Έχοντας σαν βασικό αντικείμενό σου την Αρχιτεκτονική, τι διαμόρφωσε και ποια ήταν τα highlights της διαδρομής σου;
Αν έπρεπε να ξεχωρίσω τα highlights της διαδρομής μου, θα έλεγα ότι το πρώτο καθοριστικό σημείο ήταν η εγκατάστασή μου στο εξωτερικό, στο Μόναχο, όπου και ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στην αρχιτεκτονική. Ακολούθησε μια περίοδος στην Ισπανία, με έναν χρόνο σε Μαδρίτη και Σεβίλλη, εμπειρίες που με διαμόρφωσαν ουσιαστικά, τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο.
Τα ταξίδια, οι γνωριμίες και οι συνεργασίες που προέκυψαν μέσα σε αυτά τα χρόνια αποτέλεσαν τη βάση πάνω στην οποία χτίστηκε η πορεία μου. Δεν είμαι άνθρωπος που λειτουργεί με αυστηρό πλάνο· αντίθετα, ως αρκετά παρορμητικός χαρακτήρας, άφησα τα πράγματα να εξελιχθούν ακολουθώντας περισσότερο το ένστικτο και τον ενθουσιασμό για το καινούργιο.
Μετά από τη συλλογή επαγγελματικής εμπειρίας σε διαφορετικά αρχιτεκτονικά γραφεία, ξεκίνησε η πορεία προς την επαγγελματική μου αυτονομία. Αρχικά με το Phormin, ένα στούντιο φωτορεαλισμού, στη συνέχεια με τη συνίδρυση των Meer Architekten στο Μόναχο, και αργότερα με τη δημιουργία του δικού μου γραφείου, Kalemis Architektur und Raum.
Η επιστροφή στην Ελλάδα, μαζί με τη σύζυγο και τα παιδιά μου, μετά από περίπου 20 χρόνια, μοιάζει σήμερα σαν ένα είδος ολοκλήρωσης εκείνης της νεανικής εσωτερικής αναζήτησης, σαν ένας κύκλος που κλείνει και ταυτόχρονα ανοίγει έναν νέο.
Στη Θεσσαλονίκη, αυτό μεταφράστηκε στη σύσταση του αρχιτεκτονικού γραφείου Τakkt, καθώς και στη συμμετοχή μου στη Soulfood, την εταιρεία που διοργανώνει το Thessaloniki Street Food Festival και το Beer Festival Thessaloniki, όπως και την συνίδρυση του 45Μ2, ενός χώρου πολητιστικού χαρακτήρα στην Ερνέστου Εμπράρ, με στόχο την προβολή νέων καλλιτεχνών στην πόλη.
Πως μπήκε η αρχιτεκτονική στη ζωή σου και ποιο είναι το story της ανακάλυψης μιας δημιουργικής προοπτικής μέσα από το έργο σου. Πως γεννήθηκε και πως διαμορφώθηκε με το πέρασμα του χρόνου
Η αρχιτεκτονική μπήκε στη ζωή μου μάλλον όπως οι περισσότερες αποφάσεις που έχω πάρει, σχεδόν αβίαστα. Κάπως “τσούλησα” προς αυτό το μονοπάτι, χωρίς να είναι ένα παιδικό όνειρο ή μια προφανής κλίση. Η οικογένειά μου στήριξε την επιλογή μου, χωρίς πίεση· περισσότερο με τη λογική “δοκίμασε και δες”.
Η πρώτη ουσιαστική επαφή ήρθε στο πανεπιστήμιο. Εκεί ήταν που άρχισε να με κερδίζει πραγματικά: ατελείωτες ώρες δουλειάς, μακέτες, παρουσιάσεις, μια ένταση που για μένα λειτούργησε σχεδόν εθιστικά. Παράλληλα, η δημιουργικότητα άρχισε να καλλιεργείται, η αναζήτηση να βαθαίνει και η γνώση να ανοίγει συνεχώς νέους δρόμους.
