Μίλησέ μας για τα highlights της διαδρομής σου. Ποια είναι τα σημαντικά σου βήματα που σε έφεραν εδώ που βρίσκεσαι σήμερα;
Ξεκίνησα σπουδάζοντας γραφιστική στην Αθήνα και στη συνέχεια Communication Design στο Central Saint Martins στο Λονδίνο. Εκεί δούλεψα σε design agencies, όπου είχα την ευκαιρία να πάρω μέρος σε projects με πελάτες που τότε δεν φανταζόμουν ότι θα είχα στο portfolio μου, όπως Rolling Stones, Elton John κ.ά. Με την επιστροφή μου στην Αθήνα ξεκίνησα το δικό μου studio, χρησιμοποιώντας το όνομά μου.
Για περισσότερα από δέκα χρόνια δίδαξα γραφιστική στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, μια εμπειρία που μου πρόσφερε πολλά και επηρέασε σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο σκέφτομαι τη δημιουργική διαδικασία. Η διδασκαλία με έμαθε να παρατηρώ όχι μόνο το αποτέλεσμα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο κάποιος φτάνει σε αυτό. Μέσα από τους φοιτητές μου έβλεπα διαφορετικούς τρόπους σκέψης και λύσεις και έπρεπε να μάθω να καθοδηγώ χωρίς να περιορίζω την προσωπική τους ματιά.
Με τα χρόνια, ένιωθα τα όριά της γραφιστικής να χαλαρώνουν, να ανοίγουν σιγά σιγά σε περισσότερες κατευθύνσεις. Σταδιακά, δημιουργήθηκε ένας χώρος ανάμεσα στη γραφιστική, την τέχνη και το χειροποίητο, μέσα στον οποίο μπορώ πλέον να κινηθώ πολύ ελεύθερα.
Η δημιουργία είναι βασικός άξονας στη ζωή σου. Πώς ανακάλυψες μια δημιουργική προοπτική με το κέντημα, πώς γεννήθηκε η πρώτη ιδέα και πώς εξελίχθηκε η πορεία σου;
Το κέντημα υπήρχε ήδη στο οικογενειακό μου περιβάλλον. Ήταν μια πρακτική που συνδεόταν τόσο με τη δημιουργία όσο και με τη χαλάρωση. Ίσως γι’ αυτό πέρασε και στη δουλειά μου τόσο οργανικά. Με γοήτευε η σχέση της βελονιάς με τον χρόνο, την επανάληψη και την αφή, αλλά και το γεγονός ότι το κέντημα κουβαλάει μια πολύ συγκεκριμένη ιστορία ως χειρονομία και ως γυναικεία μορφή δημιουργίας.
Η πρώτη ιδέα ήταν περισσότερο μια προσπάθεια να μεταφέρω τον τρόπο που σκεφτόμουν ως designer σε ένα διαφορετικό μέσο. Η κάθε βελονιά λειτουργούσε σαν pixel στο μυαλό μου, σε μια τεχνική που γνώριζα ήδη καλά. Σιγά σιγά, το κέντημα άρχισε να γίνεται βασικό κομμάτι της πρακτικής μου. Άρχισα να πειραματίζομαι με διαφορετικά υλικά και επιφάνειες και να χρησιμοποιώ την τεχνική για θέματα που δεν είχαν καμία σχέση με την παραδοσιακή του χρήση. Έτσι προέκυψαν έργα που κινούνται ανάμεσα στην εικόνα, την αφήγηση και τη χειροτεχνία.
Ποια είναι τα υλικά που δουλεύεις και πώς έφτασαν τα έργα σου να αποτυπώνουν τις ιδιαίτερες ευαισθησίες σου;
Το κέντημα είναι ένας σταθερός άξονας στη δουλειά μου, αλλά χρησιμοποιώ πολλά και διαφορετικά υλικά: ύφασμα, χαρτί, ξύλο, μέταλλο, ακόμη και φύλλα. Το νήμα επιτρέπει να επεμβαίνω σε διαφορετικές επιφάνειες και να τις μεταμορφώνω.
