Όλα ξεκίνησαν από μια αίσθηση «ασυντόνιστης πληρότητας» για την Βασιλική Ζαφειρία Υψηλάντη. Είχε πολλά διαφορετικά ενδιαφέροντα: τον αναπτυξιακό σχεδιασμό, την οργάνωση εκδηλώσεων, τον σχεδιασμό τόπων, την υποστήριξη τοπικών συλλογικοτήτων, τη λειτουργική αισθητική, τον χώρο, τα υλικά της περιοχής της. Ήθελε να τα ενώσει σε κάτι που δεν θα έμοιαζε με τίποτα απ’ όσα ήδη υπήρχαν. Η Mantility γεννήθηκε σαν πείραμα — πώς μπορεί ένα κομμάτι μεταξιού να αφηγηθεί, να παράγει σκέψη, να ενεργοποιήσει τον διάλογο ανάμεσα σε δημιουργούς και χρήστες. Στην πορεία, η διαδρομή απέκτησε ρυθμό, ανθρώπους, πεδίο. Εξελίχθηκε σαν ένα ερευνητικό εργαστήρι πάνω στην ύλη, τη μνήμη και τη σύγχρονη ταυτότητα — με τη μορφή μεταξωτών μαντιλιών.
Πως εξελίχθηκες σε σχέση με τη μόδα και τη δημιουργία
Περισσότερο εξελίχθηκα ως άνθρωπος που παρατηρεί παρά ως «σχεδιάστρια». Η μόδα μού έδωσε ένα πεδίο δράσης — χωρίς να έχω ακαδημαϊκή γνώση του αντικειμένου και χωρίς να με αφορά το εφήμερο. Αντιθέτως, με ενδιέφερε το σταθερό, το φορτισμένο, το επαναλαμβανόμενο με νόημα. Δημιουργικά, έμαθα να στέκομαι στην αλληλεπίδραση: πώς το υλικό, ο σχεδιαστής, ο χρήστης και ο χρόνος συνομιλούν. Η δημιουργία, για μένα, είναι πιο κοντά στην επιμέλεια έκθεσης παρά στον σχεδιασμό με την παραδοσιακή έννοια. Συνδέω πράγματα. Επιλέγω, απορρίπτω, δομώ. Είναι μια μορφή σύνθεσης που μοιάζει περισσότερο με συγγραφή παρά με «παραγωγή».
Πόσο εύκολο είναι να δημιουργεί κανείς στην ελληνική μόδα
Η δυσκολία δεν είναι στην έμπνευση· η Ελλάδα σε γεμίζει εικόνες, σχήματα, ένταση. Η πρόκληση είναι στην παραγωγή, στην οργάνωση, στη διάρκεια. Ο χώρος της μόδας στην Ελλάδα παραμένει αποσπασματικός, με ελάχιστες σταθερές δομές. Αντιθέτως, το ανεξάρτητο design λειτουργεί πιο ευέλικτα. Εκεί δημιουργούνται νησίδες αντίστασης, δημιουργικής επιβίωσης. Όταν δουλεύεις σε μικρή κλίμακα, με σεβασμό στα υλικά και στη χειροτεχνία, μπορείς να δημιουργήσεις χώρο για ουσιαστικά πράγματα. Δεν είναι εύκολο — αλλά είναι εφικτό, και έχει βάθος.
❝ Για μένα, το design είναι ένα εργαλείο σκέψης — και αυτή η σκέψη μπορεί να μεταφραστεί σε πολλά Η ύλη με ενδιαφέρει όσο και το περιεχόμενο. Και ό,τι σχεδιάζουμε, θέλω να κουβαλά μια ιστορία, έναν ήσυχο στοχασμό πάνω στο πώς ζούμε, πώς επιλέγουμε, πώς θυμόμαστε. ❞
Τα highlights της καριέρας σου και το κατάστημα στην Καβάλα
Highlights υπάρχουν πολλά — όμως πιο σημαντικές είναι οι στιγμές κατανόησης. Όταν ένιωσα ότι αυτό που κάνουμε δεν είναι απλώς «ωραίο», αλλά σημαντικό για κάποιους. Το κατάστημα στην Καβάλα λειτουργεί σχεδόν σαν κοινωνικό εργαστήρι: είναι showroom, βιβλιοθήκη, gallery, πειραματικός χώρος, σημείο συνάντησης. Εκεί βλέπω πώς μεταφράζεται η ιδέα σε πράξη. Πώς ένας επισκέπτης από την Ολλανδία, μια κυρία από τη γειτονιά ή ένα παιδί σχολικής εκδρομής συνδέονται με έναν πίνακα ζωγραφικής, με τελείως διαφορετικούς τρόπους. Αυτό είναι, νομίζω, και το μεγαλύτερο “highlight”.
