Mίλησε μας για τη δημιουργική σου διαδρομή και ποια κρατάς στην καρδιά σου σαν τα σημαντικότερα επιτεύγματα που έχεις καταφέρει
Σπούδασα Ιστορία και Θεωρία της Τέχνης στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και συνέχισα τις σπουδές μου στη Νέα Υόρκη, στο NYU. Καθοριστικό σημείο στην πορεία μου υπήρξε η συνεργασία μου με τη Σύμβουλο Σύγχρονης Τέχνης Αφροδίτη Γκόνου, με την οποία συνεργάζομαι τα τελευταία έξι χρόνια. Μέσα από αυτή τη συνεργασία απέκτησα πολύτιμη εμπειρία γύρω από τη διεθνή σύγχρονη καλλιτεχνική σκηνή, τη διαχείριση σημαντικών ιδιωτικών συλλογών και τη στενή επαφή με το έργο κορυφαίων σύγχρονων καλλιτεχνών.
Αν έπρεπε να ξεχωρίσω ένα επίτευγμα που κρατώ ιδιαίτερα στην καρδιά μου, αυτό είναι το Thermia Project. Φέτος πραγματοποιείται για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά το πρόγραμμα φιλοξενίας καλλιτεχνών και η ομαδική έκθεση στην Κύθνο και αυτό που με συγκινεί περισσότερο είναι η εμπιστοσύνη που μας δείχνουν οι καλλιτέχνες επιλέγοντας να δουλέψουν μαζί μας. Βλέποντας την πορεία τους μετά τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα, τις νέες συνεργασίες που προκύπτουν, τις εκθέσεις και τις ευκαιρίες που ακολουθούν, νιώθω ότι το Thermia Project έχει καταφέρει να λειτουργήσει ως ένα ουσιαστικό σημείο εκκίνησης και εξέλιξης για πολλούς δημιουργούς. Αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη ανταμοιβή και το σημαντικότερο επίτευγμα για μένα.
Τι είναι η Τέχνη για σένα και πως έχεις διεισδύσει στον χώρο και ποια είναι η ακριβής έννοια της επιμελήτριας Τέχνης
Κατά τη διάρκεια των φοιτητικών μου χρόνων άρχισα να επισκέπτομαι συστηματικά τα εργαστήρια καλλιτεχνών και να έρχομαι σε επαφή με τη διαδικασία παραγωγής των έργων. Εκεί συνειδητοποίησα ότι αυτό που με γοήτευε περισσότερο είναι η στενή συνεργασία με τους ίδιους τους καλλιτέχνες, να παρακολουθώ την εξέλιξη της δουλειάς τους, να ανακαλύπτω νέες φωνές και να δημιουργώ πλαίσια μέσα στα οποία το έργο τους μπορεί να παρουσιαστεί και να αναπτυχθεί.
Για μένα, η τέχνη είναι ένας τρόπος επικοινωνίας, και ο ρόλος μου ως επιμελήτρια είναι να λειτουργώ ως διαμεσολαβήτρια ανάμεσα στους καλλιτέχνες, τα έργα και το κοινό.
Ποιες είναι οι πιο σημαντικές κατακτήσεις σου στον τομέα αυτό;
Πιστεύω ότι η σημαντικότερη κατάκτησή μου είναι η εμπιστοσύνη που μου δείχνουν οι καλλιτέχνες όταν συνεργαζόμαστε. Το να επιλέγουν να μοιράζονται μαζί μου τη δουλειά και τις ιδέες τους είναι για μένα η πιο ουσιαστική επιβεβαίωση της πορείας μου.
Το όνομα σου συνδέεται με κάποιες από τις πιο σημαντικές εκθέσεις και art events. Είναι σε άνθιση η Τέχνη στην Ελλάδα και αλήθεια πως ανταποκρίνεται το κοινό σ’ αυτό
Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη σύγχρονη τέχνη στην Ελλάδα. Σημαντικές εκθέσεις, διεθνείς οργανισμοί και γκαλερί στρέφουν την προσοχή τους στην ελληνική σκηνή, ενώ παράλληλα πολλοί Έλληνες καλλιτέχνες παρουσιάζουν τη δουλειά τους στο εξωτερικό και συμμετέχουν σε διεθνείς διοργανώσεις. Υπάρχει μια γενικότερη εξωστρέφεια και μια προσπάθεια η ελληνική τέχνη να αποκτήσει μεγαλύτερη διεθνή παρουσία.
