Ποια είναι τα highlights της διαδρομής σου και τα σημαντικά σου βήματα που σε έφεραν εδώ που βρίσκεσαι σήμερα
Υπήρξαν διάφορες συγκυρίες που οδήγησαν σε εσωτερικές μετακινήσεις και με έφεραν στην απόφαση να αφοσιωθώ αποκλειστικά στην κεραμική, αφήνοντας πίσω τον χώρο της μόδας. Η μετάβαση δεν έγινε μέσα από μεγάλα, θεαματικά βήματα, αλλά μέσα από πολλά μικρά και σταδιακά. Ήταν μια ήσυχη αλλά ουσιαστική μετατόπιση.
Καθοριστική στιγμή ήταν όταν είδα για πρώτη φορά το έργο μου να στέκεται αυτόνομα σε έναν εκθεσιακό χώρο. Εκεί ένιωσα ότι η έκφραση που αναζητούσα είχε αρχίσει να διαμορφώνεται. Στάθηκα επίσης τυχερή, γιατί δίπλα μου υπήρξαν άνθρωποι που πίστεψαν σε μένα και με παρότρυναν να συνεχίσω με συνέπεια και τόλμη.
Από εκεί και πέρα, κάθε συμμετοχή σε έκθεση ή Βiennale, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, καθώς και η παρουσία μου σε οργανισμούς όπως το Homo Faber, αποτέλεσαν σημαντικούς σταθμούς της πορείας μου. Κάθε τέτοια εμπειρία λειτουργεί ως επιβεβαίωση αλλά και ως πρόκληση για εξέλιξη.
Ιδιαίτερα σημαντική στιγμή ήταν όταν το ελληνικό brand Zeus+Δione — που θαύμαζα και συνεχίζω να θαυμάζω — με επέλεξε για να συνεργαστούμε σε μια κεραμική σειρά προϊόντων. Το κάλεσμα αυτό, από τον χώρο της μόδας, λειτούργησε για μένα σαν ένας συμβολικός κύκλος που έκλεινε και ταυτόχρονα άνοιγε ξανά, αυτή τη φορά με διαφορετική προσέγγιση.
Το story της ανακάλυψης μιας δημιουργικής προοπτικής στην κεραμική πως γεννήθηκε η πρώτη ιδέα και πως διαμορφώθηκε με το πέρασμα του χρόνου
Στην πραγματικότητα, ποτέ δεν σταμάτησα να ασχολούμαι με το σχέδιο. Ακόμη και όταν αποσύρθηκα από τον χώρο του ρούχου, συνέχισα τα μαθήματα σχεδίου με δύο σημαντικούς εικαστικούς, την Ειρήνη Κουρτίδου και τον Σταύρο Μπονάτσο. Το σχέδιο ήταν και παραμένει η ρίζα της σκέψης μου· ο τρόπος με τον οποίο οργανώνω τον χώρο, τη φόρμα και την ένταση.
Το 2008, η επαφή μου με τη Σέριφο υπήρξε καθοριστική. Η σύνδεσή μου με τα πετρώματα, το χρώμα των βράχων στα μεταλλεία και οι αλλόκοτες, σχεδόν σεληνιακές υφές του τοπίου με συγκλόνισαν. Εκεί γεννήθηκε η ανάγκη να στραφώ στο χώμα ως τρόπο έκφρασης. Το καλοκαίρι εκείνο, επιστρέφοντας, άρχισα να αναζητώ μαθήματα κεραμικής, χωρίς να γνωρίζω ακόμη πόσο βαθιά θα με μετακινούσε αυτή η απόφαση.
Στο ξεκίνημά μου στάθηκα τυχερή. Είχα δίπλα μου δύο εξαιρετικούς δασκάλους, τη Μαριλένα Μιχοπούλου και τον Νίκο Σκλαβενίτη, και αισθάνομαι βαθιά ευγνωμοσύνη για τη γνώση και τη γενναιοδωρία τους.