Κάποια στιγμή, χωρίς να το καταλάβεις ακριβώς πότε, γίνεται κομμάτι σου. Δεν είναι πια απλώς ένα επάγγελμα, αλλά τρόπος να βλέπεις και να αντιλαμβάνεσαι τον κόσμο. Ανήκεις πλέον σε αυτή τη “μικρή σέκτα” ανθρώπων που αγγίζουν προσόψεις για να νιώσουν την υφή της πέτρας, του μπετόν ή του σοβά, που υπεραναλύουν αναλογίες και χώρους, ενώ οι υπόλοιποι τους κοιτούν με απορία.
Είναι ένα τρομερά πολυδιάστατο και βαθιά δημιουργικό πεδίο — αρκεί να καταφέρεις να το προσεγγίσεις ουσιαστικά και να το εξελίξεις με τον δικό σου τρόπο μέσα στον χρόνο.
Με ποιον τρόπο θεωρείς ότι η αισθητική σου εξελίσσεται
Kυρίως βιωματικά και εμπειρικά. Βιωματικά, μέσα από τη συνεχή ανακάλυψη — ταξιδεύοντας, επισκεπτόμενος χώρους, παρατηρώντας και αναλύοντας ό,τι με περιβάλλει. Είναι μια διαδικασία ανοιχτή, σχεδόν καθημερινή, που τροφοδοτείται από εικόνες, υλικότητες και εμπειρίες.
Παράλληλα, εξελίσσεται εμπειρικά, μέσα από το ίδιο το έργο: μέσω δοκιμής και λάθους, μέσα από την κριτική και τα απτά παραδείγματα που προκύπτουν στην πράξη. Στην αρχιτεκτονική, η μελέτη δεν μένει θεωρητική — αποκαλύπτεται μέσα από το κατασκευασμένο αποτέλεσμα. Εκεί είναι που πραγματικά δοκιμάζεις τις επιλογές σου.
Συγκρίνεις, επαναξιολογείς, πειραματίζεσαι και, μέσα από αυτή τη διαδικασία, εξελίσσεσαι. Ίσως γι’ αυτό και κανένας αρχιτέκτονας δεν είναι ποτέ απόλυτα ικανοποιημένος με κάτι που μόλις παρέδωσε — γιατί ήδη βλέπει τι θα μπορούσε να είχε γίνει διαφορετικά στην επόμενη εκδοχή.
Ποια νοιώθεις πως είναι τα σημαντικότερα επιτεύγματα σου
Στον προσωπικό τομέα, χωρίς δεύτερη σκέψη, τα σημαντικότερα επιτεύγματά μου είναι τα παιδιά μου.
Σε επαγγελματικό επίπεδο, δεν νιώθω ότι έχω φτάσει ακόμα σε ένα σημείο όπου θα χαρακτήριζα κάτι ως “επίτευγμα”. Ίσως γιατί αντιλαμβάνομαι τη διαδρομή ως μια συνεχή εξέλιξη. Αν ένιωθα ότι έχω ήδη φτάσει κάπου, θα έχανε και το νόημά της η συνέχεια — το κίνητρο για αναζήτηση, βελτίωση και δημιουργία.
Περισσότερο με ενδιαφέρει η πορεία παρά ένας τελικός σταθμός. Το να συνεχίζω να εξελίσσομαι, να δοκιμάζω και να ανακαλύπτω, είναι αυτό που κρατά ζωντανό το ενδιαφέρον και την ενέργεια για το επόμενο βήμα.
Τι και ποιοι άνθρωποι δίπλα σου σε βοηθούν να προχωράς μπροστά
Καθοριστικό ρόλο στο να προχωράω μπροστά έχουν παίξει συγκεκριμένοι άνθρωποι στη ζωή μου.