Ταυτόχρονα, βλέπω ότι το κοινό ανταποκρίνεται ολοένα και περισσότερο, με μεγαλύτερη περιέργεια και διάθεση να έρθει σε επαφή με τη σύγχρονη τέχνη. Ωστόσο, για να μιλήσουμε για μια πραγματικά βιώσιμη και ισχυρή παρουσία της ελληνικής τέχνης, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, είναι απαραίτητο να συνεχίσουν να ενισχύονται οι καλλιτέχνες μέσα από πόρους, υποδομές και ουσιαστικές ευκαιρίες υποστήριξης και προβολής.
Νιώθεις ότι εκπαιδεύεται το ελληνικό κοινό και ενδιαφέρεται για την Τέχνη
Το ελληνικό κοινό είναι ένας πολύ ευρύς και πολύπλοκος όρος. Μέσα από το Thermia Project στην Κύθνο ερχόμαστε σε επαφή με ανθρώπους πολύ διαφορετικών ηλικιών και εμπειριών, από παιδιά και μόνιμους κατοίκους μέχρι επισκέπτες του νησιού από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Πιστεύω ότι υπάρχει περιέργεια και διάθεση να γνωρίσει το ελληνικό κοινό τη σύγχρονη τέχνη, αλλά ταυτόχρονα υπάρχει ακόμη πολύς χώρος για να καλλιεργηθεί μια πιο σταθερή και ουσιαστική σχέση του με αυτήν.
Μίλησε μας για το νέο αίμα, τις νέες γενιές καλλιτεχνών που αγωνιούν να διακριθούν
Υπάρχουν πάρα πολλοί νέοι και ταλαντούχοι καλλιτέχνες σήμερα. Οι σχολές καλών τεχνών είναι γεμάτες από νέους ζωγράφους, γλύπτες, performance artists και δημιουργούς που έχουν μεγάλη ανάγκη να δείξουν τη δουλειά τους και να βρουν ευκαιρίες να εξελιχθούν. Πιστεύω ότι στην Ελλάδα υπάρχει ακόμη χώρος για περισσότερες πρωτοβουλίες που θα στηρίζουν τους νέους καλλιτέχνες. Βλέπουμε στο εξωτερικό πολλές τέτοιες ευκαιρίες και θεωρώ ότι θα έπρεπε να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή και εδώ, γιατί υπάρχει πραγματικά πολύ ταλέντο.
Tι νέο έχει να αφηγηθεί το Τhermia Project που ξεκινάει αυτό το καλοκαίρι;
Φέτος, το Thermia Project εστιάζει στους τρόπους συνύπαρξης και επαφής των ανθρώπων στην Κύθνο, στις μικρές στιγμές της καθημερινότητας που συχνά μετατρέπονται αυθόρμητα σε γιορτή. Οι καλλιτέχνες, μέσα από τη διαμονή τους στο νησί για έναν μήνα, βίωσαν από κοντά την καθημερινή ζωή και άντλησαν έμπνευση από τοπικά έθιμα, στιγμές στο καφενείο και στα σοκάκια, τα πανηγύρια και τη μουσική, που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής στην Κύθνο. Μέσα από τα έργα τους επιχειρούν να αφηγηθούν αυτές τις μορφές συλλογικότητας και κοινωνικής συνεύρεσης που εξακολουθούν να διαμορφώνουν τον χαρακτήρα του νησιού.
Tι ανταπόκριση είχε τις προηγούμενες χρονιές και ποια είναι η εξέλιξη του, τόσο από από κοινό και από τους καλλιτέχνες που συμμετέχουν
Το Thermia Project ξεκίνησε από το σπίτι της οικογένειας μου στην Κύθνο και εξελίχθηκε σταδιακά σε μια πλατφόρμα που προσφέρει σε νέους Έλληνες καλλιτέχνες τον χρόνο, τον χώρο και τις συνθήκες για να ερευνήσουν, να πειραματιστούν και να δημιουργήσουν. Κάθε χρόνο βλέπουμε το ενδιαφέρον του κοινού να μεγαλώνει, με όλο και περισσότερους επισκέπτες να ταξιδεύουν στην Κύθνο ειδικά για να παρακολουθήσουν την έκθεση.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η ανταπόκριση των καλλιτεχνών, που επιστρέφουν κάθε καλοκαίρι στα εγκαίνια της νέας έκθεσης, κάτι που για εμάς αποτελεί την πιο όμορφη απόδειξη ότι έχουν δημιουργηθεί ουσιαστικοί δεσμοί και μια κοινότητα γύρω από το πρόγραμμα.