Από τότε μέχρι σήμερα, καθημερινά έρχομαι αντιμέτωπη με τη δυσκολία του πηλού. Είναι μια σχέση αγάπης και αντίστασης, μια διαρκής διαπραγμάτευση ανάμεσα στον έλεγχο και την αποδοχή. Ένα μόνιμο πείσμα.
Eίναι θέμα εκπαίδευσης ή κυρίως αισθητικής; Με ποιον τρόπο θεωρείς ότι η αισθητική σου εξελίσσεται μέσα από το έργο σου
Πιστεύω και στα δύο. Η εκπαίδευση δεν σταματά ποτέ. Η κεραμική είναι μια τέχνη που συνομιλεί άμεσα με τα στοιχεία της φύσης και ταυτόχρονα εμπεριέχει άλλες τέχνες — τη γλυπτική, την αρχιτεκτονική, τη ζωγραφική. Βρίσκεσαι σε μια συνεχή διαδικασία μάθησης: με τη φόρμα, τα υλικά, τα πειράματα, ακόμη και με το τυχαίο. Ο πηλός σε εκπαιδεύει διαρκώς, αν είσαι διατεθειμένος να τον ακούσεις.
Η αισθητική, από την άλλη, είναι η εσωτερική παρακαταθήκη του καθενός. Ό,τι έχουμε δει, ζήσει, θαυμάσει, ό,τι μας έχει συγκινήσει βαθιά. Με τη συνεχή εργασία και την εξέλιξη, αυτή η εσωτερική ταυτότητα αρχίζει να βγαίνει πιο καθαρά στην επιφάνεια. Και τότε έρχεται η στιγμή που, βλέποντάς την πιο συνειδητά, αποφασίζεις ποια διαδρομή θέλεις πραγματικά να ακολουθήσεις.
Ποια νοιώθεις πως είναι τα σημαντικότερα επιτεύγματα σου
Το σημαντικότερο επίτευγμά μου είναι ότι αποφάσισα συνειδητά να αφοσιωθώ σε αυτό το υλικό και να το υπηρετώ με σεβασμό και ειλικρίνεια.
Η κεραμική δεν είναι απλώς ένα μέσο έκφρασης· είναι μια στάση ζωής. Απαιτεί υπομονή, αποδοχή του λάθους, ταπεινότητα απέναντι στη διαδικασία. Το να παραμένω πιστή σε αυτή τη σχέση, να συνεχίζω να μαθαίνω και να εξελίσσομαι χωρίς να προδίδω την εσωτερική μου κατεύθυνση, είναι για μένα η ουσιαστικότερη κατάκτηση.
Τι και ποιοι άνθρωποι δίπλα σου σε βοηθούν να προχωράς μπροστά
Η οικογένειά μου και οι φίλοι μου είναι το πιο ουσιαστικό μου στήριγμα. Με αγκαλιάζουν, με συμβουλεύουν με ειλικρίνεια — τόσο στα εύκολα όσο και στα δύσκολα. Είναι οι άνθρωποι που με κρατούν γειωμένη και ταυτόχρονα με ενθαρρύνουν να προχωρώ μπροστά.
Αισθάνομαι πραγματικά πολύ τυχερή που τους έχω δίπλα μου.
Η φιλοσοφία σου για το πως διαχειρίζεσαι τη δημιουργικότητά σου πως εξελίχθηκε με τον χρόνο και τι θεωρείς πως αποκτά ιδιαίτερη αξία σήμερα
Η δημιουργικότητα είναι για μένα βαθιά συνδεδεμένη με την αμφιβολία. Και αυτή η αμφιβολία περιλαμβάνει και την ανασφάλεια — όχι απαραίτητα με αρνητική έννοια, αλλά ως μια ζωντανή κατάσταση εγρήγορσης. Δημιουργία, κατά τη γνώμη μου, σημαίνει να αρνείσαι το δεδομένο, να αμφισβητείς ακόμη και αυτό που ήδη γνωρίζεις, και να ρισκάρεις χωρίς να ξέρεις το τελικό αποτέλεσμα.
