Το Kunstmuseum Magdeburg παρουσιάζει την έκθεση The Rhinoceros in the Room. Or: A Tale of Banality of Evil, μια μεγάλης κλίμακας εγκατάσταση του Itamar Gov που καταλαμβάνει τον ρωμανικό ναό του 11ου αιώνα του μουσείου, έως τις 5 Ιουλίου 2026.
Στο κέντρο του κλίτους δεσπόζει ένας φουσκωτός βόρειος λευκός ρινόκερος, ύψους 10 μέτρων, πλάτους 7 και μήκους 17 μέτρων, ραμμένος στο χέρι από λευκό πολυεστέρα. Το κολοσσιαίο σώμα του διακόπτει τον παραδοσιακό επιμήκη άξονα της εκκλησίας, παρεμβάλλεται στη λειτουργική πορεία του χώρου και φέρνει τον επισκέπτη σε άμεση αντιπαράθεση με την παρουσία του.
Μια πολυκάναλη, πολυφωνική ηχητική σύνθεση διαχέεται στο εσωτερικό, διαλύοντας τα όρια ανάμεσα στη γλυπτική και την αρχιτεκτονική.
Το έργο του Gov αντλεί έμπνευση από το θεατρικό έργο Rhinocéros (1959) του Eugène Ionesco, όπου μια κοινότητα μεταμορφώνεται σταδιακά σε ρινόκερους, υποκύπτοντας στη συλλογική συμμόρφωση και τον ιδεολογικό εξτρεμισμό. Από αυτή την αφήγηση προέκυψε η έννοια της «ρινοκεροποίησης» — η κανονικοποίηση καταστροφικών πολιτικών ρευμάτων μέσα στην κοινωνία.
Εδώ, η μεταφορά γίνεται κυριολεξία: ο ρινόκερος δεν συμβολίζει απλώς. Καταλαμβάνει τον χώρο.
Παρά τη μνημειακή του κλίμακα, το ζώο δεν είναι παρά μια μεμβράνη γεμάτη αέρα.
Μια ανησυχητική παρουσία κατασκευασμένη από ένα λεπτό, λευκό περίβλημα.
Η αντίθεση ανάμεσα στη μονιμότητα της μεσαιωνικής πέτρας και την εφήμερη φύση του πολυεστέρα εντείνει την ένταση της εγκατάστασης. Η ιερή αρχιτεκτονική μετατρέπεται σε ενεργό συνομιλητή, ενισχύοντας τόσο τον παραλογισμό όσο και τη βαρύτητα της χειρονομίας.
Το ηχητικό τοπίο, σε σύνθεση του Bruno Delepelaire και ηχογραφημένο με τον Moritz Huemer και την κοντράλτο Noa Beinart, παραπέμπει σε μεσαιωνικούς ψαλμούς, στον «Ερλκόνιχ» του Johann Wolfgang von Goethe και στο εβραϊκό νανούρισμα Hitragut. Η πολυεπίπεδη σύνθεση ταλαντεύεται ανάμεσα στην παρηγοριά και την ανησυχία, ενισχύοντας τη δυαδικότητα θεάματος και προειδοποίησης.
Αποκλείοντας το κλίτος, ο Gov πραγματοποιεί μια ακριβή χωρική παρέμβαση.
Το έργο επαναπροσδιορίζει την κίνηση, τον προσανατολισμό και την αντίληψη μέσα στον ναό.
Το The Rhinoceros in the Room θέτει τελικά το ερώτημα: μήπως αυτό που φαίνεται μνημειακό συντηρείται απλώς από αέρα; Και μήπως ο πραγματικός κίνδυνος δεν έγκειται στο μέγεθός του, αλλά στην κανονικοποίησή του;