Mίλησέ μας για τη φετινή συλλογή τι διαφορετικό έχει να διηγηθεί.
Δεν λειτουργούμε με τον όρο «συλλογή» με την παραδοσιακή έννοια του fashion calendar. Κάθε χρόνο συνεργαζόμαστε με 5 έως 10 ανεξάρτητους σχεδιαστές, επιλέγοντας να παράγουμε νέα limited-edition φουλάρια με βάση τη δυναμική του καθενός: την ιδέα, τη γραμμή, το σημείο επαφής με το κοινό. Η ποικιλομορφία είναι κεντρική στην προσέγγισή μας — διαφορετικές τεχνοτροπίες, επιρροές και αφηγήσεις συνυπάρχουν κάτω από μια κοινή επιμελητική ομπρέλα, με στόχο να δημιουργήσουμε όχι «μια αισθητική», αλλά έναν διάλογο απόψεων πάνω στο μετάξι.
Ποιο είναι το μυστικό της επιτυχίας σου που κάνει τo έργο σου επίκαιρο
Αν υπάρχει κάποιο «μυστικό», ίσως είναι η επιμονή στο να ακούς. Όχι μόνο την αγορά, αλλά και το υλικό, τον χρόνο, τις λεπτομέρειες. Προσπαθώ να μην παράγω «θόρυβο». Θέλω κάθε κομμάτι που φτιάχνουμε να έχει λόγο ύπαρξης και να μπορεί να σταθεί πέρα από την εποχή του. Η επικαιρότητα με ενδιαφέρει ως τόπος παρατήρησης, όχι ως στόχος. Και πιστεύω ότι η επίκαιρη δουλειά είναι αυτή που μένει σιωπηλά στη ζωή του άλλου και συνεχίζει να σημαίνει κάτι και μετά τον πρώτο ενθουσιασμό.
❝ Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι η απροσδόκητη χρήση: άνθρωποι που φορούν τα φουλάρια μας όχι απλώς σαν αξεσουάρ, αλλά σαν φορείς ταυτότητας, μνήμης ή πρόθεσης. Η χρήση τους ενεργοποιεί ένα είδος «προσωπικής επιτέλεσης» — κάποιες φορές λειτουργούν σχεδόν σαν φυλαχτά.❞
Μίλησέ μας για τις συνεργασίες σταθμούς στη διαδρομή σου και για την πιο πρόσφατη
Κάποιες συνεργασίες λειτουργούν σαν καταλύτες. Δεν είναι απαραίτητα οι πιο «μεγάλες» σε μέγεθος, αλλά αυτές που ανοίγουν δρόμους — δημιουργικά, θεσμικά, ανθρώπινα. Η πρώτη τέτοια συνεργασία που μου έρχεται στο μυαλό ήταν με την κυρία Μισσιριάν και το Ινστιτούτο MOHA. Μαζί στήσαμε μια εντυπωσιακή έκθεση στο ξενοδοχείο Ιmaret, εν μέσω COVID — μια σχεδόν απίθανη συνθήκη. Εκείνη η συνεργασία μας έφερε σε επαφή με νέο κοινό, μας έδωσε ορατότητα και άνοιξε διαύλους που ακόμα λειτουργούν.
Μια δεύτερη ξεχωριστή εμπειρία ήταν η συνεργασία μας με την BREATHE και τη δημιουργία του “Scarf of Hope”. Ήταν ένα έργο με αισθητικό και κοινωνικό αποτύπωμα, που κορυφώθηκε με τη συγκλονιστική στιγμή όπου είδαμε τα φουλάρια μας στην τελετή λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων, φορεμένα από τους Έλληνες Ολυμπιονίκες. Το να συμβάλλεις σε μια πρωτοβουλία με τέτοια κοινωνική σημασία — και ταυτόχρονα να βλέπεις το έργο σου να συμμετέχει σε μια ιστορική στιγμή — είναι μια συγκίνηση που δεν αντιγράφεται.