Δεν έχω έναν συγκεκριμένο τρόπο να επιλέγω τα υλικά. Κάποιες φορές ξεκινώ από την ιδέα και κάποιες φορές το υλικό είναι αυτό που μου δίνει την αφορμή για κάτι καινούργιο.
Τα έργα είναι ένας καθρέφτης του μυαλού μου και του τι με απασχολεί την συγκεκριμένη περίοδο. Η επαναληπτική κίνηση της βελονιάς έχει κάτι διαλογιστικό, λειτουργεί σαν μηχανισμός εμβάθυνσης στη σκέψη μου.
Μίλησέ μας για την έκθεση Left Hand Notes. Ποιο είναι το αφήγημα και τι είδους ιστορίες παρουσιάζονται;
Το Left Hand Notes ξεκίνησε το 2019, σε μια περίοδο δημιουργικού μπλοκαρίσματος. Με αφορμή μια έρευνα σχετικά με τη χρήση του μη κυρίαρχου χεριού και τη δημιουργία νέων νευρωνικών συνδέσεων στον εγκέφαλο, αποφάσισα να δοκιμάσω να σχεδιάζω με το αριστερό μου χέρι, παρότι είμαι δεξιόχειρας.
Είδα ότι δεν σκεφτόμουν τόσο το αποτέλεσμα, αφού έτσι κι αλλιώς θα ήταν «κακό», και από τη στιγμή που ο έλεγχος και ο φόβος μειώνονταν, χαλάρωνα. Τα σκίτσα ήταν μερικές φορές ακαταλαβίστικα, οπότε άρχισα να προσθέτω σημειώσεις για να εξηγήσω τι είχα σχεδιάσει. Οι σημειώσεις εμπλουτίστηκαν και με δικές μου, άσχετες και αυθόρμητες σκέψεις. Κάπως έτσι προέκυψε και το όνομα Left Hand Notes. Είναι κυριολεκτικά οι σημειώσεις και τα σκίτσα που έκανα με το αριστερό μου χέρι.
Αυτό που ξεκίνησε σαν ένα πειραματικό παιχνίδι εξελίχθηκε σε μια δημιουργική διαδρομή μέσα από το λάθος, την παρατήρηση και την ανακάλυψη. Κι όπως πάντα, δοκίμασα να τα κεντήσω. Όταν προστέθηκε το νήμα, τα έργα απέκτησαν άλλη μορφή και υλικότητα.
Η έκθεση παρουσιάζει αυτή τη διαδρομή μέσα από πρωτότυπα σκίτσα και κεντημένα έργα. Δεν πρόκειται τόσο για μια ενιαία ιστορία, όσο για αυτοτελείς καταγραφές μιας διαδικασίας και διαφορετικές στιγμές της ίδιας δημιουργικής πρακτικής.
Πώς προέκυψε η συνεργασία σου με τους StudioLav και πώς διαχειρίστηκαν την ιδέα σου;
Με τους StudioLav μοιραζόμαστε τον ίδιο χώρο και έχουμε συνεργαστεί και σε άλλα projects, οπότε η συνεργασία προέκυψε αρκετά φυσικά. Έχουμε πολλά κοινά στον τρόπο που δουλεύουμε και, βέβαια, έχουν μια πολύ καλή σχέση με τον χώρο, τα αντικείμενα και την υλικότητα.
Αυτό που μου άρεσε στη συνεργασία ήταν ότι δεν προσπάθησαν να «ντύσουν» την ιδέα ή να την κάνουν κάτι διαφορετικό από αυτό που είναι. Αντίθετα, δούλεψαν πάνω στη λογική του project και αναζήτησαν έναν τρόπο παρουσίασης που να αφήνει τη διαδικασία να παραμένει ορατή.