Στην αρχή αυτή η διαδικασία με τρόμαζε. Η αβεβαιότητα είχε βάρος. Με τον χρόνο όμως και με εντατική προσπάθεια, η διαδικασία μετατράπηκε σε ένα είδος παιχνιδιού. Είναι σαν να ανοίγεις ένα καινούργιο παιχνίδι και να διαβάζεις τους όρους του· δεν γνωρίζεις ακόμα όλους τους κανόνες, αλλά η χαρά βρίσκεται ακριβώς στην ανακάλυψη.
Από την άλλη, η κεραμική είναι για μένα μια φιλοσοφία του παρόντος. Γίνεται τρόπος ζωής. Σε φέρνει σε επαφή με τον χρόνο, με την υπομονή, με την αποδοχή. Και τότε οι μικρές χαρές — ένα σωστό ψήσιμο, μια επιφάνεια που λειτούργησε, μια φόρμα που “στάθηκε” — μοιάζουν με ουσιαστικές κατακτήσεις.
Διηγήσου μας μια ιστορία που θυμάσαι με αγάπη
Θυμάμαι με ιδιαίτερη αγάπη τη συνεργασία μου σε ένα κοινό έργο με μια άλλη καλλιτέχνιδα . Το μοίρασμα της διαδικασίας ήταν πολύ απελευθέρωτικο.
Το αποτέλεσμα — και κυρίως η στιγμή της εγκατάστασης — λειτούργησε τελετουργικά. Ο τρόπος που το έργο πήρε θέση στον χώρο, η σιωπή πριν το δούμε ολοκληρωμένο, η κοινή ανάσα εκείνης της στιγμής, ήταν κάτι που δύσκολα περιγράφεται.
Ανυπομονώ να το ξαναζήσω.
Τι αγαπάς και τι όχι στον χώρο που κινείσαι
Αγαπώ βαθιά το χειρονακτικό στοιχείο της δημιουργίας. Τη σωματική εμπλοκή, το χορό των χεριών, τη σιωπή του εργαστηρίου, τη σχέση με το υλικό. Η κεραμική απαιτεί χρόνο και υπομονή· δεν μπορείς να επιταχύνεις τη διαδικασία ούτε να επιβάλεις τον ρυθμό σου. Οφείλεις να την ακολουθήσεις με σεβασμό, σχεδόν με ευλάβεια.
Ίσως γι’ αυτό δυσκολεύομαι με την επιφανειακή προσέγγιση. Με την αντίληψη ότι όλα μπορούν να γίνουν γρήγορα, εύκολα, άμεσα. Η κεραμική δεν λειτουργεί έτσι — και ούτε θα έπρεπε.
Τι ιστορίες διηγούνται τα κεραμικά σου έργα και τι άλλο υπάρχει στη βεντάλια των αναζητήσεών σου
Τα έργα μου μεταφέρουν τις ποιότητες του ίδιου του υλικού σε κάθε μορφή: διάτρητες επιφάνειες, οριακά λεπτά τοιχώματα, ανάγλυφες υφές και αρθρωτές ισορροπίες. Αυτό είναι μια αφήγηση.
Η έμπνευσή μου αντλείται από τελετουργικές ,λατρευτικές και ιστορικές παραδόσεις, όπου τα αντικείμενα λειτουργούν ως φορείς προσφοράς και συλλογικής μνήμης. Με ελκύουν ιδιαίτερα τα αρχαϊκά αγγεία, όχι για τη χρηστικότητά τους, αλλά για τη συμβολική τους δύναμη.
Με ενδιαφέρει βαθιά η ιστορία που δημιουργεί ο θεατής αντικρίζοντας τις συνθέσεις. Κάθε ανάγνωση είναι διαφορετική, και η στιγμή που τη μοιράζεται μαζί μου αποτελεί προέκταση του ίδιου του έργου.
