Πώς ξεκίνησε η δημιουργική σου διαδρομή μεταξύ ζωγραφικής και κεραμικής; Τι είναι αυτό που συνδέει τις δύο τέχνες για σένα;

Όταν άρχισα να πλάθω τον πηλό, ήταν σαν να κρατούσα ένα αόρατο πινέλο. Ακόμη και σήμερα, σκέφτομαι την κεραμική ως ζωγραφική σε τρεις διαστάσεις. Προσπαθώ να διατηρώ στις γραμμές μου την ίδια ενέργεια που έχω όταν σχεδιάζω. Θέλω τα έργα μου να μοιάζουν σαν να έχουν μόλις ξεπηδήσει από έναν πίνακα.

Τα υαλώματα είναι ένας ακόμη τρόπος να περνώ από τη ζωγραφική στην κεραμική. Με αυτά, η φωτιά γίνεται μέρος της δημιουργικής διαδικασίας. Τα χρώματα αλληλεπιδρούν μέσα στον κλίβανο και η επιφάνεια μπορεί να αποκτήσει είτε γυαλιστερή είτε ματ υφή. Μου αρέσει πολύ η επιπλέον διάσταση που προσφέρει αυτό στα έργα μου.

Πώς έχει εξελιχθεί η αισθητική σου με την πάροδο του χρόνου και ποια projects ξεχωρίζεις μέχρι σήμερα;

Η αισθητική μου έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό σταθερή, ωστόσο με τα χρόνια έχω ανακαλύψει περισσότερα υαλώματα με τα οποία απολαμβάνω να δουλεύω, διευρύνοντας έτσι την παλέτα των χρωμάτων και των υφών στα έργα μου.

Το Caryatids on a Break αποτελεί για μένα έναν σημαντικό σταθμό, καθώς είναι η πρώτη φορά που δημιούργησα ταπετσαρία ειδικά για μια έκθεση. Αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει κανείς τα γλυπτά. Τα εντάσσει σε ένα περιβάλλον, ενώ η ταπετσαρία μού δίνει τη δυνατότητα να αφηγηθώ περισσότερα στοιχεία της ιστορίας τους.

Πρόσφατα δημιούργησα επίσης μια κεραμική καρέκλα και ένα τζάκι, για τα οποία αισθάνομαι ιδιαίτερα περήφανη. Αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης ιδέας στην οποία επανέρχομαι διαρκώς. Θα ήθελα πολύ να δημιουργήσω ένα περιβάλλον σε φυσικό μέγεθος, όπου τα πάντα γύρω σου θα είναι φτιαγμένα από πηλό, σαν έναν τρισδιάστατο πίνακα μέσα στον οποίο θα μπορείς να περπατήσεις.

Τι ενέπνευσε το Caryatids on a Break, την παρουσίασή σου με τη Sealed Earth Gallery στην Art Athina;

Όλα ξεκίνησαν από ένα μικρού μήκους ντοκιμαντέρ της Agnès Varda για τις Καρυάτιδες του Παρισιού. Με γοήτευσαν αυτές οι γυναικείες μορφές που στηρίζουν μπαλκόνια και αποτελούν μέρος της καθημερινής αρχιτεκτονικής μιας πόλης. Με το υπόβαθρό μου στον αστικό σχεδιασμό, άρχισα να παρατηρώ τα κτίρια με διαφορετική ματιά. Είχα δημιουργήσει κάποια έργα εμπνευσμένα από αυτές τις μορφές πριν από μερικά χρόνια και, όταν η Ελένη (Ελένη Λώζου, Artists and Exhibitions Lead της Sealed Earth Gallery) και η Λουκία (Λουκία Θωμοπούλου, ιδιοκτήτρια της Sealed Earth Gallery) με προσκάλεσαν σε ένα residency στον χώρο τους, ένιωσα πως ήταν η κατάλληλη στιγμή και το ιδανικό μέρος για να επιστρέψω σε αυτές.

Όταν βρέθηκα στην Αθήνα, οι επισκέψεις στα μουσεία και στους αρχαιολογικούς χώρους, μαζί με την καθημερινότητα στο Κουκάκι, συμπλήρωσαν την έμπνευσή μου. Με γοητεύουν οι πόλεις όπου διαφορετικές ιστορικές περίοδοι συνυπάρχουν. Είναι εύκολο να νοσταλγούμε το παρελθόν και να παραβλέπουμε πόσα έχει να μας αποκαλύψει η καθημερινή ζωή του σήμερα. Ήθελα και οι δύο αυτές διαστάσεις να είναι παρούσες στη δουλειά μου.