Πρώτα απ’ όλα, η μητέρα μου, που μου εμφύσησε την αυτοπεποίθηση και με ώθησε να διεκδικώ — να αναγνωρίζω την ευτυχία όχι ως κάτι τυχαίο, αλλά ως δικαίωμα.
Και φυσικά η σύζυγός μου, η Χριστίνα, η οποία, παρότι καλείται να συμβιώνει με έναν εσωτερικά ανήσυχο, εργασιομανή και συχνά απαιτητικό χαρακτήρα, παραμένει σταθερά δίπλα μου. Με στηρίζει ουσιαστικά, χαίρεται με τις επιτυχίες μου και μοιράζεται τις απογοητεύσεις μου. Είναι ένας άνθρωπος που δίνει ισορροπία και νόημα σε όλη αυτή τη διαδρομή.
Ποια είναι τα υλικά που αγαπάς και πως πειραματίζεσαι μ’ αυτά
Προσπαθώ να μην εστιάζω σε ένα μόνο υλικό, καθώς θεωρώ ότι κάθε υλικό έχει τον δικό του λόγο ύπαρξης και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να χρησιμοποιείται. Η αρχιτεκτονική, για μένα, δεν είναι θέμα προτίμησης υλικών αλλά κατανόησης της φύσης τους και της σωστής διαχείρισής τους.
Ίσως, λόγω και της εμπειρίας μου στη Γερμανία, να έχω εμβαθύνει περισσότερο στην κατασκευή με ξύλο, ξεφεύγοντας από την κλασική κυριαρχία του μπετόν και του τούβλου. Το ενδιαφέρον με το ξύλο είναι ότι συνυπάρχει με τον χρόνο: αλλάζει όψη, υφή, παλαιώνει, “ζωντανεύει” και εξελίσσεται μαζί με τον χρήστη και τον χώρο. Είναι ένα υλικό πιο οικολογικό, πιο άμεσο, με μια σχεδόν οργανική παρουσία.
Ο πειραματισμός για μένα έρχεται μέσα από την πράξη — μέσα από τη δοκιμή διαφορετικών συνδυασμών, λεπτομερειών και εφαρμογών. Από το πώς ένα υλικό συναντά ένα άλλο, πώς φθείρεται, πώς ανταποκρίνεται στο φως και στη χρήση. Είναι μια συνεχής διαδικασία διερεύνησης, όπου κάθε έργο λειτουργεί σαν ένα μικρό εργαστήριο εξέλιξης.
Μίλησέ μας για τη μετάβασή σου από το Μόναχο στη Θεσσαλονίκη. Πόσο διαφορετικά είναι τα πράγματα στην Ελλάδα και τι σε κρατάει εδώ
Η μετάβαση από το Μόναχο στη Θεσσαλονίκη ήταν αρκετά ομαλή. Διατηρώ ακόμη το γραφείο μου στο Μόναχο παράλληλα με αυτό της Θεσσαλονίκης, κάτι που σημαίνει ότι ταξιδεύω συχνά και διατηρώ μια ενεργή σχέση και με τις δύο πόλεις.
Επιστρέφοντας, ήξερα ουσιαστικά πού γυρνάω. Υπήρχαν ήδη σταθερές — οικογένεια, φίλοι, γνώριμα μέρη — που βοήθησαν να δημιουργηθεί μια ισορροπία στην καθημερινότητα. Αυτή η διπλή παρουσία μου επιτρέπει, με έναν τρόπο, να γεφυρώνω τα δύο περιβάλλοντα και να προσπαθώ να αποκομίζω τα θετικά και από τα δύο.
Οι διαφορές είναι σαφείς, αλλά δεν θα έλεγα ότι το ένα είναι “καλύτερο” από το άλλο. Υπάρχουν δυσκολίες παντού — κάποιες τις γνωρίζουμε ήδη, κάποιες τις ανακαλύπτουμε στην πορεία. Αυτό που έχει σημασία για μένα είναι ότι έχω βρει μια ισορροπία που μου επιτρέπει να λειτουργώ δημιουργικά και να νιώθω ότι ανήκω και στα δύο μέρη.