Συχνά επιδιώκω να τοποθετώ τον θεατή μέσα σε ένα μικρό σκηνογραφικό περιβάλλον, όπου συναντά τελετουργικά δοχεία και ίχνη μνήμης. Η ανθρώπινη παρουσία δεν απεικονίζεται — ενσαρκώνεται από τον ίδιο τον θεατή, ο οποίος ενεργοποιεί τον χώρο και ολοκληρώνει το έργο μέσα από τη δική του εμπειρία.
Οι συνεργασίες σου και πως σε βοηθούν να διευρύνεις το έργο σου
Κάθε συνεργασία είναι για μένα μια πρόκληση. Προσεγγίζω τον νέο συνεργάτη με προσοχή· μελετώ την αισθητική του, τη φιλοσοφία του, το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται, για να ανακαλύψω πού και πώς μπορεί να ενταχθεί το έργο μου χωρίς να χάσει την ταυτότητά του.
Φυσικά, μια συνεργασία μπορεί να πετύχει, αλλά μπορεί και να μη λειτουργήσει όπως την έχουμε φανταστεί. Και αυτό είναι μέρος της διαδικασίας.
Σε κάθε περίπτωση, η συνεργασία με βγάζει από τη ζώνη ασφαλείας μου. Με αναγκάζει να επαναδιαπραγματευτώ τα όριά μου, να δω το έργο μου μέσα από άλλο βλέμμα. Και μόνο γι’ αυτό, τη θεωρώ μια βαθιά θετική εμπειρία.
Τι είναι αυτό που απογειώνει ένα κεραμικό και το αναγάγει σε έργο τέχνης
Αυτό που τελικά με ενδιαφέρει είναι η πρόθεση. Τι θέλεις να πεις και πως παίρνεις αυτή την απόφαση
Νομίζω πως ένα κεραμικό απογειώνεται όταν ο θεατής το κοιτάζει χωρίς την ανάγκη να το μεταφράσει άμεσα. Όταν δεν προσπαθεί να το εξηγήσει, αλλά το αφήνει να λειτουργήσει ως εμπειρία.
Εκεί, στη σιωπή πριν από την ερμηνεία, γεννιέται η ουσιαστική σύνδεση.
Τι εισπράττεις από το κοινό σε σχέση με το έργο σου και πόσο σε βοηθάει να εξελίσσεσαι
Αυτό που εκτιμώ περισσότερο είναι όταν οι θεατές προσφέρουν μια διαφορετική ερμηνεία μιας μορφής — μια ανάγνωση που εγώ δεν είχα φανταστεί. Είναι βαθιά ικανοποιητικό να διαπιστώνω ότι το έργο μπορεί να οδηγήσει τον θεατή σε άλλη διάσταση , να ενεργοποιήσει τη φαντασία του και να αποκτήσει νοήματα πέρα από την αρχική μου πρόθεση.
Εκεί αντιλαμβάνομαι ότι το έργο έχει πραγματικά αυτονομηθεί και συνεχίζει τη διαδρομή του μέσα από άλλες συνειδήσεις.
Τι νέο υπάρχει στα άμεσα σχέδιά σου
Βρίσκομαι σε μια νέα εσωτερική μετακίνηση που οδηγεί στη διαμόρφωση ενός νέου σώματος δουλειάς. Διερευνώ την αποκοπή του ανθρώπου από τη μετάβαση των εποχών — αυτή την απόσταση που διαρκώς μεγαλώνει και μας απομακρύνει από τους φυσικούς ρυθμούς.
Με απασχολεί ιδιαίτερα η έννοια της τελετουργίας ως συλλογικό δρώμενο, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο έχει διαχωριστεί από την τέχνη στη σύγχρονη εποχη. Αναρωτιέμαι πώς μπορεί η τέχνη να επαναφέρει μια αίσθηση κοινής εμπειρίας, να λειτουργήσει ξανά ως τόπος συνάντησης.