Ως πιο πρόσφατη, θα ξεχωρίσω τη συνεργασία μας με το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου και το δημιουργικό γραφείο Beetroot Design για τα επετειακά μαντίλια της επετείου των 70 ετών του Φεστιβάλ.
Κάθε μία από αυτές τις συνεργασίες είχε τον δικό της ρυθμό, τις δικές της προκλήσεις και τον δικό της αντίκτυπο — και κάθε φορά, έμαθα κάτι νέο για το πώς η αισθητική μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο διαλόγου.
Tι είναι το Perasma πως σχετίστηκες μ’ αυτό και τι ακριβώς δημιούργησες
Το Perasma είναι μια διεθνής καλλιτεχνική πλατφόρμα και ταυτόχρονα ένα εξαιρετικά δομημένο πεδίο συνάντησης ανάμεσα σε σύγχρονους δημιουργούς, τοπικές κοινότητες και διεθνή δίκτυα. Σχεδιάστηκε από τη Burcu, τη Gizem και την ομάδα τους ως ένα πολυδιάστατο περιβάλλον παραγωγής πολιτισμού. Από εμάς ζητήθηκε η παραγωγή και επιμέλεια αντικειμένων και μαντιλιών. Στη διάρκεια των επτά ημερών του στησίματος του “Χαγιάτι¨ όπως λένε το shop της έκθεσης, η Λέρος έγινε για εμάς τοπίο συμπύκνωσης: ήρθαμε σε επαφή με έργα κορυφαίων και ανερχόμενων καλλιτεχνών, όπως του William Kentridge, της Ευγενίας Βερελή και της Joline Kwakkenbos, συνομιλήσαμε με fashion consultants όπως ο Robert Rabensteiner, παρουσιάσαμε τη δουλειά μας σε διεθνείς δημοσιογράφους όπως ο Ricardo από το Vogue Italia, επανασυνδεθήκαμε με φίλους που γνωρίζουν τον τόπο σε βάθος, όπως ο Φώτης Βαλλάτος και μυηθήκαμε στα Λέρικα κατατόπια χάρη σε ανθρώπους σαν τον Νίκο Φωκά, την Ιωάννα Ασμενιάδου και τον Mario Monzini.
Στο πλαίσιο του Perasma, το Epàrchîa Design Boîte παρουσίασε μια επιμελημένη συλλογή αντικειμένων: κεραμικά, πορσελάνη και κοσμήματα. 15 διαφορετικά μεταξωτά μαντίλια σχεδιάστηκαν ειδικά για το Leros Project από τον Ιωάννη Τσίγκα, και παρήχθησαν σε περιορισμένα αντίτυπα. Επιπλέον, εγκαινιάσαμε μια νέα συνεργασία με την Ολλανδή καλλιτέχνιδα Joline Kwakkenbos, η οποία δημιούργησε για εμάς ένα μοναδικό σχέδιο πάνω στον μεταξένιο καμβά που της παραχωρήσαμε. Το έργο αυτό θα κυκλοφορήσει ως συλλεκτικό μαντίλι, σε περιορισμένη έκδοση 100 αριθμημένων αντιτύπων. Θεωρούμε τη συνεργασία αυτή ως μια φυσική συνέχεια του διαλόγου ανάμεσα στην ύλη, την τέχνη και τη χειροτεχνική μεταφορά της εμπειρίας.
Ποιο είναι το πιο αγαπημένο σου φουλάρι ever
Η αλήθεια είναι πως όλα τα μαντίλια της συλλογής γίνονται αγαπημένα μου όταν φοριούνται στη «σωστή» στιγμή. Η σχέση είναι δυναμική, όχι στατική. Και ίσως αυτή η μεταβλητότητα να είναι και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο: ότι ένα αντικείμενο μπορεί να αποκτά νέα σημασία μέσα στον χρόνο, χωρίς να αλλάζει καθόλου.