Τι είδους δημιουργικές διεξόδους έχεις εφεύρει για την πόλη
Πέρα από τα πλαίσια της κλασικής αρχιτεκτονικής, έχω αναζητήσει και άλλες δημιουργικές διεξόδους μέσα στην πόλη, που λειτουργούν πιο ανοιχτά και συλλογικά.
Ανήκω στη δημιουργική ομάδα που διοργανώνει το Thessaloniki Street Food Festival και το Beer Festival Thessaloniki, δύο διοργανώσεις που ενεργοποιούν τον δημόσιο χώρο και φέρνουν κοντά τη γαστρονομία, την κουλτούρα και την κοινωνική εμπειρία της πόλης.
Παράλληλα, διατηρώ τον χώρο 45Μ2 στην οδό Ερνέστου Εμπράρ, έναν χώρο που λειτουργεί ως πλατφόρμα έκφρασης για νέους καλλιτέχνες, με έναν πιο ανεπίσημο και άμεσο τρόπο.
Αυτοί οι άξονες — αρχιτεκτονική, design, γαστρονομία και τέχνη — αποτελούν βασικούς πυλώνες των ενδιαφερόντων μου και διαμορφώνουν τις δημιουργικές μου διεξόδους μέσα στον αστικό ιστό.
Ωστόσο, η πιο ουσιαστική διέξοδος για μένα βρίσκεται πάντα εκτός πόλης, στη φύση. Εκεί επαναπροσδιορίζεται η ισορροπία και καθαρίζει η σκέψη, με έναν τρόπο που καμία αστική δραστηριότητα δεν μπορεί να αντικαταστήσει.
Είναι οι αρχιτεκτονικοί χειρισμοί και η σκέψη ίδια όπου κι αν βρίσκεσαι και πως προσαρμόζονται ανάλογα με τις συνθήκες;
Υπάρχει σίγουρα ένα προσωπικό σχεδιαστικό ύφος, το οποίο εξελίσσεται με τον χρόνο. Παρ’ όλα αυτά, η αρχιτεκτονική για μένα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το περιβάλλον στο οποίο εντάσσεται, οπότε οι χειρισμοί δεν μπορούν να είναι σταθεροί ή “τυποποιημένοι”.
Κάθε έργο προκύπτει ως αποτέλεσμα των παραμέτρων που το ορίζουν. Ένα νέο κτίριο βρίσκεται πάντα σε διάλογο με το περιβάλλον του — είτε αυτό είναι ένα φυσικό τοπίο είτε ένας πυκνός αστικός ιστός. Η κατανόηση και η “μετάφραση” αυτών των δεδομένων οδηγεί κάθε φορά σε διαφορετικό αποτέλεσμα.
Σε αυτή τη διαδικασία καθοριστικό ρόλο παίζει και η επιθυμία του εκάστοτε πελάτη, η οποία επίσης πρέπει να ερμηνευτεί και να ενσωματωθεί με τρόπο που να καλύπτει ουσιαστικά τις ανάγκες του, χωρίς να χάνεται η συνοχή της αρχιτεκτονικής πρότασης.
Για τον λόγο αυτό, δεν θεωρώ ότι υπάρχει ένας συγκεκριμένος τρόπος προσέγγισης που διαφοροποιείται ανά χώρα, όπως Ελλάδα ή Γερμανία. Κάθε project είναι μια νέα συνθήκη, μια νέα εξίσωση — και η απάντηση προκύπτει κάθε φορά από την ίδια τη διαδικασία.
Ακολουθείς το ένστικτό σου ή υπάρχουν τεχνικές που σε καθοδηγούν; Είναι η αρχιτεκτονική μια διαδικασία καρδιάς ή κάτι που μαθαίνεται;
Θεωρώ ότι η αρχιτεκτονική ξεκινάει από μια εσωτερική ανάγκη — πρέπει να την αγαπήσεις από νωρίς για να μπορέσεις πραγματικά να την εξελίξεις. Δεν είναι ένα επάγγελμα που “μαθαίνεται” ολιστικά, όπως κάτι πιο πρακτικό ή τεχνικό.