Τι σε εντυπωσίασε περισσότερο στην Αθήνα και τι κρατάς από την παραμονή σου εδώ;

Η ζωή στο Κουκάκι ήταν τόσο διαφορετική από τη δική μου καθημερινότητα, που παρατηρούσα τα πάντα: τον ήλιο, τα δέντρα, τις γάτες που τριγυρνούσαν, τους ανθρώπους που απολάμβαναν ταν freddo τους, τα κλιματιστικά που έσταζαν στις προσόψεις των κτιρίων. Και ύστερα, αν σήκωνες το βλέμμα, έβλεπες την Ακρόπολη στο τέλος ενός δρόμου. Μου άρεσε πολύ το γεγονός ότι μπορούσες να συναντήσεις όλα αυτά τα διαφορετικά στοιχεία μέσα σε έναν μόνο περίπατο.

Αυτό που μου έμεινε είναι μια αίσθηση ανθεκτικότητας, σε συνδυασμό με μια ιδιαίτερη ελαφρότητα. Ένιωσα πολλή ζεστασιά και χαρά, αλλά και μια αληθινή υπερηφάνεια για την πόλη. Την ίδια ζεστασιά συνάντησα και στη Sealed Earth. Το στούντιο ήταν ένας υπέροχος χώρος για να δουλέψω και όλοι με έκαναν να αισθανθώ ευπρόσδεκτη από την πρώτη στιγμή.

Γιατί επέλεξες το μπλε χρώμα και πώς φαντάζεσαι τις σύγχρονες Καρυάτιδες να περνούν τον χρόνο τους στην Αθήνα;

Το μπλε συνδέει για μένα διαφορετικά στοιχεία. Είναι το μπλε της ελληνικής σημαίας, αλλά και το κοβαλτίου, που μου φέρνει στον νου την κινεζική πορσελάνη και ευρωπαϊκές κεραμικές παραδόσεις, όπως τα Delftware. Ήταν η πρώτη φορά που δούλεψα πάνω σε μια μονοχρωματική συλλογή και μου άρεσε να ανακαλύπτω πόσα διαφορετικά πράγματα μπορούσα να δημιουργήσω χρησιμοποιώντας ένα μόνο χρώμα.

Φαντάζομαι ότι οι Καρυάτιδες θα είχαν μια έντονη κοινωνική ζωή. Θα συναντούσαν φίλους σε καφέ και μπαρ, θα έκαναν τα ψώνια τους κρατώντας ένα freddo στο χέρι, θα απολάμβαναν ένα πικνίκ κάτω από ένα δέντρο στον λόφο του Φιλοπάππου και θα προσπαθούσαν να φτάσουν μέχρι τη θάλασσα μετά από μια κουραστική μέρα στη δουλειά. Φυσικά, όπως όλοι, θα βρίσκονταν συχνά κολλημένες στην κίνηση.

Τι απόλαυσες περισσότερο στη δημιουργία αυτής της συλλογής;

Μου άρεσε πολύ που έδωσα ζωή σε αυτές τις γυναικείες μορφές, προσθέτοντας μια δόση χιούμορ όσο σκεφτόμουν τι μπορεί να κάνουν όταν βρίσκονται εκτός υπηρεσίας. Απόλαυσα επίσης τη μελέτη της αρχαίας ελληνικής κεραμικής και τον πειραματισμό με σχήματα αγγείων που δεν είχα δοκιμάσει να δουλέψω μέχρι τώρα.

Πώς συνεργάστηκες με τη Λουκία Θωμοπούλου, ιδρύτρια της Sealed Earth, και πώς φαντάζεσαι την εξέλιξη αυτής της συνεργασίας;

Η Λουκία μού έδωσε μεγάλη ελευθερία και με εμπιστεύτηκε από την πρώτη στιγμή. Κάποιες φορές, μάλιστα, νομίζω ότι πίστευε σε μένα περισσότερο απ’ όσο πίστευα εγώ στον εαυτό μου. Η πρόσκλησή της να έρθω στην Αθήνα έκανε πραγματικά τη διαφορά. Η παραμονή μου εδώ μου έδωσε ιδέες που θα μπορούσαν να γεννηθούν μόνο σε αυτή την πόλη, οι οποίες τελικά διαμορφώθηκαν σε μια σειρά έργων ειδικά σχεδιασμένων για την Art Athina.