Τι θέση θεωρείς πως έχει η Τέχνη σήμερα και ποιο είναι το feedback από το κοινό σας. Έχει την εκτίμηση που της αξίζει;
Θεωρώ ότι η τέχνη δεν έχει ακόμη την εκτίμηση που της αξίζει από το ευρύτερο κοινό, τουλάχιστον στην Ελλάδα. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε πόλεις όπως το Λονδίνο τα μουσεία γεμίζουν κάθε Σαββατοκύριακο από ανθρώπους που δεν σχετίζονται απαραίτητα επαγγελματικά με την τέχνη, ενώ στην Ελλάδα συχνά συναντάμε στις εκθέσεις κυρίως ανθρώπους του χώρου.
Πιστεύω ότι υπάρχει ακόμη πολύς χώρος ώστε η τέχνη να αποκτήσει πιο κεντρικό ρόλο στη ζωή μας. Η τέχνη είναι ένας τρόπος σκέψης και επικοινωνίας, γι’ αυτό και είναι σημαντικό να καλλιεργείται η σχέση με αυτήν από μικρή ηλικία.
Ποιές είναι οι πιο λαμπερές στιγμές της διαδρομής σου και τι είναι πλέον αδιαπραγμάτευτο για σένα
Μία από τις πιο όμορφες στιγμές ήταν όταν πήγαμε για την πρώτη ατομική έκθεση της Ιωάννας Λημνιού στη Νέα Υόρκη. Με την Ιωάννα ξεκινήσαμε το 2023 που συμμετείχε στο Thermia Project και από τότε συνεργαζόμαστε πολύ στενά. Έχω επιμεληθεί εκθέσεις της και έχουμε δουλέψει μαζί σε διάφορα πρότζεκτ, οπότε το να τη βλέπω να κάνει αυτό το σημαντικό βήμα και να είμαστε εκεί για να τη στηρίξουμε ήταν κάτι που με γέμισε χαρά και περηφάνια.
Αυτό που παραμένει αδιαπραγμάτευτο για μένα είναι οι σχέσεις εμπιστοσύνης με τους καλλιτέχνες. Θεωρώ ότι οι πιο ουσιαστικές συνεργασίες χτίζονται με ειλικρίνεια, συνέπεια και κοινό όραμα.
Ποιοι είναι οι άνθρωποι από τον χώρο αυτό που ξεχωρίζεις και σε βοήθησαν να κάνεις βήματα σημαντικά
Ο εικαστικός Αντωνάκης, ο οποίος με υποστήριξε όταν ήμουν ακόμη φοιτήτρια και μου εμπιστεύτηκε έργα του για τις πρώτες ομαδικές εκθέσεις που επιμελήθηκα. Και η Αφροδίτη Γκόνου, με την οποία συνεργάζομαι τα τελευταία χρόνια και η οποία με στηρίζει τόσο μέσα από την καθημερινή μας συνεργασία όσο και στα προσωπικά μου εγχειρήματα, όπως το Thermia Project.
Διηγήσου μας την πιο όμορφη ιστορία
Μία από τις πιο όμορφες στιγμές για μένα ήταν η πρώτη χρονιά του Thermia Project. Με πολύ λιγότερους πόρους και πολύ λιγότερο χρόνο από ό,τι έχουμε σήμερα, καταφέραμε να φτάσουμε στα εγκαίνια της έκθεσης στην Κύθνο και να έχουμε δημιουργήσει ένα πολύ όμορφο αποτέλεσμα. Παραμένει μέχρι σήμερα μία από τις αγαπημένες μου εκθέσεις και μια στιγμή που θυμάμαι με μεγάλη χαρά και συγκίνηση.