Αυτό που μπορείς να μάθεις είναι επιμέρους πτυχές της: η διαχείριση ενός αρχιτεκτονικού γραφείου, η πίστη στην αξία της δουλειάς σου, η επικοινωνία με ανθρώπους και πελάτες, καθώς και η εμπειρία της κατασκευής. Όλα αυτά καλλιεργούνται και βελτιώνονται με τον χρόνο.
Η δημιουργική σκέψη, όμως, η φαντασία, δεν διδάσκεται με τον ίδιο τρόπο. Υπάρχει σε όλους, απλώς σε κάποιους περιορίζεται ή “φρενάρεται” από συνθήκες, φόβους ή περιβάλλοντα.
Για μένα, λοιπόν, είναι ένας συνδυασμός. Υπάρχει το ένστικτο, που σε καθοδηγεί και σου δίνει κατεύθυνση, αλλά και η εμπειρία και η γνώση που σου επιτρέπουν να το μεταφράσεις σε κάτι πραγματικό. Ίσως τελικά η αρχιτεκτονική να είναι ταυτόχρονα και υπόθεση καρδιάς και μια διαρκής διαδικασία μάθησης — χωρίς ποτέ να ολοκληρώνεται πλήρως.
Έχεις πειραματιστεί με άλλες μορφές τέχνης; Τι άλλο υπάρχει στη βεντάλια των αναζητήσεων σου;
Δεν θα έλεγα ότι έχω πειραματιστεί με άλλες μορφές τέχνης με την κλασική έννοια, όπως η μουσική ή η ζωγραφική. Οι αναζητήσεις μου κινούνται περισσότερο γύρω από την ίδια τη φύση των υλικών. Με ενδιαφέρει ιδιαίτερα η επέκταση του κύκλου ζωής των υλικών και η έννοια του κυκλικού σχεδιασμού. Η επανάχρηση, ειδικά μέσα από εφήμερες κατασκευές, είναι ένας τομέας που εξερευνώ εδώ και χρόνια. Εκεί εντοπίζω μια διαφορετική μορφή δημιουργικότητας — όχι απαραίτητα ως “τέχνη” με τη συμβατική έννοια, αλλά ως μια διαδικασία μετασχηματισμού.
Το πώς ένα υλικό μπορεί να αποκτήσει μια δεύτερη ζωή, να αλλάξει χρήση, να επανενταχθεί σε ένα νέο πλαίσιο, είναι για μένα μια πολύ ουσιαστική δημιουργική αναζήτηση. Σε αυτό το πεδίο, η αρχιτεκτονική συναντά την περιβαλλοντική συνείδηση και τη σχεδιαστική ελευθερία.
Τι σου έχει προσφέρει η εξωστρέφεια γενικότερα και πόσο επηρεάζει το έργο σου
Η εξωστρέφεια σίγουρα βοηθάει στην προώθηση της δουλειάς μου. Στην αρχιτεκτονική, για να μπορέσεις να δημιουργήσεις, πρέπει πρώτα να πείσεις τον αποδέκτη ότι μπορείς να ανταποκριθείς — ότι “το έχεις”. Είναι ένας τομέας που δεν συγχωρεί εύκολα λάθη, ειδικά όταν αυτά επηρεάζουν άμεσα άλλους.
Παρόλα αυτά, η εξωστρέφεια από μόνη της δεν ανοίγει πόρτες. Δεν αρκεί να προβάλλεις τον εαυτό σου αν δεν υπάρχει ουσία πίσω από αυτό. Ο συνδυασμός εξωστρέφειας με επαγγελματισμό, συνέπεια και αξιοπιστία είναι αυτός που τελικά κάνει τη διαφορά.
