Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων γιορτάζει τα δέκα χρόνια επαναλειτουργίας του Αρχαιολογικού Μουσείου Κυθήρων με την παρουσίασης της εικαστικής έκθεσης «Studio Per L’Eternità» της Κατερίνας Χάρου, σε επιμέλεια της Μαρίας Κασιμάτη Τσούτσια.
Η έκθεση αποτελεί μία ιδιαίτερα συμβολική στιγμή στην ιστορία του θεσμού καθώς για πρώτη φορά έργα σύγχρονης τέχνης συνυπάρχουν με τα αρχαιολογικά ευρήματα μέσα στις προθήκες του Μουσείου. Με αυτό το τρόπο οι προθήκες μετατρέπονται σε τόπους διαλόγου και αναστοχασμού, όπου η μουσειακή αφήγηση παύει να οργανώνεται αποκλειστικά μέσω μιας γραμμικής ιστορικής ακολουθίας. Τα έργα λειτουργούν ως ενεργειακοί αγωγοί ανάμεσα σε διαφορετικές χρονικότητες, επαναφέροντας στα αρχαιολογικά ευρήματα τη δυνατότητα να βιώνονται όχι μόνο ως τεκμήρια ενός παρελθόντος πολιτισμού αλλά και ως φορείς μιας διαρκούς, σχεδόν ιερής παρουσίας που διαπερνά τους αιώνες.
Κεντρικό θέμα της εικαστικής έκθεσης αποτελεί η σειρά έργων Θάλασσα, η οποία γεννήθηκε από την έρευνα της καλλιτέχνιδας γύρω από το υδάτινο στοιχείο ως τόπο μνήμης, μετάβασης και μεταμόρφωσης. Αποτελεί το απόσταγμα μιας πολυετούς διεπιστημονικής έρευνας γύρω από τη γεωλογία, τη μυθολογία και τις ιστορικές διαστρωματώσεις του νησιού. Καρπός μιας συστηματικής επιτόπιας μελέτης και μιας βαθιάς βιωματικής σχέσης με το φυσικό και πολιτισμικό τοπίο των Κυθήρων, η έκθεση διαμορφώνεται ως ένα πεδίο συνάντησης ανάμεσα στην αρχαιολογία και τη σύγχρονη καλλιτεχνική σκέψη, ανάμεσα στο ίχνος και τη μνήμη, την ύλη και τη διάρκεια.
Η σειρά παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο πλαίσιο της ομαδικής έκθεσης HORS-LES-MURS – Coup d’éclats στο Μουσείο του Λούβρου το 2022, υπό την αιγίδα της École des Beaux-Arts de Paris.
Αρχαιολογικό Μουσείο Κυθήρων
Εικαστική Έκθεση «STUDIO PER L’ETERNITA»
Διάρκεια έκθεσης: 19 Ιουλίου – 24 Σεπτεμβρίου, 2026
Studio per l’eternità
Υπάρχουν τίτλοι που ονομάζουν ένα έργο και τίτλοι που το μεταθέτουν.
Studio per l’eternità ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Το studio δεν είναι η προετοιμασία ενός έργου. Είναι η άρνησή του να θεωρηθεί οριστικό. Δεν περιγράφει μια κατάσταση αλλά μια συνθήκη: τη μορφή τη στιγμή που παραμένει ακόμη ανοιχτή.
Η λέξη per είναι εκείνη που διαταράσσει την ισορροπία του τίτλου.
Δεν δηλώνει κατοχή ούτε ταύτιση. Δηλώνει κατεύθυνση.
Ένα έργο προς κάτι που δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο.
Η αιωνιότητα, επομένως, δεν είναι το θέμα της έκθεσης.
Είναι το σημείο προς το οποίο προσανατολίζεται χωρίς να το φθάνει.
Το μάρμαρο γνωρίζει ήδη αυτή την κίνηση. Πριν υπάρξει γλυπτό, υπήρξε γεωλογικός μετασχηματισμός. Πριν γίνει αρχαιολογικό εύρημα, υπήρξε ύλη.
Η ιστορία δεν αντικατέστησε αυτές τις καταστάσεις, απλώς προστέθηκε σε αυτές.
Τα στιγμιότυπα οθόνης λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο.
Δεν επικαλύπτουν την πέτρα ούτε την ερμηνεύουν.
Αφήνουν ένα ακόμη ίχνος πάνω σε μια επιφάνεια που δεν υπήρξε ποτέ κενή.
Ίσως το θραύσμα να είναι η μόνη μορφή που μπορεί να κινηθεί προς την αιωνιότητα.
Όχι επειδή είναι ατελές, αλλά επειδή αρνείται να ταυτιστεί με μία μόνο ολοκλήρωση. Κάθε θραύσμα παραμένει διαθέσιμο σε μια επόμενη εγγραφή.
Το Studio per l’eternità δεν προτείνει μια εικόνα της διάρκειας.
Προτείνει μια διαφορετική οικονομία της ύλης, όπου η πέτρα δεν αποτελεί πλέον το υπόστρωμα της εικόνας αλλά τον χρόνο μέσα στον οποίο η εικόνα εμφανίζεται, παραμένει και τελικά υποχωρεί.
Ίσως η αιωνιότητα να μην είναι ποτέ αυτό που βλέπουμε.
Ίσως να είναι εκείνο που καθιστά κάθε εικόνα προσωρινή.
Μαρία Κασιμάτη Τσούτσια