Και το γεγονός ότι η έκθεση γίνεται μέσα στο κοινό μας studio είναι σημαντικό. Ο χώρος εργασίας γίνεται μέρος της παρουσίασης, χωρίς να χρειάζεται να μετατραπεί σε κάτι άλλο.
Πώς θα χαρακτήριζες εσύ η ίδια την τέχνη και την τεχνική σου; Τι είδους ιστορίες διηγούνται τα έργα σου και τι ονειρεύεσαι να δημιουργήσεις;
Η δουλειά μου κινείται ανάμεσα στην καλλιτεχνική έκφραση, την δομημένη σκέψη και το χειροποίητο. Το κέντημα είναι το βασικό μέσο, αλλά με ενδιαφέρει να το χρησιμοποιώ με έναν πιο ελεύθερο τρόπο, έξω από το αναμενόμενο πλαίσιό του και συχνά σε συνδυασμό με άλλα υλικά και τεχνικές.
Η πορεία μου στη γραφιστική έχει επηρεάσει φυσικά τον τρόπο που δουλεύω, όπως το να οργανώνω μια ιδέα και να βρίσκω τη δομή της. Στην καλλιτεχνική μου δουλειά έμαθα παράλληλα να αφήνομαι περισσότερο στη διαδικασία και να βλέπω πού μπορεί να με οδηγήσει. Αλλά το ένα τροφοδοτεί το άλλο.
Τα έργα μου κάθε φορά έχουν διαφορετική αφετηρία. Με ενδιαφέρουν θεματικές σε σχέση με το σώμα, τη μνήμη, τη γυναικεία δημιουργία, την καθημερινότητα, την παρατήρηση. Είναι υπέροχο όταν ο θεατής μπορεί να ανακαλύψει κάτι πέρα από την πρώτη εικόνα.
Με ενδιαφέρει η πρακτική μου να παραμένει ανοιχτή και να μπορεί να μοιράζεται. Στα workshops του Left Hand Notes, μια προσωπική διαδικασία γίνεται αφορμή για κάποιον άλλο να δοκιμάσει, να πειραματιστεί και να απελευθερωθεί, έστω και για λίγο.
Ποια θεωρείς πως είναι τα βασικά σημεία στη δημιουργία ενός νέου project για να στεφθεί το αποτέλεσμα με επιτυχία και ποιες είναι οι αδιαπραγμάτευτες αξίες στον τρόπο που λειτουργείς;
Η διαδικασία διαφοροποιείται ανάλογα με το πλαίσιο μέσα στο οποίο δουλεύω, παρόλο που οι δύο πρακτικές έχουν πολλά κοινά. Στη γραφιστική υπάρχει συνήθως ένα brief που έρχεται από τον πελάτη και ο ρόλος μου είναι να το κατανοήσω, να το μεταφράσω και να βρω την κατάλληλη λύση. Στην εικαστική μου πρακτική, υπάρχει μια θεματική που επιλέγω η ίδια να εξερευνήσω. Αποφασίζω ποιο είναι το ερώτημα και ποια είναι η διαδρομή προς το αποτέλεσμα.
Και στις δύο περιπτώσεις, βέβαια, όλα ξεκινούν από την ιδέα. Η περιέργεια είναι, αν όχι αδιαπραγμάτευτη αξία, σίγουρα ένα πολύ σημαντικό εργαλείο. Με οδηγεί να ψάχνω, να δοκιμάζω, χωρίς προκαθορισμένη κατάληξη. Η έρευνα, οι δοκιμές και η αναζήτηση της σωστής κατεύθυνσης είναι μέρος αυτής της πορείας. Ο τρόπος αφήγησης είναι επίσης πολύ σημαντικός για μένα, γιατί δεν με ενδιαφέρει μόνο το πώς θα φαίνεται κάτι, αλλά και τι θα έχει να πει.