Όταν αυτά συνυπάρχουν, γίνεται πιο εύκολο να χτίσεις εμπιστοσύνη, να δημιουργήσεις σχέσεις και να αποκτήσεις τη δική σου θέση στον “χάρτη”. Και αυτή η δυναμική, με τη σειρά της, επηρεάζει και το ίδιο το έργο, γιατί σου δίνει τη δυνατότητα να υλοποιείς ιδέες που αλλιώς θα έμεναν μόνο σε επίπεδο σκέψης.
Tι αγαπάς και τι όχι στη Θεσσαλονίκη
Αυτό που αγαπώ στη Θεσσαλονίκη είναι οι έντονες αντιθέσεις της. Η θάλασσα με φόντο το βουνό, ένα βυζαντινό μνημείο δίπλα σε μια πολυκατοικία της αντιπαροχής του ’60, η χαλαρότητα που συνυπάρχει με την ένταση της πόλης — όλα αυτά δημιουργούν μια μοναδική ταυτότητα. Από την άλλη, μου λείπει το πράσινο, το πάρκο. Μου λείπει ο ποδηλατόδρομος. Μου λείπει η καθαριότητα. Είναι από αυτές τις περιπτώσεις που βλέπεις τι θα μπορούσε να είναι η πόλη — και σε εκνευρίζει αυτό που τελικά είναι.
Με στενοχωρούν οι μη αξιοποιημένες δυνατότητες. Υπάρχει ένα δυναμικό που παραμένει ανενεργό, μια προοπτική που δεν έχει ακόμα μεταφραστεί σε πράξη.
Πως θα ήθελες να είναι η αρχιτεκτονική της και ποια σημεία της πόλης προτιμάς
Η αρχιτεκτονική της πόλης θα έπρεπε να δίνει πολύ μεγαλύτερη έμφαση στον δημόσιο χώρο και, κυρίως, στον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες τον αντιλαμβάνονται και τον σέβονται. Ο δημόσιος χώρος δεν είναι απλώς το κενό ανάμεσα στα κτίρια· είναι το βασικό πεδίο όπου εκτυλίσσεται η συλλογική ζωή της πόλης.
Δυστυχώς, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, το έργο των αρχιτεκτόνων της πόλης περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αρχιτερκονική εσωτερικών χώρων. Έτσι δεν εστιάζουμε σε ολοκληρωμένες προσεγγίσεις που αφορούν την πόλη ως σύνολο. Λείπουν έργα με υψηλή αισθητική και βιώσιμα χαρακτηριστικά, με σοβαρή έλλειψη συνολική εικόνα και εμπειρία της πόλης. Θα είχε ενδιαφέρον να δούμε περισσότερες παρεμβάσεις που όχι μόνο βελτιώνουν την ποιότητα των κτιρίων, αλλά και ενισχύουν δημιουργικά τη σχέση μεταξύ παλαιού και σύγχρονου, μέσα από έναν ουσιαστικό διάλογο και όχι απλώς μέσω αντίθεσης. Αγαπημένα σημεία στην πόλη είναι σίγουρα το μέτωπο της παραλίας (τα σκαλάκια που οδηγούν στον νερό από την έξω πλευρά του μετώπου), τα τυπικά στενά της Άνω Πόλης, ο δρόμος της Ολύμπου με αποκορύφωμα την πλατειούλα των Δώδεκα Αποστόλων, και τέλος ένα κρυφό, για πολλούς ανεξερεύνητο σημείο, το εξωτερικό αμφιθεατράκι του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης.
Το πιο extravagant πράγμα που έχεις κάνει
Ίσως το πιο “extravagant” πράγμα που έχω κάνει ήταν ένα από τα Camino de Santiago, το Camino portugues, ένα από τα ιστορικά μονοπάτια προσκυνητών. Περπάτησα περίπου 300 χιλιόμετρα μέσα σε δέκα ημέρες, ξεκινώντας από τη Λισαβόνα και φτάνοντας μέχρι τον καθεδρικό του Σαντιάγο ντε Κομποστέλα στην Ισπανία.
