H έκθεση του πρώτου Nóema Craft Prize 2026 φέρνει σε δημιουργικό διάλογο τη χειροτεχνία, τη σύγχρονη τέχνη, το design, την αρχιτεκτονική και τις αναδυόμενες τεχνολογίες

Με τη συμμετοχή εκατοντάδων επισκεπτών πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της έκθεσης Nóema Craft Prize 2026 στο εμβληματικό κτίριο του πρώην Δημόσιου Καπνεργοστασίου της Βουλής των Ελλήνων. Οι παρευρισκόμενοι έγιναν κοινωνοί μιας συλλογικής προσπάθειας για την αναβίωση, διαφύλαξη και ανάδειξη της ελληνικής χειροτεχνίας, σε μια βραδιά που γέμισε αισιοδοξία για το λαμπρό μέλλον του πεδίου στη χώρα μας.

Το Nóema αποτελεί μια νέα, διεπιστημονική πολιτιστική πλατφόρμα που ιδρύθηκε το 2026 με στόχο να φέρει σε δημιουργικό διάλογο τη χειροτεχνία, τη σύγχρονη τέχνη, το design, την αρχιτεκτονική και τις αναδυόμενες τεχνολογίες. Πρόκειται για ένα ζωντανό οικοσύστημα συνεργασίας όπου δημιουργοί, στοχαστές και φορείς συναντιούνται και διερευνούν νέες μορφές έκφρασης πέρα από τα όρια των επιμέρους πεδίων τους, έχοντας ως βασικό άξονα τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η πρώτη επίσημη δράση του οργανισμού είναι η διοργάνωση του Βραβείου Χειροτεχνίας Nóema Craft Prize, το οποίο στην πρώτη του κιόλας χρονιά έτυχε εντυπωσιακής υποδοχής, λαμβάνοντας εκατοντάδες αιτήσεις από επαγγελματίες και ανεξάρτητους χειροτέχνες άνω των 18 ετών από κάθε γωνιά της Ελλάδας—από το Διδυμότειχο και το Σουφλί μέχρι την Πτολεμαΐδα και τη Λάρισα.

Με αφορμή τη δημιουργία του καταλόγου της πρώτης έκθεσης, η ιδρύτρια του οργανισμού, Μαρέβα Γκραμπόφσκι, μοιράστηκε το όραμά της για το μέλλον του Nóema:
«Η ιδέα πίσω από το Βραβείο Χειροτεχνίας Nóema ήταν απλή: να αναγνωρίσει και να αναδείξει τη δημιουργικότητα και την τεχνογνωσία των παραδοσιακών τεχνών από άκρη σε άκρη της Ελλάδας, από τον βορρά έως τον νότο. Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, η σημασία των δεξιοτήτων που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά, μέσα από μια σχέση καθοδήγησης και μαθητείας, γίνεται εξαιρετικά επίκαιρη. Το Βραβείο Χειροτεχνίας Nóema φιλοδοξεί να εμπνεύσει μια νεότερη γενιά να δει αυτές τις παραδοσιακές δεξιότητες μέσα από ένα διαφορετικό πρίσμα». Η ίδια πρόσθεσε χαρακτηριστικά: «Μιλάμε πολύ για την αξιοπρέπεια της εργασίας, σε έναν κόσμο όπου τα chatbots συνθέτουν λογοτεχνία και μουσική και τα ρομπότ εκτελούν επαναλαμβανόμενες εργασίες με ταχύτητα και ακρίβεια που ξεπερνά εκθετικά τις δυνατότητες του ανθρώπινου σώματος. Κι όμως, υπάρχει κάτι μαγικό στις δεξιότητες ενός ξυλογλύπτη ή ενός κεραμίστα. Τα έργα τους δεν είναι ποτέ ακριβώς τα ίδια. Μπορεί να εξυπηρετούν έναν πρακτικό σκοπό, αλλά παράλληλα μας φανερώνουν κάτι από τον συναισθηματικό κόσμο του χειροτέχνη. Μέσα στην απλότητα και την αυθεντικότητά τους, μας επανασυνδέουν με την ουσία της ανθρώπινης φύσης. Αφηγούνται τοπικές ιστορίες και τιμούν την παράδοση. Με άλλα λόγια, η χειροτεχνία έχει ψυχή».

Τα έργα των Φιναλίστ στην Έκθεση: Οι φιναλίστ του διαγωνισμού είναι νέοι δημιουργοί από κάθε γωνιά της Ελλάδας, με τα έργα τους να καλύπτουν μια εντυπωσιακή γκάμα υλικών και τεχνικών.

Ο επισκέπτης θα έχει την ευκαιρία να δει έργα με έντονη υλικότητα και συμβολισμό: από τον κετσέ από πρόβειο μαλλί της Shekine Naidi (Meteorite) και την επιτοίχια κεραμική εγκατάσταση της Αλεξίας Ψαραδέλη (Mīres), μέχρι τη μαρμάρινη «Προίκα» του Αργύρη Ραλλιά, μια δημιουργία αφιερωμένη στα θύματα γυναικοκτονίας. Η Αριάδνη Στροφύλλα παρουσιάζει τη «Σκολόπενδρα», ένα κεραμικό γλυπτό μεγάλης κλίμακας από πηλό και συλλεγμένα ορυκτά, ενώ η Βάλια Καπελετζή εκθέτει το «Remembrance», μια λεπτή εκτύπωση σε βαμβακερό-λινό ύφασμα με επεξεργασία αφαίρεσης κλωστών.