Τι εισπράττεις από όσους φοράνε τα φουλάρια σου και ποιος είναι ο δικός σου απώτερος σκοπός
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι η απροσδόκητη χρήση: άνθρωποι που φορούν τα φουλάρια μας όχι απλώς σαν αξεσουάρ, αλλά σαν φορείς ταυτότητας, μνήμης ή πρόθεσης. Η χρήση τους ενεργοποιεί ένα είδος «προσωπικής επιτέλεσης» — κάποιες φορές λειτουργούν σχεδόν σαν φυλαχτά. Σε αυτό το πλαίσιο, το φουλάρι δεν είναι μόνο ένα υλικό αντικείμενο· είναι μια επιφάνεια προβολής, ένας φορέας συναισθηματικής και αισθητικής πληροφορίας.
Ο δικός μου απώτερος σκοπός είναι να δημιουργούμε αντικείμενα που παράγουν σημασία. Όχι με την έννοια του συμβόλου, αλλά με την έννοια του ενεργού σημείου επαφής. Να συνδέεται ο χρήστης με το αντικείμενο, όχι μόνο μέσω της εικόνας, αλλά μέσα από τη χρήση, την αφή, την επανάληψη. Αν κάτι μένει, να είναι η σχέση που δημιουργείται. Ουσιαστικά θέλω να έχουμε συνέπεια στο tagline της MANTILITY: “The Mentality of Silk”.
Τι άλλο σχεδιάζεις εκτός από φουλάρια
Η MANTILITY ξεκίνησε από το μαντίλι, αλλά προσωπικά ποτέ δεν ήθελα να περιοριστεί σ’ αυτό. Για μένα, το design είναι ένα εργαλείο σκέψης — και αυτή η σκέψη μπορεί να μεταφραστεί σε πολλά: ένα χειροποίητο σαπούνι, ένα κεραμικό σκεύος, ένας πίνακας, ένα ποτήρι κρασί. Μου αρέσει να δουλεύω διατομεακά — κυρίως με εννοιολογική συνοχή κι ακολούθως με εμπορική σκοπιμότητα. Η ύλη με ενδιαφέρει όσο και το περιεχόμενο. Και ό,τι σχεδιάζουμε, θέλω να κουβαλά μια ιστορία, έναν ήσυχο στοχασμό πάνω στο πώς ζούμε, πώς επιλέγουμε, πώς θυμόμαστε.
Δώστε μας τον δικό σας ορισμό για την ομορφιά
Η ομορφιά, για μένα, δεν είναι αισθητικό αποτέλεσμα· είναι αντιληπτική λειτουργία. Είναι η στιγμή που η μορφή, η υλικότητα και η πρόθεση συντονίζονται, χωρίς να χρειάζεται καμία εξήγηση. Δεν την αντιλαμβανόμαστε όλοι το ίδιο, γιατί ενεργοποιεί εσωτερικές μνήμες, πολιτισμικές προσλαμβάνουσες και σωματικές εμπειρίες. Στην ουσία, είναι μια μορφή αρμονίας — όχι απαραίτητα συμμετρίας — ανάμεσα σε αυτό που βλέπεις, αυτό που αγγίζεις και αυτό που νιώθεις. Όταν ένα αντικείμενο ή μια εικόνα λειτουργεί με συνέπεια προς τον σκοπό και την ουσία του, τότε αναδύεται η ομορφιά. Όχι ως διακόσμηση, αλλά ως φαινόμενο κατανόησης.