Αισθάνομαι ότι αυτό το σώμα δουλειάς θα με απασχολήσει για αρκετό καιρό. Στόχος μου είναι να το μοιραστώ μέσα από μια έκθεση.
Ποιες είναι οι αδιαπραγμάτευτες αξίες στο έργο σου
Σεβασμός στο υλικό.
Τι θα ήθελες να δημιουργήσεις, ένα dream project
Ονειρεύομαι η δουλειά μου να λειτουργεί ως ένα σκηνικό περιβάλλον, όπου ο θεατής δεν στέκεται απέναντι, αλλά μέσα σε αυτό. Να ενεργοποιεί τον χώρο με τη δική του παρουσία, να γίνεται μέρος της σύνθεσης και όχι απλός παρατηρητής.
Ταυτόχρονα, θα φανταζόμουν τη χρήση άλλων υλικών — όπως γυαλί, μέταλλο και ύφασμα. Θέλω οι διαφορετικές υφές και οι ιδιότητές τους να συνομιλούν με τον πηλό, να δημιουργούν εντάσεις και ισορροπίες, και να ενισχύουν την αίσθηση ενός βιωματικού, πολυεπίπεδου περιβάλλοντος.
Οι designers της καρδιάς σου και γιατί τους επιλέγεις
Θαυμάζω πολλούς ανθρώπους — κυρίως ανώνυμους. Εκείνους που έχουν το σθένος να προχωρούν σε δύσκολα μονοπάτια, να παίρνουν ρίσκα και να αναλαμβάνουν την ευθύνη των επιλογών τους. Με συγκινούν όσοι γίνονται οι ίδιοι οι σχεδιαστές της ζωής τους, χωρίς να ακολουθούν έτοιμες διαδρομές.
Σε αυτούς βλέπω μια βαθιά μορφή δημιουργικότητας.
Είμαστε αυτά που επιλέγουμε;
Μιλώντας για μένα, οι επιλογές που κάνω βασίζονται στα δεδομένα που έχω κάθε στιγμή. Δεν είναι πάντα ιδανικές, ούτε ταυτίζονται απαραίτητα με αυτό που θα ήθελα .. Είναι όμως οι πιο ειλικρινείς αποφάσεις που μπορώ να πάρω με τα εργαλεία και τη γνώση που διαθέτω εκείνη τη στιγμή.
Το τελευταίο πράγμα που αγόρασες και γιατί το διάλεξες
Ένα βιβλιο για τη διατροφική παράδοση στην αρχαία Ελλάδα
Το καλύτερο βιβλίο που διάβασες τελευταία
Συνήθως τα βιβλία που διαβάζω σχετίζονται με την έρευνα που κάνω για τα θέματα που με απασχολούν κάθε περίοδο. Είναι προέκταση της δουλειάς μου και τροφοδοτούν τη σκέψη μου.
Θα ήθελα, ωστόσο, να βρίσκω περισσότερο χρόνο για μάθηση πέρα από τις άμεσες ανάγκες της έρευνάς μου — να διαβάζω πιο ελεύθερα, χωρίς στόχο, μόνο από περιέργεια.
Ένα αντικείμενο που δεν θα ήθελες να αποχωριστείς ποτέ
Μολύβι, χαρτί, γόμα.
Ο artist που αγαπάς και θέλεις να αποκτήσεις έργο του
Θαυμάζω βαθιά τη δουλειά της Iris van Herpen. ,ο τρόπος με τον οποίο μετατρέπει το ρούχο σε γλυπτική μορφή, πώς συνδυάζει την τεχνολογία με το χειροποίητο και δημιουργεί σώματα που μοιάζουν οργανικά, σχεδόν ζωντανά.
Θα ήθελα πολύ να αποκτήσω ένα έργο-ρούχο της — όχι μόνο ως ένδυμα, αλλά ως αντικείμενο τέχνης.
