Αρχικά μίλησέ μας για τα highlights της διαδρομής σου. Ποια είναι τα σημαντικά βήματα που σε έφεραν εδώ που βρίσκεσαι σήμερα;

Η φωτογραφία ήρθε στη ζωή μου ως μία φυσική εξέλιξη του τρόπου με τον οποίο βλέπω τον κόσμο. Κατασκεύαζα εικόνες στο μυαλό μου πολύ πριν χρησιμοποιήσω φωτογραφική μηχανή. Τα μαθήματα καλλιτεχνικής φωτογραφίας ήταν καθοριστικά και από το 2008 άρχισα πλέον να εργάζομαι επαγγελματικά με τη φωτογραφία. Από εκεί και μετά οι παρουσιάσεις του έργου μου στο εξωτερικό ήταν σημαντικοί σταθμοί, αλλά αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο απ’όλα είναι τα βήματα που κάνω δημιουργικά, δουλεύοντας το κάθε project μου.

Το story της ανακάλυψης μιας δημιουργικής προοπτικής στη φωτογραφία. Πώς γεννήθηκε η πρώτη ιδέα και πώς διαμορφώθηκε με το πέρασμα του χρόνου;

Θυμάμαι τον εαυτό μου από πολύ μικρή να παρατηρεί εικόνες, ανθρώπους, τοπία. Στην αρχή φωτογράφιζα πολύ περισσότερο ενστικτωδώς. Με τον χρόνο κατάλαβα ότι αυτό που με ενδιαφέρει δεν είναι απλώς να καταγράψω κάτι όμορφο ή ενδιαφέρον, αλλά να χρησιμοποιήσω τη φωτογραφία για να μιλήσω για κάτι που δεν φαίνεται απαραίτητα μέσα στην εικόνα. Σταδιακά άρχισα να δουλεύω σε θεματικές ενότητες. Μια εικόνα οδηγεί σε μια δεύτερη, μετά σε μια έρευνα, σε ένα ταξίδι, σε έναν τόπο, διαμορφώνοντας έτσι ένα καινούργιο project.

Έχεις έναν μοναδικό τρόπο να απογειώνεις αισθητικά κάτι απλό και κοινό και να το μεταποιείς σε κάτι μοναδικό. Ποια είναι η διαχωριστική γραμμή που μετατρέπει μια φωτογραφία σε έργο τέχνης;

Για μένα δεν είναι η ομορφιά της εικόνας. Ούτε καν η τεχνική αρτιότητα από μόνη της. Μια φωτογραφία αρχίζει να αποκτά καλλιτεχνικό ενδιαφέρον όταν ξεπερνά αυτό που απεικονίζει και δημιουργεί ένα δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης. Έχει περισσότερο ενδιαφέρον μια εικόνα που αφήνει μια απορία, μια μνήμη ή ένα συναίσθημα παρά μια εικόνα που απλώς είναι όμορφη.

Με ποιον τρόπο θεωρείς ότι η αισθητική σου εξελίσσεται στο βάθος του χρόνου; Πώς βλέπεις παλαιότερα έργα σου;

Τα βλέπω σαν απαραίτητα στάδια μιας διαδρομής. Δεν θα ήθελα να τα αλλάξω, ακόμη κι αν σήμερα θα προσέγγιζα κάποια πράγματα διαφορετικά, αν και συνεχίζω να βλέπω σε παλαιότερες εικόνες μου πράγματα που με απασχολούν ακόμη: η απουσία, η φθορά, η φύση, ο χρόνος. Με τα χρόνια παρατηρώ ότι η δουλειά μου έχει γίνει πιο λιτή. Έχω μεγαλύτερη ανάγκη να αφαιρώ στοιχεία. Ίσως λοιπόν εξελίσσεται η γλώσσα, αλλά ο πυρήνας παραμένει αρκετά σταθερός.

Ποια νιώθεις πως είναι τα σημαντικότερα επιτεύγματά σου;

Ήταν πολύ σημαντικό για μένα να δω έργα μου στο Shanghai Museum, στο National Art Center στο Τόκιο, στο Salon d’Automne στο Παρίσι, σε συλλογές στο εξωτερικό και στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων. Αυτό που μου δίνει όμως μεγαλύτερη ικανοποίηση είναι το ότι συνεχίζω να δημιουργώ και παραμένω περίεργη για το πώς θα αναπτύξω το επόμενο μου έργο. Βέβαια, μιλώντας σε ένα τελείως διαφορετικό επίπεδο, αυτό για το οποία είμαι περισσότερο περήφανη στη ζωή μου συνολικά, είναι τα παιδιά μου.