❝ Eγκαινιάσαμε μια νέα συνεργασία με την Ολλανδή καλλιτέχνιδα Joline Kwakkenbos, η οποία δημιούργησε για εμάς ένα μοναδικό σχέδιο πάνω στον μεταξένιο καμβά που της παραχωρήσαμε. Το έργο αυτό κυκλοφόρησε ως συλλεκτικό μαντίλι, σε περιορισμένη έκδοση 100 αριθμημένων αντιτύπων.❞
Ποια είναι τα επόμενα σου βήματα
Αυτό που με απασχολεί περισσότερο αυτή την περίοδο είναι η σχέση ανάμεσα στην ανάπτυξη και τη συνοχή. Θέλω η MANTILITY να συνεχίσει να εξελίσσεται χωρίς να ξεχειλώσει. Σχεδιάζουμε επιλεκτική φυσική παρουσία στην Αθήνα — όχι απλώς για να «είμαστε εκεί», αλλά για να δημιουργήσουμε χώρο εμπειρίας, όχι κατανάλωσης. Παράλληλα, χτίζουμε διεθνείς συνεργασίες με θεσμούς και δημιουργούς που μοιράζονται τον ίδιο τρόπο σκέψης, χωρίς να χαθεί η ποιότητα του μικρού. Μας ενδιαφέρει να επανεξετάσουμε τον ρόλο των αντικειμένων σήμερα — τι εξυπηρετούν, τι σημαίνουν, πού οδηγούν. Τα επόμενα βήματα δεν θα είναι απαραίτητα μεγάλα. Θα είναι πιο συνειδητά.
Η καλύτερη συμβουλή που σας έχουν δώσει ποτέ…
«Μην υπόσχεσαι τίποτα με τη δουλειά σου που δεν μπορείς να στηρίξεις με τη ζωή σου». Αυτή η φράση με συνοδεύει. Μου θυμίζει ότι το επάγγελμα δεν είναι ξεκομμένο από το ήθος. Ότι η αισθητική χωρίς αξίες είναι διακοσμητική. Και ότι, τελικά, ο τρόπος που παράγουμε, συνεργαζόμαστε και επικοινωνούμε λέει πολλά περισσότερα από το προϊόν.
Το dream project που ονειρεύεσαι
Από μικρή έλεγα ότι θέλω να φτιάξω ένα «χωριό καλλιτεχνών». Τώρα απλά το αναφέρω με σύγχρονους όρους. Ένα μικρό residency-εργαστήρι σε ένα νησί ή στην Καβάλα — για καλλιτέχνες, ποιητές, σχεδιαστές, συγγραφείς. Ένα σπίτι κοντά στο νερό, με κήπο, βιβλία και έναν μεγάλο κοινό τραπέζι. Clichéd αλλά αυθεντικά ελληνικό. Όχι σαν «χώρος φιλοξενίας», αλλά σαν τόπος εσωτερικής ανασύστασης. Να μπορείς να δουλεύεις ήσυχα, να μοιράζεσαι σκέψεις, να δοκιμάζεις. Να υπάρχει χρόνος χωρίς άγχος, σιωπή χωρίς μοναξιά, συνεργασία χωρίς πίεση. Και το βράδυ — χορός. Όχι σαν εκτόνωση, αλλά σαν έκφραση. Χορός ως επέκταση της σκέψης μέσα στο σώμα, σαν τελετουργία καθημερινότητας. Μια μικρή κοινότητα ουσίας, που να θυμίζει ότι η δημιουργία είναι πρώτα βιωματική εμπειρία.
Note from the Founder
Συχνά με ρωτούν τι είναι τελικά η MANTILITY. Ένα brand; Μια συλλογή μαντιλιών; Μια gallery πάνω σε μετάξι; Και κάθε φορά η απάντηση αλλάζει — όχι επειδή αλλάζει η ουσία, αλλά γιατί η MANTILITY είναι εν κινήσει. Είναι ένα πλαίσιο που διαμορφώνεται από τους ανθρώπους που το συναντούν: τους designers, τους συνεργάτες, τους επισκέπτες στο κατάστημα, αυτούς που φοράνε τα μαντίλια και τους «μένει» κάτι.
Πιστεύω στη δύναμη των μικρών πραγμάτων που φτιάχνονται με σκέψη. Στη σημασία της ύλης όταν έχει πρόθεση. Στην αργή, μελετημένη δημιουργία. Αυτή που αφήνει χώρο, αλλά δεν είναι αόριστη· που αντέχει στον χρόνο, γιατί δεν φτιάχτηκε για να «καταναλωθεί», αλλά για να ενταχθεί στη ζωή.
Αν κάτι εύχομαι για τη συνέχεια, είναι να μπορούμε να δουλεύουμε λιγότερο «για να παράγουμε» καλύτερα και «για να υπάρχουμε» περισσότερο μέσα σε αυτό που φτιάχνουμε.