Ήταν από τις λίγες φορές που έδωσα πραγματικά χρόνο στον εαυτό μου να αποσυνδεθεί από την καθημερινότητα και να έρθει αντιμέτωπος με βιώματα και πιο βαθιές σκέψεις. Μια εμπειρία σωματική, αλλά ταυτόχρονα έντονα εσωτερική — μια διαδρομή που σε φέρνει πιο κοντά σε όσα συνήθως προσπερνάς.
Οι αρχιτέκτονες και οι designers της καρδιάς σου και γιατί τους επιλέγεις
Από τους αρχιτέκτονες που ξεχωρίζω, υπάρχουν κάποιοι που με έχουν επηρεάσει ουσιαστικά για διαφορετικούς λόγους.
Ο Alejandro Aravena, ιδρυτής του Elemental, για τη δουλειά του στον τομέα της κοινωνικής αρχιτεκτονικής. Η προσέγγισή του στις εργατικές κατοικίες, με ανοιχτά, προσβάσιμα κατασκευαστικά σχέδια (open source), δείχνει έναν τρόπο με τον οποίο η αρχιτεκτονική μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο κοινωνικής αλλαγής.
Οι Aires Mateus, για τον μινιμαλισμό τους και την καθαρότητα της ογκοπλασίας. Η δουλειά τους έχει μια ηρεμία και μια δύναμη που προκύπτει μέσα από την απλότητα.
Ο Valerio Olgiati, για τη συνέπεια στη σκέψη του, τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα και τα self-explanatory concepts. Υπάρχει μια καθαρότητα και μια αυστηρότητα στο έργο του που το καθιστά άμεσα αναγνώσιμο, αλλά ταυτόχρονα βαθιά αρχιτεκτονικό.
Και το atelier Fala, μια ομάδα νέων Πορτογάλων αρχιτεκτόνων, που για μένα έχουν την πιο παιχνιδιάρικη προσέγγιση στον σχεδιασμό. Πειραματίζονται με υφές, υλικότητες και γεωμετρίες με έναν πολύ φρέσκο και ελεύθερο τρόπο, φέρνοντας μια διαφορετική ενέργεια στη σύγχρονη αρχιτεκτονική σκηνή.
Είμαστε αυτά που επιλέγουμε;
Οι επιλογές μας μάς διαμορφώνουν, μας κατευθύνουν, μας εξελίσσουν.
Οι “λάθος” επιλογές δεν μας ορίζουν ως λάθος ανθρώπους. Είναι μέρος της διαδικασίας. Επιτρέπονται και συχνά είναι απαραίτητες. Μέσα από αυτές κατανοούμε καλύτερα τον εαυτό μας, επαναπροσδιορίζουμε την πορεία μας και αποκτούμε βάθος.
Τελικά, δεν είναι οι μεμονωμένες επιλογές που μας καθορίζουν, αλλά ο τρόπος που τις επεξεργαζόμαστε και το πώς συνεχίζουμε μετά από αυτές.
Είναι η Τέχνη και η δημιουργία γενικότερα ένας δρόμος για να γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι;
Η τέχνη και η δημιουργία μπορούν να είναι ένας δρόμος για να γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι αλλά όχι αυτονόητα.
Αν αυτό που δημιουργείς επηρεάζει θετικά τον περίγυρό σου, τότε ναι. Αν η διαδικασία της δημιουργίας δεν μεταφράζεται σε μια μόνιμη εσωτερική ανησυχία που σε κατατρώει, τότε ναι. Αν μέσα από αυτήν αντλείς ηρεμία και μια αίσθηση πληρότητας, τότε ναι.