Τι περιλαμβάνει η νέα σου έκθεση στη Σύρο; Μίλησέ μας γι’ αυτήν και τι σημαίνει ο τίτλος Ever Given;

Το Ever Given ξεκίνησε ως ένας διάλογος ανάμεσα σε δύο κόσμους που αρχικά μοιάζουν πολύ διαφορετικοί: τα λατομεία και τα λιμάνια. Στη Σύρο η έκθεση αποκτά μια νέα ανάγνωση, μέσα από την αρχιτεκτονική της Πινακοθήκης και τη σχέση της Σύρου με το λιμάνι, τη μετακίνηση, το εμπόριο και τη βιομηχανική ιστορία της. Στις εικόνες συναντώνται τα μεγάλα πλοία, τα containers, το μάρμαρο, οι ρωγμές, οι επιφάνειες και τα ίχνη της ανθρώπινης επέμβασης. Ο άνθρωπος συνήθως απουσιάζει από το κάδρο, αλλά στην πραγματικότητα η παρουσία του βρίσκεται παντού.
Ο τίτλος της έκθεσης προκύπτει από το ομώνυμο container ship που έκλεισε τη Διώρυγα του Σουέζ το 2021 και έκανε ορατό πόσο εύθραυστο είναι ένα ολόκληρο παγκόσμιο σύστημα μεταφοράς και εμπορίου.

Τι κεντρίζει το ενδιαφέρον σου και μπορεί να αποτελέσει την έναρξη μιας νέας ενότητας στο έργο σου;

Μπορεί να είναι ένα τοπίο, μια πληροφορία που θα διαβάσω, μια εικόνα που δεν μπορώ να ξεχάσω ή ακόμη και κάτι φαινομενικά ασήμαντο που δημιουργεί μέσα μου μια απορία. Δεν ξεκινώ απαραίτητα γνωρίζοντας πού θα καταλήξει μια ιδέα. Χρειάζομαι χρόνο και επαναλαμβανόμενη παρατήρηση. Όταν αντιλαμβάνομαι ότι επιστρέφω ξανά και ξανά στο ίδιο θέμα, τότε συνήθως καταλαβαίνω ότι αρχίζει ένα καινούργιο project.

Έχοντας μια δυναμική παρουσία σε εκθέσεις στο εξωτερικό, τι εισπράττεις από το παγκόσμιο κοινό σε σχέση με το έργο σου και πόσο διαφορετικά είναι τα δεδομένα στην Ελλάδα;

Ένα από τα ωραιότερα στοιχεία της τέχνης είναι ότι μια εικόνα μπορεί να λειτουργήσει έξω από τη γλώσσα και έξω από τη γεωγραφία στην οποία δημιουργήθηκε. Έχω δει ανθρώπους με εντελώς διαφορετικές εμπειρίες να διαβάζουν διαφορετικά την ίδια φωτογραφία. Αυτό με ενδιαφέρει πολύ γιατί δεν θέλω να επιβάλλω μία ερμηνεία. Στο εξωτερικό υπάρχει συχνά μεγαλύτερη εξοικείωση με τη φωτογραφία ως αυτόνομο έργο σύγχρονης τέχνης και ίσως μια πιο αναπτυγμένη αγορά. Στην Ελλάδα όμως υπάρχει πλέον εξαιρετική καλλιτεχνική δραστηριότητα και ένα κοινό που γίνεται συνεχώς πιο ανοιχτό.

Τι σου έχει προσφέρει η εξωστρέφεια γενικότερα και πόσο επηρεάζει το έργο σου;

Οι διαφορετικοί άνθρωποι, οι εκθέσεις, τα ταξίδια και οι πολιτισμοί ανοίγουν συνεχώς νέους δρόμους. Αποκτάει κανείς μέτρο σύγκρισης και αποδεικνύεται ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι για να δημιουργήσει κανείς. Όμως όσο περισσότερο ανοίγεσαι προς τα έξω, τόσο περισσότερο αντιλαμβάνεσαι την αξία του να διατηρείς τη δική σου οπτική και την αυθεντικότητά σου.