Σε μια άλλη ζωή θα ήθελες να ήσουν
Σε μια άλλη ζωή, θα ήθελα να ήμουν φοιτήτρια στη σχολή του Bauhaus και να είχα δασκάλους εκείνες τις εξέχουσες προσωπικότητες που επαναπροσδιόρισαν τη σχέση τέχνης, αρχιτεκτονικής και χειροτεχνίας.
Τρία μέρη που αγαπάς να επιστρέφεις και γιατί
Ένα νησί για το τοπίο
Μια σχολή για το δάσκαλο
Ένα ταξίδι για την εμπειρία
Ποιο άλλο ταλέντο θα ήθελες να έχεις
Αν δεν είχα στραφεί στην κεραμική, θα ήθελα να ήμουν χαράκτρια. Με γοητεύει βαθιά αυτός ο τρόπος δουλειάς — η χάραξη ως πράξη αφαίρεσης, η υπομονή της διαδικασίας, η ένταση της γραμμής πάνω στην επιφάνεια. Υπάρχει κάτι τελετουργικό και ουσιαστικό σε αυτή τη σχέση με το υλικό που με συγκινεί ιδιαίτερα.
Είναι η Τέχνη και η δημιουργία γενικότερα ένας δρόμος για να γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι;
Η τέχνη είναι ένας από τους δρόμους για να γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι.
Όσοι την υπηρετούν με ειλικρίνεια σε βοηθούν να συνειδητοποιήσεις τον ρόλο που παίζεις στη ζωή — και να διακρίνεις πότε είναι αληθινός και πότε επιτελεστικός.
Και μόνο αυτή η επίγνωση, αυτή η στιγμή εσωτερικής αναζήτησης οδηγεί σε μια ωριμότητα.
Το μουσείο και το έργο που σου έκλεψε την καρδιά
Θυμάμαι ένα γυναικείο άγαλμα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο που δεν μπορούσα να πάρω τα μάτια μου από πάνω του. Η κίνηση του σώματος, το ελαφρώς σκυφτό κεφάλι, εκείνη η αίσθηση εσωτερικότητας μέσα στην ακινησία με καθήλωσαν.
Τι θεωρείς αληθινή ευτυχία
Η ευτυχία βρίσκεται σε στιγμές — μικρές, σχεδόν ανεπαίσθητες — που χρειάζεται να είμαστε παρόντες για να τις αντιληφθούμε.
Ίσως τελικά η ευτυχία να είναι η ικανότητα να κατοικούμε στο παρόν.
Δώσε μας τον δικό σου ορισμό για την ομορφιά
Η ομορφιά είναι μια νόρμα που κατακλύζει την εποχή μας.Κατα τη γνώμη μου η ουσιαστική ομορφιά βρίσκεται στο παρασκήνιο.
Και όπως έλεγε η Coco Chanel:”: η ομορφιά ξεκινά από τη στιγμή που θα αποφασίσεις να είσαι ο εαυτός σου “
Τι θεωρείς αυθεντικό στις μέρες μας
Σήμερα τα πάντα μοιάζουν να περιστρέφονται γύρω από την τέλεια εικόνα. Όμως, όπως ανέλυσε και ο Erving Goffman, η κοινωνική ζωή συχνά λειτουργεί σαν σκηνή όπου παρουσιάζουμε έναν ρόλο. Για μένα, η ουσιαστική αξία βρίσκεται στο “παρασκήνιο” — στην αλήθεια, στη μοναδικότητα και στην ατέλεια της πραγματικής ζωής.
Aν σχεδίαζες κάτι για το TheAuthentics.gr τι θα ήταν αυτό;
Μια συλλογή από πιάτα και κηροπήγια, όπου το κεντρικό μοτίβο θα είναι ο ήλιος — έτσι όπως τον σχεδιάζαμε παιδιά.
