Το διεθνές αρχιτεκτονικό γραφείο McLean Quinlan Architects ολοκλήρωσε το πρώτο του έργο στην Ιταλία: μια ιδιωτική οικιστική έκταση στο τοπίο της Τοσκάνης, στην περιοχή της Maremma. Αναπτυγμένη σε δύο λόφους, μέσα σε τριάντα εκτάρια ελαιώνων, η Ercolina ανταποκρίνεται άμεσα στην τοπογραφία, το κλίμα και τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα της περιοχής.
Η Ercolina σχεδιάστηκε για μια οικογένεια που ζει στο εξωτερικό και έχει ιταλικές ρίζες, η οποία επιθυμούσε να δημιουργήσει μια μόνιμη βάση στην Ιταλία. Το McLean Quinlan Architects ανέλαβε την αρχιτεκτονική μελέτη, τον σχεδιασμό του masterplan και τη στρατηγική υλικών, συνεργαζόμενο στενά με τους ιδιοκτήτες, για τους οποίους η διαδικασία είχε έντονη προσωπική σημασία.
Το συγκρότημα αποτελείται από δύο κύριες κατοικίες — τον Πύργο και τον Αχυρώνα — τοποθετημένες σε απόσταση περίπου 150 μέτρων μεταξύ τους. Η θέση τους επιλέχθηκε με προσοχή ώστε να αξιοποιεί το φυσικό φως, τους επικρατούντες ανέμους και την ανεμπόδιστη θέα 360 μοιρών προς την κυματιστή ύπαιθρο, τη λιμνοθάλασσα της Orbetello και τη χερσόνησο του Argentario. Μαζί με ένα τρίτο κτίριο, τον ξενώνα, συνθέτουν μια ισορροπημένη μορφή στο τοπίο, αντλώντας έμπνευση από την παραδοσιακή τοποθέτηση κτισμάτων στις κορυφές λόφων της κεντρικής Ιταλίας.
Συνολικά, το ακίνητο διαθέτει έντεκα υπνοδωμάτια με ιδιωτικό λουτρό, δύο πλήρως εξοπλισμένες κουζίνες, ευρύχωρες στεγασμένες βεράντες και υπαίθριους χώρους φαγητού, πισίνα υπερχείλισης, γήπεδο τένις και χώρο γευσιγνωσίας. Οι βεράντες, οι στοές και οι ενιαίοι χώροι διαβίωσης δημιουργούν μια ρευστή σχέση μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού χώρου, επιτρέποντας στον ορίζοντα και το μεταβαλλόμενο φως να καθορίζουν την καθημερινή εμπειρία. Πιστή στη φιλοσοφία του γραφείου, η αρχιτεκτονική μοιάζει να διαμορφώνεται από το τοπίο, αντί να επιβάλλεται σε αυτό.
Από την αρχή, το McLean Quinlan Architects μελέτησε την τοπογραφία και τον προσανατολισμό του οικοπέδου, καθώς και τον ευρύτερο αρχιτεκτονικό χαρακτήρα της περιοχής, ώστε να καθοδηγήσει τον σχεδιασμό. Η έκταση αποτελούνταν αρχικά από δύο λόφους, μια αδιάφορη αγροικία και διάσπαρτα ερείπια. Μέσα από εκτενή σχεδιασμό, τα νέα κτίρια τοποθετήθηκαν με προσοχή σε σχέση με τις υπάρχουσες προσβάσεις, τα ώριμα ελαιόδεντρα και τις μακρινές θέες προς τη θάλασσα. Η κύρια κατοικία καταλαμβάνει τη θέση ενός παλαιού κοτετσιού, επιτρέποντας τη διατήρηση των υφιστάμενων δέντρων, την ενσωμάτωση φυσικής σκίασης και τη φυσική ένταξη του κτιρίου στο περιβάλλον του.
Το τοπίο αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της προσέγγισης του McLean Quinlan Architects ήδη από τα πρώτα στάδια του σχεδιασμού, διασφαλίζοντας ότι κάθε έργο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το περιβάλλον του. Για την Ercolina, το γραφείο συνεργάστηκε στενά με τους Ιταλούς αρχιτέκτονες τοπίου Gaia Chaillet Giusti και Stefano Baccari, ώστε η αρχιτεκτονική και η φύτευση να εξελιχθούν παράλληλα, ενισχύοντας τη σχέση μεταξύ δομημένου και φυσικού τοπίου.
