
Η αλήθεια.Το χρώμα.Το ξάφνιασμα. Η έκπληξη. Το σουρεαλιστικό. Το φαντασιακό. Αυτό που δεν υπάρχει με τα μάτια.
Το θα ήθελες να δημιουργήσεις, ένα dream project
Μια “παιδική χαρά” για “μεγάλους”.
Οι artists της καρδιάς σου και γιατί τους επιλέγεις
Hundertwasser — τον λατρεύω! Niki de Saint Phalle, Gauguin, Klimt. Είναι όμως και αρκετοί σχεδιαστές μόδας όπως ο Ballenciaga και η Vivienne Westwood, Issey Miyake. Το κίνημα Βauhaus-Walter Gropius.
Ένα αντικείμενο που δεν θα ήθελες να αποχωριστείς ποτέ
Τα πινέλα μου.
Σε μια άλλη ζωή θα ήθελες να ήσουν
Σαμάνος.
Τρία μέρη που αγαπάς να επιστρέφεις και γιατί
Κουφονήσι, Πάτμος, Βερολίνο.
Κουφονήσι για την ελευθερία και το φως του.
Πάτμος γιατί έχει μια δική της πνευματικότητα πέρα από το θρησκευτικό κομμάτι. Με γαληνεύει.
Το Βερολίνο γιατί εκεί συνδέομαι με κάτι άκαμπτο αλλά και τρυφερό μαζί. Είναι ένα κομμάτι πονεμένο που θέλει να αγαπηθεί.
Είναι η Τέχνη και η δημιουργία γενικότερα ένας δρόμος για να γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι;
Πιστεύω ναι. Αν όχι ο μόνος, σίγουρα ένας από τους πιο βασικούς. Η δημιουργία είναι ζωή. Μόνο με τη δημιουργία διαχειρίζεται κανείς την φθαρτότητα, τον θάνατο και συμφιλιώνεται μαζί του.
Πες μας μια ιστορία που δεν θα ξεχάσεις ποτέ
Η πρώτη ομαδική έκθεση στην οποία συμμετείχα ήταν στη ΔΕΠΑΜ Μυκόνου. Πριν καν τελειώσω το στήσιμο και ενώ έκανα ένα διάλειμμα, ένα ζευγάρι Βρετανών,με πλησίασαν εκφράζοντας την επιθυμία τους να αγοράσουν όλες μου τις κούπες. Εκείνη την εποχή, δεν γνώριζα τη φήμη τους στη Βρετανία. Ήταν οι πρώτοι μου πελάτες και το θεώρησα πολύ καλότυχο. Είναι ενδιαφέρον ότι, παρόλο που ήταν Άγγλοι, δεν αγόρασαν την τσαγιέρα! Αυτή η σειρά αργότερα έγινε μέρος της συλλογής μου, με τίτλο «Stripe or Strike»
Το μουσείο και το έργο που σου έκλεψε την καρδιά
Το Kunst Haus Wien Museum Hundertwasser.
Έχεις σχεδιάσει ποτέ κάτι άλλο εκτός κεραμικών;
Φυσικά. Κόσμημα. Ζωγραφίζω ρούχα. Κι έχω συνεργαστεί με τη Mantility για μεταξωτά μαντήλια. Αλλά θα ήθελα να συνεργαστώ και με κάποιον οίκο μόδας.
Τι θεωρείς αυθεντικό στις μέρες μας;
Nα απολαμβάνεις μια παραδοσιακή ρεβυθάδα σε παραλία στη Σέριφο χωρίς να σ’ ενδιαφέρει να βγάλεις selfie.
Aν σχεδίαζες κάτι για το TheAuthentics.gr τι θα ήταν αυτό;
Θα ζωγράφιζα ένα μεγάλο πανό το οποίο θα ξεκίναγε με αφορμή μια σπείρα.
Φωτογραφία Giorgos Vitsaropoulos
Φωτογραφία Πορτρέτων Sebastian Bottcher