Η δημιουργία έχει αυτή τη διττή φύση, μπορεί να σε εξελίξει, αλλά μπορεί και να σε εξαντλήσει. Το ζητούμενο, ίσως, είναι να βρεις εκείνη την ισορροπία όπου λειτουργεί υπέρ σου και όχι εις βάρος σου.
Τι είναι για σένα αληθινή ευτυχία
Για μένα, η ευτυχία δεν είναι κάτι σταθερό, αλλάζει μαζί με τα στάδια της ζωής.
Υπήρξε μια περίοδος που η ευτυχία ήταν τα ταξίδια, οι φίλοι, η ελευθερία της ανακάλυψης. Σήμερα, έχει πάρει μια πιο ουσιαστική και ήσυχη μορφή. Είναι η οικογένεια. Είναι η στιγμή που ανοίγω την πόρτα και ακούω τις κόρες μου να φωνάζουν “μπαμπά”.
Δώσε μας τον δικό σου ορισμό για την ομορφιά
Πιστεύω στην αντικειμενική αισθητική, στην ομορφιά ως κάτι που δεν είναι αποκλειστικά υποκειμενικό ή απλώς μια μορφή προσωπικής έκφρασης. Υπάρχουν σχέσεις που λειτουργούν και άλλες που όχι: χρώματα που δεν συνδυάζονται, κλίμακες και αναλογίες που δεν στέκουν. Δεν είναι τυχαίο ότι έννοιες όπως η χρυσή τομή επανέρχονται διαχρονικά.
Θεωρώ ότι η αισθητική θα έπρεπε να καλλιεργείται από μικρή ηλικία, όχι για να επιβάλλει κανόνες γούστου, αλλά για να ενισχύει την παρατήρηση και την ευαισθησία απέναντι στον χώρο και τις σχέσεις που τον συνθέτουν.
Η ομορφιά, για μένα, δεν είναι τυχαία. Είναι αποτέλεσμα ισορροπιών, αναλογιών και κανόνων που, όταν λειτουργούν σωστά, παράγουν κάτι που αναγνωρίζεται σχεδόν καθολικά.
Tι άλλο θα ήθελες να σχεδιάσεις
Μέσα από διαγωνισμούς είχα την ευκαιρία να σχεδιάσω ένα ευρύ φάσμα έργων, από μουσεία μέχρι πυροσβεστικό σώμα, ακόμα και πιο concept-driven προτάσεις που δεν έχουν απαραίτητα σχέση με την κατασκευαστική πραγματικότητα. Είναι μια διαδικασία που ανοίγει τη σκέψη και επιτρέπει τον πειραματισμό.
Στην καθημερινή μου πρακτική, όμως, από την οποία και βιοπορίζομαι, ασχολούμαι κυρίως με κατοικίες μικρής και μεσαίας κλίμακας, με έμφαση στο luxury living.
Αυτό που θα με ενδιέφερε ιδιαίτερα είναι να ασχοληθώ με εργα που έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στον κοινωνικό περίγυρο, όπως π.χ. κοινωνικές κατοικίες, σχολεία, κλπ. Με απλούς αρχιτεκτονικούς χειρισμούς και χαμηλό κατασκευαστικό κόστος, να μπορούν να δημιουργούνται βιώσιμοι χώροι υψηλής αισθητικής.
Πιστεύω ότι ο σχεδιασμός με τέτοιου είδους περιορισμούς και στόχους είναι πολύ πιο απαιτητικός και ουσιαστικός από μια luxury ιδιωτική κατασκευή. Εκεί δοκιμάζεται πραγματικά η αρχιτεκτονική σκέψη.
Τι θεωρείς αυθεντικό στις μέρες μας.
Βρίσκεται σε ό,τι δεν προσπαθεί να αποδείξει την αξία του. Σε ό,τι απλώς υπάρχει, σταθερά και ουσιαστικά. Γιατί, αυθεντικό είναι αυτό που δεν χρειάζεται κοινό για να είναι αληθινό.
