About
«Η βασική αποστολή της τέχνης μου… είναι να κάνω τη παραστατική τέχνη τόσο συναρπαστική όσο και την αφηρημένη.»
— Tom Wesselmann
Ο Tom Wesselmann (1931–2004) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς καλλιτέχνες της δεκαετίας του 1960 και κεντρική μορφή της Pop Art. Απομακρυνόμενος από τον Abstract Expressionism, διερεύνησε τις κλασικές αναπαραστάσεις του γυμνού, της νεκρής φύσης και του τοπίου, ενσωματώνοντας παράλληλα καθημερινά αντικείμενα και στοιχεία από τη διαφήμιση.
Ο Wesselmann στρατολογήθηκε στον αμερικανικό στρατό το 1952, δύο χρόνια μετά την έναρξη του Korean War. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας εκπαιδεύτηκε —και αργότερα δίδαξε— στην ερμηνεία αεροφωτογραφιών και άρχισε να σχεδιάζει γελοιογραφίες εμπνευσμένες από τις εμπειρίες του. Μετά την επιστροφή του στη γενέτειρά του, το Cincinnati, ολοκλήρωσε πτυχίο ψυχολογίας στο University of Cincinnati και άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα στην Art Academy of Cincinnati. Το φθινόπωρο του 1956 μετακόμισε στη New York City για να σπουδάσει στο Cooper Union for the Advancement of Science and Art, όπου ένας από τους δασκάλους του ήταν ο Nicholas Marsicano.
Στο Cooper Union γνώρισε την Claire Selley, η οποία έγινε σύζυγός του και διαχρονική μούσα του. Τα πρώιμα σχέδιά του με μοντέλο τη Selley συχνά είχαν τη μορφή υβριδικών κολάζ, που συνδύαζαν σκίτσα, αποκόμματα ταπετσαρίας και διαφημίσεις. Παρόμοια, οι πρώιμοι πίνακες–assemblage που δημιούργησε, ενσωματώνοντας λειτουργικά αντικείμενα και μηχανισμούς, παρουσίαζαν μεταβαλλόμενες εικόνες που προχωρούσαν ή υποχωρούσαν ανάλογα με τη θέση του θεατή.
Ζώντας στο Brooklyn, ο Wesselmann συντηρούσε τον εαυτό του πουλώντας γελοιογραφίες στο The Saturday Evening Post, σε περιοδικά «gag» και σε διαφημιστικά γραφεία. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 συνίδρυσε την Judson Gallery στο West Village μαζί με τους Marc Ratliff και Jim Dine. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του στο Cooper Union, ο Wesselmann δίδαξε για τρία χρόνια καλλιτεχνικά και μαθηματικά σε λύκειο. Τα βράδια συνέχιζε να αναπτύσσει τη δική του καλλιτεχνική πρακτική, δημιουργώντας μικρά κολάζ πορτρέτων, όπως το πρωτοποριακό έργο Portrait Collage #1 (1959).
Ο ίδιος θυμόταν: «Ήθελα η ζωγραφική μου να είναι χωρικά και οπτικά επιθετική όπως του Willem de Kooning. Αλλά για να είμαι ο εαυτός μου, ήξερα ότι έπρεπε να ξεχάσω τον de Kooning, όπως κι εκείνος ξεπέρασε τον Pablo Picasso».
Ο Tom Wesselmann είναι ιδιαίτερα γνωστός για τη σειρά Great American Nude (1961–73), η οποία συνδυάζει αισθησιακές απεικονίσεις της γυναικείας μορφής με αναφορές στην ιστορία της τέχνης και τη λαϊκή κουλτούρα. Πολλές από αυτές τις γυναικείες φιγούρες, που απεικονίζονται ξαπλωμένες, είναι ζωγραφισμένες στα πατριωτικά χρώματα κόκκινο, λευκό και μπλε, παραπέμποντας στη δυτική παραστατική παράδοση, ενώ παράλληλα ενσωματώνουν στοιχεία της έντονης και δυναμικής αμερικανικής διαφημιστικής αισθητικής.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ο Wesselmann δημιούργησε κοντινά πλάνα του γυμνού σώματος στη σειρά Bedroom Paintings (1968–83). Σε αυτά τα έργα, ένα μόνο μέρος του σώματος —όπως ένα χέρι ή ένα στήθος— τοποθετείται δίπλα σε αντικείμενα που συναντά κανείς συνήθως σε ένα υπνοδωμάτιο: έναν διακόπτη φωτός, λουλούδια, τις άκρες μαξιλαριών ή κουρτίνες.
Από το 1967 έως το 1981, ο Wesselmann εργάστηκε στη σειρά Standing Still Life, μνημειακά έργα που αποτελούνται από πολλούς καμβάδες, διαμορφωμένους σύμφωνα με το περίγραμμα των καθημερινών αντικειμένων που απεικονίζουν. Το 2018, ολόκληρη η σειρά των εννέα έργων παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Gagosian στην οδό West 24th Street στη New York City.
Μετά τα Standing Still Lifes, ο Wesselmann συνέχισε να δημιουργεί τρισδιάστατα γλυπτικά έργα. Παράλληλα, ανέπτυξε μια καινοτόμο τεχνική «σχεδίου» με γλυπτικά υλικά, κόβοντας χάλυβα και αλουμίνιο στο σχήμα των σχεδιασμένων μορφών του. Τα αφηρημένα έργα του από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 έως τις αρχές της δεκαετίας του 2000 διεύρυναν αυτή τη μέθοδο σε μεγαλύτερη κλίμακα, συνεχίζοντας να διευρύνουν τα όρια ανάμεσα στη ζωγραφική και τη γλυπτική.