Ήταν μια πραγματικά συλλογική προσπάθεια, μαζί με τη Λουκία, την Ελένη και όλη την ομάδα της Sealed Earth. Η συνεργασία μας βρίσκεται ακόμη στην αρχή της και είμαι σίγουρη ότι θα βρούμε κι άλλες αφορμές για να δημιουργήσουμε μαζί.

Πώς ανταποκρίθηκε το ελληνικό κοινό στα έργα σου;

Η ανταπόκριση ήταν απίστευτα θερμή. Ομολογώ ότι ένιωθα λίγο αγχωμένη στην ιδέα να προσεγγίσω τις Καρυάτιδες στην Αθήνα, γνωρίζοντας πόσο σημαντικές είναι για τους ανθρώπους εδώ. Ήταν υπέροχο να βλέπω το κοινό να αγκαλιάζει αυτές τις σύγχρονες εκδοχές τους και να ανταποκρίνεται τόσο στο χιούμορ όσο και στην ποιητική διάσταση των έργων.

Με ποιον τρόπο η ενασχόλησή σου με την τέχνη έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπεις τον κόσμο;

Με έχει κάνει πολύ πιο παρατηρητική. Προσέχω τα μοτίβα, τα χρώματα και τον τρόπο με τον οποίο πλαισιώνονται τα πράγματα, ενώ συχνά αναρωτιέμαι για την ιστορία που κρύβεται πίσω από όσα βλέπω. Πολλές φορές η αφετηρία της δουλειάς μου βρίσκεται στην ιστορία, σε κάποια παραδοσιακή τεχνική ή σε ένα αρχαιολογικό αντικείμενο.

Υπάρχει μια αίσθηση νοσταλγίας στα έργα μου. Αυτό που απολαμβάνω περισσότερο είναι να μεταφέρω μια λεπτομέρεια από το παρελθόν στο παρόν και να παρατηρώ τι συμβαίνει όταν τα δύο συναντιούνται. Μια μορφή ή μια εικόνα μπορεί να ξυπνήσει κάτι κοινό σε διαφορετικούς ανθρώπους, είτε πρόκειται για μια ανάμνηση είτε για ένα κομμάτι κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς. Μου αρέσει η ιδέα ότι ένα έργο τέχνης μπορεί, με αυτόν τον τρόπο, να γίνει αφορμή για να έρθουν οι άνθρωποι πιο κοντά.

Τι ακολουθεί στη δημιουργική σου διαδρομή;

Θέλω να δώσω λίγο χρόνο στον εαυτό μου για να αφομοιώσω την εμπειρία της δουλειάς και της παρουσίασης των έργων μου στην Αθήνα. Έμαθα πολλά εδώ και αυτό με έκανε να θέλω να δώσω μεγαλύτερη ελευθερία στον εαυτό μου μέσα στο στούντιο και να δημιουργήσω περισσότερα γλυπτά. Θα ήθελα επίσης να αφιερώσω χρόνο στη μελέτη της ιστορίας της κεραμικής και να γνωρίσω βαθύτερα τις παραδόσεις που συνδέονται με το υλικό με το οποίο δουλεύω καθημερινά.

Αγαπάς το χρώμα; Πώς το προσεγγίζεις στη δουλειά σου;

Επανέρχομαι συχνά στις αποχρώσεις του μωβ, του ροζ, του πράσινου και του μπλε που συναντάμε στα Νούφαρα του Monet. Εξακολουθώ να θαυμάζω τους Ιμπρεσιονιστές και τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν το χρώμα. Αυτοί οι πίνακες με συνοδεύουν εδώ και πολύ καιρό. Το γεγονός ότι για τη συγκεκριμένη έκθεση δούλεψα σχεδόν αποκλειστικά με το μπλε αποτέλεσε μια απόκλιση από την παλέτα στην οποία συνήθως καταφεύγω.

