Ο T.H. Robsjohn-Gibbings (1903–1976) ήταν Βρετανός σχεδιαστής που εγκαταστάθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες και αργότερα, προς το τέλος της ζωής του, μετακόμισε στην Αθήνα. Έμεινε γνωστός κυρίως για τη συλλογή Klismos, την οποία δημιούργησε το 1961, εμπνευσμένος από απεικονίσεις καθισμάτων σε λήκυθο (στα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ.) και σε ερυθρόμορφη κύλικα (περ. 465–460 π.Χ.), που ανακαλύφθηκαν στη Σπίνα της Ιταλίας.
Μέσα από τον σχεδιασμό επίπλων, «απέσταξε τις αρχές της αρχαίας ελληνικής αισθητικής σε σύγχρονες φόρμες», χρησιμοποιώντας ελληνική καρυδιά και δερμάτινους συνδέσμους από δέρμα ταύρου. Περισσότερα από εξήντα χρόνια αργότερα, ο αθηναϊκός οίκος Saridis εξακολουθεί να παράγει τα αυθεντικά του σχέδια.
Τη δεκαετία του 1990, ο Michael Gabellini σχεδίασε τα καταστήματα και τους εκθεσιακούς χώρους της Jil Sander στη λεωφόρο Avenue Montaigne στο Παρίσι, αντλώντας έμπνευση από μια γαλλική κατοικία Beaux-Arts του 1890, καθώς και τα κεντρικά γραφεία και showroom της σχεδιάστριας στο Αμβούργο, ως μια βίλα των μέσων του 19ου αιώνα στις όχθες της λίμνης Alster. Και στους δύο χώρους, η αρχιτεκτονική προσέγγιση απογυμνώθηκε με δεξιοτεχνία στα απολύτως απαραίτητα, ενώ πρωταγωνιστικό ρόλο είχαν τα σκαμπό και τα παγκάκια Klismos από καρυδιά. Αποτέλεσαν την πιο μελετημένη και ιδανική γέφυρα ανάμεσα στον κλασικισμό και τη νεωτερικότητα, καθώς και την αφετηρία για αυτήν τη φωτογραφική ιστορία με ελληνικό θέμα, που φιλοξενείται στο τεύχος Δεκεμβρίου 2026 του Wallpaper*.
Ανάλογες αναφορές στον κλασικισμό υπάρχουν και σε έπιπλα άλλων δημιουργών: στη συλλογή Modus του Antonio Citterio για τη Maxalto, του 1993, η οποία ανανεώθηκε το 2023 με την ονομασία Cleide, στην πρόσφατη καρέκλα Ule του Tobia Scarpa για την Bottega Ghianda, καθώς και στην Irene της Promemoria.
Η Rena Dumas, Ελληνίδα αρχιτέκτονας με έδρα το Παρίσι και ιδρύτρια του γραφείου RDAI, ονόμασε Pippa τη συλλογή πτυσσόμενων επίπλων για την Hermès, που σχεδίασε την περίοδο 1985–1987, προς τιμήν του φίλου της Peter Coles, συνδημιουργού της συλλογής. Σε αυτήν περιλαμβάνονταν ένα γραφείο, μια ψηλή κονσόλα και μια πτυσσόμενη πολυθρόνα.
Σύμφωνα με το Μουσείο Cooper Hewitt, η Dumas θεωρούσε ότι η ουσία της ελληνικής αρχιτεκτονικής βρίσκεται στη λειτουργικότητα, μια αντίληψη που αποτυπώνεται στην απλότητα των εσωτερικών χώρων και των επίπλων της.
Κάθε ταξίδι στην Αθήνα περιλαμβάνει μια επίσκεψη σε κάποιο από τα πολλά αξιόλογα μουσεία της, γι’ αυτό και η επιλογή των έργων τέχνης έπρεπε να παραπέμπει σε μια κλασική αναφορά. Η κεφαλή του Sergio Roger, φιλοτεχνημένη από παλαιό λινό ύφασμα βαμμένο με φυτικές χρωστικές, φέρει εύστοχα τον τίτλο Dionysus και τοποθετείται πάνω σε ένα βάθρο επενδεδυμένο με λευκό σουέτ, το Athene της Giobagnara. Το έργο του Francis Upritchard από καουτσούκ μπαλάτα τιτλοφορείται Sensitive Centaur. Ο Jaime Hayon, αναφερόμενος στο συμβολικό του αγγείο Etruscado, σημειώνει: «Η μορφή του evocεί αρχαίες ιστορίες και πολιτισμούς, μεταφέροντας μια αίσθηση χρόνου, μνήμης και διαχρονικότητας».
Δύο έργα του Michele de Lucchi χαρακτηρίζονται επίσης από λιτή φόρμα, βασισμένη σε κλασικές σιλουέτες, ενώ η επιβλητική Shelley Head της Emily Young, σμιλεμένη σε ψαμμίτη από το Jaisalmer και τοποθετημένη σε ψηλό βάθρο, μοιράζεται την ίδια έντονη γραμμή μύτης με το χαλί Profilo του Fornasetti για την CC-Tapis. Η γοητευτική Testa di Putto του 18ου αιώνα, από την Brun Fine Art, δεσπόζει πάνω στην κολόνα από μάρμαρο Aphaia, σχεδιασμένη από τους Claesson Koivisto Rune για την Kreoo. Η κολόνα αντλεί το όνομα και τη μορφή της από τον αρχαίο ελληνικό δωρικό ναό της Αφαίας στην Αίγινα.
Το σκηνικό, που παραπέμπει σε μουσειακό περιβάλλον, διαμορφώνεται με επενδυμένα πάνελ από το ύφασμα Charles της Rubelli, ένα εκλεκτό μοαρέ από βαμβάκι και λινό. Πρόκειται για έναν υφαντικό φόρο τιμής στην εξαιρετική παρέμβαση του Carlo Scarpa στο Palazzo Abatellis στο Παλέρμο, το 1953. Τότε, ο αρχιτέκτονας δημιούργησε μια σειρά από πάνελ με γυαλιστερό βενετσιάνικο σοβά σε αποχρώσεις του καπνού, του πράσινου και του μπλε, διαμορφώνοντας μια ιδιαίτερη σκηνογραφία για τα έργα τέχνης. Ένα ξεχωριστό παράδειγμα σύγχρονης αρχιτεκτονικής παρέμβασης σε ένα κτίριο του ύστερου 15ου αιώνα.
Αbout Nick Vinson
Γνωστός και ως Picky Nicky, ο Nick Vinson συνεργάζεται με το περιοδικό Wallpaper* εδώ και 21 χρόνια. Είναι επικεφαλής της Vinson&Co, ενός γραφείου με έδρα το Λονδίνο, που ειδικεύεται στη δημιουργική διεύθυνση και τον σχεδιασμό εσωτερικών χώρων για τον κλάδο των ειδών πολυτελείας. Ως γνώστης αλλά και ένθερμος θαυμαστής του Made in Italy, μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα στο Λονδίνο και τη Φλωρεντία, έχοντας διαγράψει μια πολυετή πορεία στον χώρο ως κριτικός, επιμελητής και editor.
Κείμενο: Nick Vinson για το @Wallpaper*