Μίλησε μας για τις συνεργασίες που έχεις κάνει και πως έχουν διαμορφωθεί με το πέρασμα του χρόνου
Πολλές από τις συνεργασίες μου έχουν ξεκινήσει με καλλιτέχνες που γνώρισα πολύ νωρίς στην πορεία τους και συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Συχνά τους προσκάλεσα αρχικά στο Thermia Project και στη συνέχεια προέκυψαν νέες συνεργασίες. Παραδείγματα είναι η Ιωάννα Λημνιού, με την οποία συνεργαζόμαστε στενά εδώ και χρόνια και έχω επιμεληθεί εκθέσεις της, ο Κωνσταντίνος Μουχταρίδης, του οποίου επιμελούμαι αυτή την περίοδο την ατομική έκθεση στην Kalfayan Galleries, αλλά και ο Αντωνάκης, με τον οποίο συνεργαζόμαστε συχνά σε εκθέσεις και πρότζεκτ. Για μένα είναι σημαντικό οι συνεργασίες να έχουν συνέχεια και να εξελίσσονται με τον χρόνο. Με ενδιαφέρει να χτίζω μακροχρόνιες σχέσεις εμπιστοσύνης με τους καλλιτέχνες και όχι απλώς να πραγματοποιούμε μια μεμονωμένη συνεργασία.
Ποιους καλλιτέχνες έχεις στο ρανταρ των επιλογών σου
Εκτός από αυτούς που ήδη προανέφερα, φέτος συμμετέχουν στο Thermia Project η Κυβέλη Ζωή, ο Γιάννης Μαλινάκης και η Πολίνα Μήλιου, και είμαι πολύ ενθουσιασμένη που θα παρουσιάσουμε τη δουλειά τους. Αντίστοιχα, την περσινή χρονιά συμμετείχαν η Ναταλία Μαντά, ο Ιάσονας Καμπάνης και η Ευγενία Βερελή. Υπάρχουν επίσης πολλοί ακόμη Έλληνες καλλιτέχνες που ξεχωρίζω, όπως ο Αλέξανδρος Σιμόπουλος, η Πάκυ Βλασσοπούλου και η Δέσποινα Χαριτωνίδη μεταξύ άλλων.
Τι υπάρχει στα επόμενα σχέδια σου
Τα άμεσα επόμενα σχέδια είναι η φετινή έκθεση του Thermia Project, που θα πραγματοποιηθεί από τις 4 έως τις 19 Ιουλίου στην Κύθνο, καθώς και η επιμέλεια της ατομικής έκθεσης του Κωνσταντίνου Μουχταρίδη στις 12 Ιουνίου στην Kalfayan Galleries, ο οποίος συμμετείχε στο πρόγραμμα φιλοξενίας του Thermia Project το 2024. Παράλληλα, η συνεργασία μου με την Αφροδίτη Γκόνου παραμένει κεντρικό κομμάτι της επαγγελματικής μου δραστηριότητας, ενώ ετοιμάζω και νέα πρότζεκτ στην Αθήνα για το προσεχές φθινόπωρο.
Tι αγαπάς και τι όχι στον χώρο που κινείσαι
Αγαπώ τους καλλιτέχνες και να βρίσκομαι στα στούντιο τους, και δεν αγαπώ ότι χώρος της τέχνης είναι συχνά αρκετά κλειστός και ότι είναι δύσκολο για νέους ανθρώπους να βρουν τη θέση τους μέσα σε αυτόν.
Ποιο θα ήταν ένα dream project για σένα
Ένας δικός μου χώρος στην Αθήνα ίσως να ήταν μελλοντικά ένα dream project.
Η έκθεση που δεν θα ξεχάσεις ποτέ
Η αναδρομική έκθεση της Louise Bourgeois στο Louisiana Museum στην Κοπεγχάγη, όταν ήμουν ακόμη φοιτήτρια. Εκεί κατάλαβα ότι θέλω να ασχοληθώ με τη σύγχρονη τέχνη.
Δώσε μας τον δικό σου ορισμό για την ομορφιά
Ομορφιά βλέπω στην ειλικρίνεια και τη γενναιοδωρία κάποιων ανθρώπων.
Τι θεωρείς αυθεντικό στις μέρες μας;
Αυθεντικό θεωρώ οτιδήποτε γίνεται με ειλικρίνεια και συναίσθημα, χωρίς να είναι υπολογισμένο ή να έχει ως μοναδικό στόχο το κέρδος ή την αναγνώριση.
Η έκθεση του Thermia Project με τίτλο convivial gestures, σε επιμέλεια της Οντέτ Κουζού, θα παρουσιαστεί από τις 4 έως τις 19 Ιουλίου στο Δημοτικό Σχολείο της Χώρας, Κύθνου.