Τι διατηρεί ζωντανή την περιέργειά σου; Θυμάσαι κάποια εμπειρία που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεσαι τη δουλειά σου;

Η ανακάλυψη του Centre Pompidou όταν ήμουν παιδί αποτέλεσε σημείο καμπής. Με έκανε να συνειδητοποιήσω ότι η αρχιτεκτονική μπορεί να είναι διασκεδαστική. Κάτι αντίστοιχο ένιωσα πολύ αργότερα, όταν ανακάλυψα το Memphis Group. Μου αποκάλυψε πόσο παιχνιδιάρικος μπορεί να είναι ο σχεδιασμός.

Επιστρέφω συχνά στη μεσαιωνική ζωγραφική, τις παλιές γκραβούρες και τα αρχαιολογικά αντικείμενα, αλλά και στον Ιμπρεσιονισμό και τον Εξπρεσιονισμό. Οι ταινίες αποτελούν επίσης πηγή έμπνευσης για τη δουλειά μου. Παρατηρώ τον τρόπο με τον οποίο είναι δομημένο ένα πλάνο ή πώς ένα τραγούδι μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που αισθάνεσαι απέναντι σε μια εικόνα. Ο Pedro Almodóvar, ο Jean-Pierre Jeunet και ο Wes Anderson με παρασύρουν ο καθένας στον δικό του ξεχωριστό κόσμο. Αγαπώ επίσης τις ταινίες κινουμένων σχεδίων στις οποίες τα υλικά έχουν τόσο έντονη παρουσία, ώστε σχεδόν νιώθεις ότι μπορείς να τα αγγίξεις μέσα από την οθόνη.

Ποιο θα ήταν το dream project σου;

Θα ήθελα πολύ να δημιουργήσω ένα δωμάτιο σε φυσικό μέγεθος, όπου τα πάντα θα είναι φτιαγμένα από πηλό. Μερικές φορές το φαντάζομαι σαν μια παιδική κουζίνα παιχνιδιού, μόνο που θα έχει σχεδιαστεί σε κλίμακα ενηλίκων. Θα μπορείς να μπεις μέσα και να βρεθείς στον κόσμο ενός από τα έργα μου. Θα χρειάζονταν βέβαια πολύ μεγάλοι κλίβανοι, οπότε θα δούμε τι θα φέρει η ζωή.

Ποιους καλλιτέχνες και κεραμίστες θαυμάζεις;

Επιστρέφω διαρκώς στον Matisse, τον Cy Twombly, τον Monet, τον Bonnard και τον Toulouse-Lautrec. Στην κεραμική με γοητεύουν οι καλλιτέχνες που πειραματίζονται δημιουργικά με τις παραδόσεις στις οποίες βασίζεται η δουλειά τους. Μου αρέσει πολύ ο τρόπος με τον οποίο ο Philip Eglin επαναπροσεγγίζει τις παραδοσιακές φόρμες της κεραμικής, αλλά και το πώς η Héloïse Bariol ενσωματώνει την τεχνική terre vernissée στη σύγχρονη δημιουργία της. Πρόσφατα ανακάλυψα επίσης τον Chungwoo Yoo, έναν Κορεάτη κεραμίστα που αφηγείται ιστορίες από την καθημερινή ζωή μέσα από έργα με έντονη εκφραστικότητα.

Πιστεύεις ότι η τέχνη και η δημιουργικότητα μπορούν να μας κάνουν καλύτερους ανθρώπους;

Πιστεύω ότι η τέχνη μπορεί να μας γαληνέψει. Δίνει χώρο στην ομορφιά και την ποίηση μέσα στην καθημερινότητά μας, ενώ μας προσφέρει έναν τρόπο να εκφράσουμε πράγματα που διαφορετικά ίσως δυσκολευόμασταν να πούμε. Αυτό μπορεί να λειτουργήσει πραγματικά λυτρωτικά. Η ευαισθησία και το συναίσθημα βρίσκονται στον πυρήνα τόσο της ανάγκης μου να δημιουργώ όσο και της αγάπης μου για την τέχνη.

Ποιο μουσείο και ποιο έργο τέχνης έχουν κερδίσει την καρδιά σου;

Το Centre Pompidou και, ειδικότερα, το Jardin d’hiver του Jean Dubuffet. Λατρεύω την εμπειρία του να μπαίνεις μέσα σε αυτό το έργο και να βρίσκεσαι κυριολεκτικά περιτριγυρισμένος από αυτό. Θα ήθελα να δημιουργήσω κάτι αντίστοιχο με την κεραμική, να δώσω σε κάποιον την ευκαιρία να εισέλθει σε έναν κόσμο που έχω δημιουργήσει.

Author