Με ποια αφορμή και έμπνευση κάνεις βήματα και εξελίσσεσαι στον τρόπο που δημιουργείς; Πες μας μια ιστορία.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η δουλειά μου με τη θάλασσα. Το 2015 φωτογράφιζα στη Χίο και τη Λέσβο, σε σημεία από τα οποία είχαν περάσει χιλιάδες πρόσφυγες. Αν κοιτούσες μόνο το τοπίο, μπορούσε να μοιάζει απόλυτα ήρεμο. Όμως ήξερες τι είχε συμβεί εκεί. Αυτό για μένα άλλαξε εντελώς την εικόνα και τη σχέση της με το γεγονός. Η θάλασσα ήταν η ίδια και ταυτόχρονα δεν ήταν πια η ίδια. Και αυτό προσπάθησα να αποτυπώσω στις εικόνες αυτού του project.

 

 

Ποιες είναι οι αδιαπραγμάτευτες αξίες στο έργο σου;

Η αυθεντικότητα, η ειλικρίνεια απέναντι σε αυτό που φωτογραφίζω και η πυκνότητα που υπάρχει στη λιτότητα.

Οι φωτογράφοι της καρδιάς σου και γιατί τους επιλέγεις;

Είναι πολλοί και αλλάζουν μέσα στον χρόνο. Η Cindy Sherman είναι σίγουρα μια καλλιτέχνις που θαυμάζω ιδιαίτερα διαχρονικά. Με ενδιαφέρει ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποίησε τη φωτογραφία όχι απλώς για να δημιουργήσει εικόνες αλλά για να μιλήσει για την ταυτότητα, την αναπαράσταση και τον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας και τους άλλους.

Ένα αντικείμενο που δεν θα ήθελες να αποχωριστείς ποτέ;

Τη φωτογραφική μου μηχανή. Όχι τόσο ως αντικείμενο, όσο γιατί έχει γίνει σχεδόν προέκταση του τρόπου με τον οποίο παρατηρώ τον κόσμο.

Είναι η Τέχνη και η δημιουργία γενικότερα ένας δρόμος για να γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι;

Δυνητικά, ναι. Η τέχνη δεν μας κάνει αυτόματα καλύτερους ανθρώπους. Μπορεί όμως να μας μάθει να παρατηρούμε, να αμφισβητούμε τις βεβαιότητές μας και, κυρίως, να βλέπουμε τον κόσμο μέσα από διαφορετικές οπτικές. Και μόνο αυτή η μετατόπιση του βλέμματος μπορεί να δημιουργήσει περισσότερη κατανόηση και ενσυναίσθηση. Για μένα η τέχνη είναι επίσης ένας τρόπος να διαχειριστούμε τον φόβο, τη φθορά, τον χρόνο, ακόμη και την ιδέα του θανάτου. Μέσα από αυτά ίσως τελικά καταλαβαίνουμε περισσότερο τη ζωή.

Τι θεωρείς αυθεντικό στις μέρες μας;

Ζούμε σε μια εποχή όπου σχεδόν τα πάντα μπορούν να κατασκευαστούν, να διορθωθούν, να σκηνοθετηθούν και να αναπαραχθούν. Για μένα αυθεντικότητα είναι να υπάρχει ακόμη προσωπικό βίωμα πίσω από αυτό που κάνεις. Να αναγνωρίζεις τις επιρροές σου, αλλά να μη μιμείσαι. Να επιτρέπεις ακόμη και στις ατέλειες να παραμένουν.

Αν φωτογράφιζες κάτι για το TheAuthentics.gr, τι θα ήταν αυτό;

Έχοντας ταξιδέψει πρόσφατα στη Μαδαγασκάρη, ήρθα σε επαφή με μία συνθήκη που ανήκει στο παρελθόν και εκφράζει την αγνότητα των ανθρώπων που παραμένουν αυθεντικά συνδεδεμένοι με τη φύση και το περιβάλλον γύρω τους. Θα επέλεγα επομένως να δείξω κάποιες από αυτό το ταξίδι.

 

EVER GIVEN 

H ατομική έκθεση φωτογραφίας Ever Given της Έφης Χαλιορή φιλοξενείται στην Πινακοθήκη Κυκλάδων στη Σύρο

Διάρκεια: 2-20 Σεπτεμβρίου 2026

Opening:  5 Σεπτεμβρίου 2026, 20.00

Author