Ο Πύργος αποτελεί το πιο ορατό στοιχείο της έκτασης, με τις ψηλές και κομψές αναλογίες του να τον ξεχωρίζουν από τις χαμηλότερες, πιο οριζόντιες μορφές γύρω του. Αναφερόμενος στους ιστορικούς πύργους που βρίσκονται διάσπαρτοι στην κεντρική Ιταλία, το κτίριο λειτουργεί ως ορόσημο στο τοπίο χωρίς να το κυριαρχεί. Τα αψιδωτά ανοίγματα παραπέμπουν στην τοπική παραδοσιακή αρχιτεκτονική, ενώ οι αναλογίες των παραθύρων ισορροπούν την ιστορική αναφορά με τις ανάγκες της σύγχρονης διαβίωσης, προσφέροντας ευρείες θέες και άφθονο φυσικό φως. Καμπύλες μορφές ενσωματώνονται επίσης σε όλο το σχεδιασμό, εμπνευσμένες από την λιθοδομή των ιστορικών κτισμάτων της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των αμυντικών τειχών και πύργων του κοντινού Magliano.
Στον γειτονικό λόφο βρίσκονται ο Αχυρώνας και ο ξενώνας. Ο ξενώνας λειτουργεί ως πιο ανεπίσημο και κοινωνικό συμπλήρωμα της κύριας κατοικίας. Σχεδιασμένος ως χώρος διαβίωσης και φιλοξενίας, περιλαμβάνει κουζίνα και έναν ευρύχωρο χώρο καθιστικού προσανατολισμένο προς τις νότιες θέες. Ο Αχυρώνας υποστηρίζει την παραγωγή βιολογικού εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου της έκτασης, σύμφωνα με την τοπική τοσκανική παράδοση, ενώ ταυτόχρονα λειτουργεί ως ευέλικτος χώρος για εκδηλώσεις και ως ιδιωτικό γυμναστήριο.
Όπως οι μορφές των κτιρίων της Τοσκάνης επηρέασαν τον σχεδιασμό, έτσι και τα υλικά αποτέλεσαν καθοριστικό στοιχείο. Οι λιθόκτιστοι τοίχοι, κατασκευασμένοι με πέτρα που προέρχεται απευθείας από το οικόπεδο, οι ρηχές κεραμοσκεπές και τα παραδοσιακά ανοίγματα, όπως το κεκλιμένο παράθυρο με πλακίδια του Αχυρώνα, αντικατοπτρίζουν την τοπική αρχιτεκτονική του Magliano. Ιταλικά πλακίδια, παράθυρα και υλικά τοπικής προέλευσης χρησιμοποιούνται με σκόπιμα παραδοσιακό τρόπο, προσδίδοντας στα κτίρια αίσθηση ηλικίας και οικειότητας, αποφεύγοντας μια εμφάνιση υπερβολικά καθαρή ή αυστηρά τακτοποιημένη.
Οι εσωτερικοί χώροι αναπτύχθηκαν αρχικά από τον Tommaso Ziffer σε συνεργασία με το Studio GAA Architects. Αργότερα, ένα ισπανικό στούντιο εσωτερικής διακόσμησης ανέλαβε τη λεπτομερή διαμόρφωση των εσωτερικών χώρων και της διακοσμητικής κλίμακας. Αντικέ έπιπλα συνδυάζονται με φρεσκοβαμμένες πόρτες και ταβάνια, σε συνδυασμό με τις ανοιχτές θέες προς το τοπίο. Αυτά τα επίπεδα στοιχείων εμπλουτίζουν τους χώρους χωρίς να υπερκαλύπτουν τη διακριτική αρχιτεκτονική, επιτρέποντας στο φως, στις αναλογίες και στο περιβάλλον να παραμένουν στο επίκεντρο.
Η Κέιτ Κουίνλαν, Διευθύντρια του McLean Quinlan Architects, δήλωσε:
«Η Ercolina είναι το πρώτο μας έργο στην Ιταλία και συνεχίζει το μακροχρόνιο ενδιαφέρον μας για την τεχνική, το τοπίο και το πλαίσιο. Σχεδιάσαμε το έργο σε απόκριση της τοπογραφίας, του κλίματος και των εντυπωσιακών θεάσεων του οικοπέδου, λαμβάνοντας υπόψη την περιβάλλουσα αρχιτεκτονική ώστε να εναρμονίζεται με τον χαρακτήρα της περιοχής».
Architect: McLean Quinlan
Executive architec: Studio GAA
Interior designers: Spanish Interior design studio
Landscape consultants: Studio Baccari | Gaia Chaillet Giusti
Photographer: © Jim Stephenson
